Επιστήμονες στο University of Waterloo αναπτύσσουν βακτήρια που μπορούν να καταπολεμήσουν τον καρκίνο από μέσα προς τα έξω. Η έρευνα αποτελεί μέρος μιας ευρύτερης προσπάθειας για την ανάπτυξη νέων τρόπων πρόκλησης κακοήθους ογκόλυσης, όπου τα καρκινικά κύτταρα διασπώνται μέσω βιολογικών μηχανισμών όπως βακτήρια, ιοί ή ανοσολογικές αποκρίσεις.
Το παράδοξο της μακροζωίας: Πώς κοινά συμπληρώματα αντιγήρανσης μπορεί να «τρέφουν» τον καρκίνο
Επιστήμονες μελετούν βακτήρια που στοχεύουν τον καρκίνο και καταστρέφουν τους όγκους από μέσα προς τα έξω
Ερευνητές στο University of Waterloo εξερευνούν μια νέα προσέγγιση για τη θεραπεία του καρκίνου που στοχεύει στο να «τρώει καρκινικούς όγκους από μέσα προς τα έξω».
Οι βακτηριακές θεραπείες για τον καρκίνο υπάρχουν ήδη, αλλά η ομάδα του μελετά το Clostridium sporogenes, ένα βακτήριο του εδάφους που αναπτύσσεται μόνο σε περιβάλλον χωρίς οξυγόνο, όπως το εσωτερικό ενός όγκου, δήλωσε ο Αμερικανός καθηγητής Χημικής Μηχανικής Dr. Marc Aucoin.
Σύμφωνα με τον Aucoin, τα βακτήρια μπορούν να εγχυθούν κοντά σε έναν όγκο, όπου δεν μπορούν να αναπτυχθούν στο αίμα που είναι πλούσιο σε οξυγόνο, αλλά αρχίζουν να αναπτύσσονται μόλις φτάσουν μέσα στον όγκο.
«Αυτό είναι ένα ακόμη εργαλείο στο οπλοστάσιό μας κατά μιας πολύ περίπλοκης και θανατηφόρας ασθένειας. Δεν θα είναι η πανάκεια, αλλά θα είναι ένα ακόμη εργαλείο στην εργαλειοθήκη μας, και χρειαζόμαστε όλα τα εργαλεία που μπορούμε να βρούμε», δήλωσε σύμφωνα με το City News.
Διαφορετικοί τρόποι και μέθοδοι για την επίτευξη κακοήθους ογκόλυσης
Μελέτη του 2025 με τίτλο “Tumour-resident oncolytic bacteria trigger potent anticancer effects through selective intratumoural thrombosis and necrosis” διαπίστωσε ότι δύο βακτήρια, τα Proteus mirabilis και Rhodopseudomonas palustris, παρουσίασαν ισχυρές αντικαρκινικές εκβάσεις σε ποντίκια και οδήγησαν σε πλήρη ύφεση όγκων χωρίς συστηματική τοξικότητα μετά από ενδοφλέβια χορήγηση.
Τα βακτήρια αναπτύχθηκαν επιλεκτικά μέσα στους όγκους και προκάλεσαν πήξη του αίματος και θάνατο ιστού μέσα στον όγκο, οδηγώντας τελικά στην καταστροφή του.
Άλλη πρόσφατη έρευνα για τον καρκίνο δείχνει ότι η κακοήθης ογκόλυση – η καταστροφή καρκινικών κυττάρων – μπορεί να επιτευχθεί μέσω ενεργοποίησης βιολογικών οδών που προκαλούν θάνατο των καρκινικών κυττάρων ενώ ελαχιστοποιούν τη βλάβη στους φυσιολογικούς ιστούς.
Πολλές αναδυόμενες θεραπείες επικεντρώνονται στον συνδυασμό διαφορετικών μηχανισμών, επειδή οι όγκοι συχνά αντιστέκονται σε μία μόνο θεραπευτική οδό.
Μία από τις κύριες προσεγγίσεις είναι η ογκολυτική ιοθεραπεία, όπου γενετικά τροποποιημένοι ιοί μολύνουν καρκινικά κύτταρα, πολλαπλασιάζονται μέσα τους και προκαλούν τη ρήξη τους ενώ ταυτόχρονα ενεργοποιούν ανοσολογικές αποκρίσεις.
Βασικοί μηχανισμοί που μελετώνται σε πρόσφατες έρευνες περιλαμβάνουν:
- Ογκολυτικοί ιοί: οι ιοί πολλαπλασιάζονται μέσα στα καρκινικά κύτταρα και προκαλούν τη ρήξη τους.
- Απόπτωση: προγραμματισμένος κυτταρικός θάνατος που ενεργοποιείται μέσω μονοπατιών σηματοδότησης.
- Φερρόπτωση: οξειδωτικός κυτταρικός θάνατος που εξαρτάται από τον σίδηρο και μπορεί να ενισχύσει ιογενείς θεραπείες.
- Πυρόπτωση: φλεγμονώδης κυτταρικός θάνατος που περιλαμβάνει ρήξη της κυτταρικής μεμβράνης.
- Νεκρόπτωση: ρυθμιζόμενος νεκρωτικός κυτταρικός θάνατος που διαμεσολαβείται από σηματοδότηση RIPK.
- Κυτταρικός θάνατος που σχετίζεται με αυτοφαγία: υπερβολική αυτο-πέψη των κυττάρων που οδηγεί στην καταστροφή του όγκου.
- Ανοσογονικός κυτταρικός θάνατος: καταστροφή όγκου που ενεργοποιεί ανοσολογικές αποκρίσεις.
- Συστήματα βασισμένα στη νανοτεχνολογία: σχεδιασμένα νανοσυστήματα που προκαλούν λύση των καρκινικών κυττάρων.
Πώς τα βακτήρια αναπτύσσονται μέσα στους όγκους και τους καταστρέφουν
«Ο όγκος είναι ένα καλό σημείο όπου τα βακτήρια νιώθουν άνετα, και έτσι, μόλις το σπόριο φτάσει σε αυτό το σημείο, συνειδητοποιεί ότι είναι ένα εξαιρετικό μέρος για να αναπτυχθεί και αρχίζει να αποικίζει την περιοχή», εξήγησε ο ερευνητής.
Το σπόριο μπορεί να «τρώει» τον όγκο από το εσωτερικό και, χάρη σε ορισμένες τροποποιήσεις DNA, είναι επίσης αρκετά ανθεκτικό ώστε να αντέχει μέρος του οξυγόνου στο αίμα στα άκρα του όγκου, ώστε να μπορεί να καταστρέφει ολόκληρη την ανάπτυξη.
Μια κλινική δοκιμή ενδέχεται να ξεκινήσει σε τρία έως τέσσερα χρόνια, ανάλογα με τη συνεχιζόμενη χρηματοδότηση, ενώ οι ασθενείς με καρκίνο θα μπορούσαν να λάβουν θεραπεία βασισμένη σε αυτή την έρευνα σε περίπου πέντε χρόνια.
Αίμα στα ούρα: Πότε μπορεί να είναι σύμπτωμα καρκίνου της ουρήθρας – Ποιοι κινδυνεύουν περισσότερο
Ο ίδιος δήλωσε ότι η επίτευξη αυτού του σημείου στην έρευνα ήταν αποτέλεσμα πολυετούς εργασίας από μια ολόκληρη ομάδα επιστημόνων, συμπεριλαμβανομένου του διδακτορικού φοιτητή μηχανικής μηχανολογίας στο K.N.Toosi University of Technology (KNTU), Bahram Zargar, και της Dr. Sara Sadr, πρώην διδακτορικής φοιτήτριας του Waterloo που είχε πρωταγωνιστικό ρόλο στην έρευνα.
Πηγές: City News, PubMed, MDPI, ScienceDirect, MDPI, MDPI, PMC, Nature, PMC