Νεφρολόγος προειδοποιεί ότι η υπερβολική πρόσληψη σε βιταμίνη D μπορεί να προκαλέσει σοβαρή βλάβη στον οργανισμό, ιδιαίτερα καθώς η χρήση συμπληρωμάτων διατροφής γίνεται ολοένα και πιο συχνή. Με βάση πρόσφατη έρευνα που αναφέρεται σε πραγματικά περιστατικά τοξικότητας, ο ειδικός εξηγεί τους κινδύνους και τα συμπτώματα που δεν πρέπει να αγνοήσετε.
Βιταμίνη D: Μπορεί πράγματι να ενισχύσει το ανοσοποιητικό; Ειδικός του Cleveland απαντά
Νεφρολόγος προειδοποιεί για 6 συμπτώματα που μπορεί να σχετίζονται με τοξικότητα από βιταμίνη D
Η βιταμίνη D ενισχύει τα οστά, τα δόντια και το ανοσοποιητικό, αλλά η υπερβολική λήψη μπορεί να προκαλέσει σοβαρή βλάβη — συμπεριλαμβανομένης μόνιμης νεφρικής βλάβης. Ο Dr M Navinath, νεφρολόγος και ιατρός μεταμόσχευσης νεφρού στο Asian Institute of Nephrology and Urology, προειδοποιεί ότι πολλοί χρησιμοποιούν συμπληρώματα διατροφής «για να αναπληρώσουν την έλλειψη ηλιακού φωτός ή για να βελτιώσουν την υγεία, αλλά η υπερδοσολογία γίνεται πιο συχνή με την αυξανόμενη δημοτικότητα αυτών των συμπληρωμάτων».
«Η βιταμίνη D είναι καλή για την υγεία, αλλά η υπερβολική πρόσληψη μπορεί να καταστρέψει τα νεφρά και να βλάψει και άλλα όργανα. Μερικές φορές το λιγότερο είναι καλύτερο», τονίζει. Οι περισσότεροι ενήλικες χρειάζονται μόνο 400 έως 1.000 IU ημερησίως και η τακτική υπέρβαση των 4.000 IU — ή η λανθασμένη λήψη καψουλών των 60.000 IU καθημερινά αντί εβδομαδιαία — μπορεί να αυξήσει τη βιταμίνη D σε υπερβολικά επίπεδα. Αυτό μπορεί να οδηγήσει σε υπερασβεστιαιμία, αναγκάζοντας τα νεφρά να φιλτράρουν περίσσεια ασβεστίου και αυξάνοντας τον κίνδυνο βλάβης.
Βιταμίνη D + ασβέστιο: Πώς να τα παίρνετε για να ενισχύσετε τα οστά σας – Σε ποιες τροφές υπάρχουν;
Κίνδυνος τοξικότητας από υπερβολική πρόσληψη βιταμίνης D
Σύμφωνα με μελέτη του 2025 με τίτλο «Increasing Prevalence of Potential Vitamin D Toxicity and Its Risk Factors in Korea: A Large Population-Based Study», ο επιπολασμός αυξημένων επιπέδων 25-υδροξυβιταμίνης D στον ορό (>50 ng/mL και >100 ng/mL) — που μπορεί να δείχνουν πιθανή τοξικότητα από βιταμίνη D — σε κορεατικό πληθυσμό αυξήθηκε σταθερά από το 2020 έως το 2022, αν και τα επίπεδα >150 ng/mL παρέμειναν πολύ σπάνια.
Πρόσφατες έρευνες δείχνουν ότι η τοξικότητα της βιταμίνης D είναι σπάνια αλλά παραμένει πιθανή, ιδιαίτερα με υπερβολική ή μη επιτηρούμενη χρήση συμπληρωμάτων διατροφής. Μετα-ανάλυση του 2023 διαπίστωσε ότι ημερήσιες δόσεις 3.200–4.000 IU συνδέθηκαν με υψηλότερο κίνδυνο υπερασβεστιαιμίας και ακόμη και περισσότερες πτώσεις ή νοσηλείες σε ορισμένες περιπτώσεις. Μεγάλα εργαστηριακά δεδομένα από το 2025 δείχνουν ότι περισσότεροι άνθρωποι έχουν πλέον υψηλά επίπεδα βιταμίνης D στο αίμα, αν και τα πολύ ακραία επίπεδα παραμένουν ασυνήθιστα.
Βιταμίνη D: 6 διακριτικά σημάδια που μπορεί να δείχνουν ότι έχετε έλλειψη
Σοβαρά περιστατικά εξακολουθούν να καταγράφονται, συμπεριλαμβανομένης υπερασβεστιαιμίας και νεφρικής βλάβης λόγω υπερβολικής πρόσληψης. Πειραματική έρευνα δείχνει επίσης ότι υψηλές δόσεις μπορεί να επηρεάσουν αρνητικά τη φλεγμονή και τον μεταβολισμό των λιπιδίων πέρα από την ανισορροπία ασβεστίου.
- 3.200–4.000 IU/ημέρα συνδέονται με υψηλότερο κίνδυνο υπερασβεστιαιμίας
- Τα υψηλά επίπεδα στο αίμα αυξάνονται, αλλά η σοβαρή τοξικότητα παραμένει σπάνια
- Αναφορές περιστατικών επιβεβαιώνουν πραγματικό κίνδυνο από υπερβολική έκθεση
- Οι υψηλές δόσεις μπορεί να επηρεάσουν τη φλεγμονή και τον μεταβολισμό
Πώς η υπερβολική βιταμίνη D βλάπτει τα νεφρά;
Όταν τα νεφρά αναγκάζονται να φιλτράρουν μεγάλες ποσότητες ασβεστίου για μεγάλο χρονικό διάστημα, ο Dr Navinath εξήγησε ότι το ασβέστιο αρχίζει να συσσωρεύεται στον νεφρικό ιστό. «Με τον καιρό, αυτό μπορεί να σχηματίσει πέτρες στα νεφρά ή ακόμη και να προκαλέσει μόνιμες εναποθέσεις ασβεστίου που ονομάζονται νεφρασβέστωση. Αυτή η υπερφόρτωση μπορεί να βλάψει τις ευαίσθητες μονάδες φιλτραρίσματος των νεφρών, οδηγώντας σε οξεία νεφρική βλάβη ή, σε ορισμένες περιπτώσεις, σε μη αναστρέψιμη νεφρική ανεπάρκεια», είπε.
Συμπτώματα που πρέπει να προσέξετε
Η υπερδοσολογία βιταμίνης D δεν προκαλεί πάντα άμεσα συμπτώματα. Όταν εμφανιστούν συμπτώματα, ο Dr Navinath είπε ότι μπορεί να περιλαμβάνουν:
- Ναυτία και έμετο
- Αίσθημα συνεχούς δίψας
- Συχνουρία
- Μυϊκή αδυναμία
- Σύγχυση ή κόπωση
- Πόνο στη μέση ή στα πλάγια (πόνος στα νεφρά)
«Αν έχει προκληθεί υπερβολική βλάβη, το άτομο μπορεί να εμφανίσει συμπτώματα νεφρικής ανεπάρκειας, όπως πρήξιμο στα πόδια, κόπωση και δυσκολία στην αναπνοή», πρόσθεσε.
Πώς να προλάβετε την υπερδοσολογία βιταμίνης D
«Η υπερδοσολογία συμβαίνει συχνότερα όταν οι άνθρωποι χρησιμοποιούν συμπληρώματα διατροφής χωρίς ιατρική συμβουλή, λαμβάνουν πολλαπλά προϊόντα με βιταμίνη D ή χρησιμοποιούν ενέσεις υψηλής δόσης που δεν ρυθμίζονται σωστά», είπε.
3 κοινά συμπληρώματα που μπορεί να προκαλέσουν βλάβη στο νευρικό σύστημα, σύμφωνα με ειδικό
Για να παραμείνετε ασφαλείς, πρότεινε:
- Να λαμβάνετε βιταμίνη D μόνο εάν το συστήσει επαγγελματίας υγείας.
- Να μην υπερβαίνετε τις συνταγογραφούμενες δόσεις, ακόμη κι αν το «περισσότερο» ακούγεται καλύτερο.
- Να κάνετε εξετάσεις αίματος για έλεγχο βιταμίνης D και ασβεστίου εάν λαμβάνετε συμπληρώματα διατροφής μακροπρόθεσμα.
- Να λαμβάνετε συμπληρώματα μόνο με την επίβλεψη του ιατρού σας για να καθορίσει την κατάλληλη δοσολογία και περιοδο πρόσληψης για εσάς.