Στο Συνέδριο αναδείχθηκε η ανάγκη για άμεσες και συντονισμένες παρεμβάσεις απέναντι στη δημογραφική κρίση.
Με τη συμμετοχή εκπροσώπων της Πολιτείας, της επιστημονικής κοινότητας, της αυτοδιοίκησης και διεθνών φορέων, ολοκληρώθηκε στην Ιθάκη το Διεθνές Συνέδριο «Η Ελλάδα σε Δημογραφική Καμπή», αναδεικνύοντας την ανάγκη για άμεσες και συντονισμένες παρεμβάσεις απέναντι στη δημογραφική κρίση. Κεντρικό αποτέλεσμα των εργασιών αποτέλεσε η υπογραφή της «Διακήρυξης της Ιθάκης», ενός κειμένου στρατηγικών κατευθύνσεων για τη δημογραφική ανθεκτικότητα, τη δημόσια υγεία, τη στήριξη της οικογένειας και την περιφερειακή συνοχή.
Η διοργάνωση τελούσε επίσης υπό την αιγίδα της Πρεσβείας της Κυπριακής Δημοκρατίας στην Ελλάδα, στο πλαίσιο της Κυπριακής Προεδρίας του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης κατά το πρώτο εξάμηνο του 2026, και του ΙΣΑ. Συνδιοργανώθηκε από το Ελληνικό Διαδημοτικό Δίκτυο Υγιών Πόλεων, τον Δήμο Ιθάκης, το Ελληνικό Δίκτυο Μικρών Νησιών, το Παγκόσμιο Ιπποκράτειο Ινστιτούτο Ιατρών και την Ελληνική Εταιρεία Αναπαραγωγικής Ιατρικής.
Διακήρυξη για το δημογραφικό
Κορυφαία στιγμή του συνεδρίου αποτέλεσε η υπογραφή της «Διακήρυξης της Ιθάκης για τη Δημογραφική Ανθεκτικότητα, την Υγεία, την Περιφερειακή Συνοχή και το Μέλλον της Ελλάδας και της Ευρώπης». Η Διακήρυξη αναγνωρίζει το δημογραφικό ως στρατηγική πρόκληση με άμεσες επιπτώσεις στη δημόσια υγεία, την οικονομία, την κοινωνική συνοχή και τη βιώσιμη ανάπτυξη, υπογραμμίζοντας την ανάγκη για μια μακροπρόθεσμη και συνεκτική εθνική στρατηγική.
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στη στήριξη της οικογένειας, στην αναπαραγωγική υγεία, στην ενίσχυση της περιφέρειας και των μικρών νησιών, καθώς και στη δημιουργία ουσιαστικών προϋποθέσεων ώστε οι νέοι άνθρωποι να μπορούν να παραμένουν, να εργάζονται και να δημιουργούν στον τόπο τους.
Τη Διακήρυξη υπέγραψαν, μεταξύ άλλων, ο Δήμαρχος Ιθάκης Διονύσης Στανίτσας, ο Πρόεδρος του Ελληνικού Διαδημοτικού Δικτύου Υγιών Πόλεων Γιώργος Πατούλης, ο Πρόεδρος του Ελληνικού Δικτύου Μικρών Νησιών Λευτέρης Κεχαγιόγλου, ο Γενικός Γραμματέας του Παγκόσμιου Ιπποκράτειου Ινστιτούτου Ιατρών Αντώνης Πολυδώρου, ο Πρόεδρος της Ελληνικής Εταιρείας Αναπαραγωγικής Ιατρικής Μιχάλης Κουτσιλιέρης και ο Γενικός Γραμματέας της Εταιρείας Κώνστατίνος Πάντος.
Η δημογραφική πρόκληση
Από την πλευρά της Πολιτείας, σημαντικές παρεμβάσεις πραγματοποιήθηκαν από τον Υφυπουργό Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, αρμόδιο για τη Δημοσιονομική Πολιτική, κ. Θάνο Πετραλιά, καθώς και από την Υφυπουργό Εσωτερικών κα Βιβή Χαραλαμπογιάννη, οι οποίοι ανέδειξαν κρίσιμες πτυχές της δημογραφικής πρόκλησης και των επιπτώσεών της στη δημόσια πολιτική και τη λειτουργία του κράτους.
Ο κ. Πετραλιάς, κατά την τοποθέτησή του με θέμα «Ο Αντίκτυπος της Δημογραφίας στην Οικονομική Ανταγωνιστικότητα», ανέδειξε τη στενή διασύνδεση των δημογραφικών εξελίξεων με τη μακροοικονομική σταθερότητα, την παραγωγικότητα και τη βιωσιμότητα της αναπτυξιακής προοπτικής της χώρας.
Από την πλευρά της, η κα Χαραλαμπογιάννη, με θέμα «Δημογραφική πρόκληση και Δημόσια Διοίκηση: Το ανθρώπινο δυναμικό στο επίκεντρο», υπογράμμισε τη σημασία ενός σύγχρονου και ανθεκτικού δημόσιου τομέα, ικανού να ανταποκριθεί στις μεταβαλλόμενες κοινωνικές και δημογραφικές ανάγκες, με επίκεντρο το ανθρώπινο δυναμικό και την αποτελεσματικότητα των δημόσιων υπηρεσιών.
Κατά την παρέμβαση του ο Πρόεδρος του Ιατρικού Συλλόγου Αθηνών και του ΕΔΔΥΠΠΥ, κ. Γιώργος Πατούλης, υπογράμμισε ότι το δημογραφικό αποτελεί πλέον μείζον εθνικό και ευρωπαϊκό ζήτημα που απαιτεί διαρκή θεσμική εγρήγορση, συντονισμό πολιτικών και ουσιαστικές παρεμβάσεις με επίκεντρο τον άνθρωπο και την οικογένεια. Όπως σημείωσε, η ολοκλήρωση των εργασιών του Συνεδρίου με την υπογραφή της Διακήρυξης της Ιθάκης σηματοδοτεί ένα ουσιαστικό βήμα για τη διαμόρφωση ενός σταθερού πλαισίου διαλόγου και τεκμηριωμένων προτάσεων πολιτικής για τη δημογραφική ανθεκτικότητα της χώρας.
«Η Διακήρυξη της Ιθάκης δεν αποτελεί απλώς ένα κείμενο συμπερασμάτων, αλλά ένα κάλεσμα ευθύνης και συνεργασίας. Το δημογραφικό δεν μπορεί να αντιμετωπιστεί αποσπασματικά. Απαιτεί εθνική στρατηγική, επένδυση στη δημόσια υγεία, στήριξη της οικογένειας, ενίσχυση των νέων ανθρώπων και ουσιαστικές πολιτικές για την περιφέρεια και τα μικρά νησιά», τόνισε χαρακτηριστικά.
Το Διεθνές Συνέδριο «Η Ελλάδα σε Δημογραφική Καμπή» ολοκληρώθηκε αφήνοντας ως ουσιαστική παρακαταθήκη, τη Διακήρυξη της Ιθάκης, τη δημιουργία του Ithaca Demographic Forum (IDF) και ένα ισχυρό μήνυμα συνεργασίας, επιστημονικής τεκμηρίωσης και θεσμικής εγρήγορσης απέναντι στη δημογραφική πρόκληση.
Μέσα από τη συνάντηση πολιτικής, επιστήμης, αυτοδιοίκησης, διπλωματίας και κοινωνίας των πολιτών, αναδείχθηκε η ανάγκη για μια συνεκτική, μακροπρόθεσμη στρατηγική που θα διασφαλίζει τη δημογραφική ανθεκτικότητα, την κοινωνική συνοχή και τη βιώσιμη ανάπτυξη της Ελλάδας και της Ευρώπης.
Παράλληλα, το Ithaca Demographic Forum φιλοδοξεί να αποτελέσει έναν μόνιμο θεσμό διαλόγου, τεκμηρίωσης και παραγωγής προτάσεων πολιτικής, με στόχο την καθιέρωση της Ιθάκης ως σημείου αναφοράς για τον διεθνή διάλογο γύρω από το δημογραφικό μέλλον της Ελλάδας και της Ευρώπης.