Οι περισσότεροι έχουν ακούσει για την εμμηνόπαυση, όμως είναι αρκετά λιγότεροι όσοι γνωρίζουν για τις ορμονικές αλλαγές που μπορεί να επηρεάσουν τους άνδρες καθώς μεγαλώνουν. Η διαδικασία αυτή, που συχνά αποκαλείται «ανδρόπαυση», συνδέεται με μια σταδιακή μείωση της τεστοστερόνης, η οποία συνήθως αρχίζει γύρω στην ηλικία των 30 ετών. Ποια τα 5 σημάδια που σχετίζονται με χαμηλή τεστοστερόνη;
Μπορεί να χορηγηθεί τεστοστερόνη σε ασθενείς με ιστορικό καρκίνου του προστάτη;
Τι είναι η ανδρόπαυση, πότε ξεκινά και με ποια σημάδια μπορεί να εκδηλωθεί
Σε αντίθεση με την εμμηνόπαυση, τα επίπεδα τεστοστερόνης δεν μειώνονται απότομα, είπε ο ενδοκρινολόγος και ειδικός στη γονιμότητα Dr. Hossam Elzeiny, σύμφωνα με το Body & Soul. Παρότι πολλοί άνδρες δεν εμφανίζουν ποτέ συμπτώματα, άλλοι μπορεί να αναπτύξουν υπογοναδισμό όψιμης έναρξης καθώς τα επίπεδα της ορμόνης μειώνονται σταδιακά με την πάροδο του χρόνου.
Ορμονικές αλλαγές σε άνδρες μέσης ηλικίας
Πρόσφατες μελέτες αναδεικνύουν νέα ευρήματα σχετικά με τις ορμονικές αλλαγές στους άνδρες που γερνούν, συμπεριλαμβανομένων των επιπέδων τεστοστερόνης, των επιπτώσεων στην υγεία, καθώς και πιθανών θεραπειών και αλλαγών στον τρόπο ζωής.
- Θεραπεία με τεστοστερόνη: Ανασκόπηση του 2025 στο Drugs & Aging με τίτλο “Testosterone Therapy in Older Men: Present and Future Considerations” εξετάζει τα οφέλη, τους κινδύνους και τις μελλοντικές προοπτικές της θεραπείας υποκατάστασης τεστοστερόνης (TRT), συμπεριλαμβανομένων στοιχείων από τις μελέτες TRAVERSE και T4DM.
- Καρδιακή και μεταβολική υγεία: Ανασκόπηση του 2025 στο Journal of Clinical Endocrinology & Metabolism αναφέρει ότι η χαμηλή τεστοστερόνη συνδέεται με χειρότερη συνολική κατάσταση υγείας, αν και η παχυσαρκία, ο διαβήτης και οι χρόνιες παθήσεις συμβάλλουν σημαντικά στη μείωσή της.
- Ορμονικές αλλαγές με την πάροδο του χρόνου: Μελέτη του 2025 παρακολούθησε την τεστοστερόνη, τη SHBG, την οιστραδιόλη και άλλες αναπαραγωγικές ορμόνες, δείχνοντας ότι τα επίπεδά τους μεταβάλλονται διαφορετικά από άτομο σε άτομο καθώς οι άνδρες μεγαλώνουν.
- Γιατί μπορεί να μειώνεται η τεστοστερόνη: Ανασκόπηση του 2026 στο International Journal of Molecular Sciences εξετάζει πιθανούς παράγοντες, όπως η παχυσαρκία, ο ύπνος, το στρες, οι μεταβολικές παθήσεις, ο τρόπος ζωής και οι ενδοκρινικοί διαταράκτες του περιβάλλοντος.
- Παρεμβάσεις στον τρόπο ζωής: Ανασκόπηση του 2026 εξετάζει πώς η άσκηση, η διατροφή, η απώλεια βάρους, ο ύπνος και τα συμπληρώματα διατροφής μπορούν να συμβάλουν στην υποστήριξη της ορμονικής υγείας κατά τη γήρανση.
- Φλεγμονή και τεστοστερόνη: Κλινική μελέτη του 2025 στο Frontiers in Endocrinology διαπίστωσε ότι η χαμηλότερη τεστοστερόνη σχετίζεται με λιγότερο ευνοϊκό μεταβολικό και φλεγμονώδες προφίλ, χωρίς όμως να τεκμηριώνει σχέση αιτίου και αποτελέσματος.
Ερευνητής μακροζωίας πήρε τεστοστερόνη στα 50 του: Αυτά τα 4 πράγματα πρέπει να γνωρίζουν οι άνδρες
5 σημάδια που μπορεί να σχετίζονται με χαμηλή τεστοστερόνη στους άνδρες
1. Η ευερεθιστότητα μπορεί να μην είναι αλλαγή στην προσωπικότητα
Η τεστοστερόνη παίζει ρόλο στη διάθεση και στα κίνητρα. Όταν μειώνεται, ορισμένοι άνδρες διαπιστώνουν ότι μειώνονται και τα δύο. Παρότι η τεστοστερόνη μειώνεται σταδιακά κατά την ενήλικη ζωή, τα εμφανή συμπτώματα συνήθως παρουσιάζονται γύρω στην ηλικία των 70 ετών, όχι όμως σε όλους, σημειώνει ο Prof. Hart.
«Η χαμηλότερη τεστοστερόνη μπορεί να σχετίζεται με απώλεια κινήτρων, μειωμένη ζωτικότητα, χαμηλότερη σωματική απόδοση και αυξημένο κοιλιακό λίπος», δήλωσε ο Prof. Hart.
Το στερεότυπο του γκρινιάρη ηλικιωμένου άνδρα φαίνεται ότι έχει ορμονική βάση.
2. Ο ύπνος μπορεί να γίνει χειρότερος
«Τα χαμηλότερα επίπεδα ορμονών μπορεί να σχετίζονται με διαταραχές ύπνου», δήλωσε ο Prof. Hart.
Το δύσκολο είναι ότι αυτή η σχέση λειτουργεί και προς τις δύο κατευθύνσεις. Ο κακός ύπνος μειώνει την τεστοστερόνη και η χαμηλή τεστοστερόνη επιδεινώνει την ποιότητα του ύπνου. Πρόκειται για έναν κύκλο από τον οποίο δεν είναι εύκολο να βγει κανείς. Τα επίμονα προβλήματα ύπνου θα πρέπει να συζητούνται με τον γενικό ιατρό.
3. Η κόπωση μοιάζει διαφορετική
Οι άνδρες που μεγαλώνουν συνήθως παρατηρούν ότι η ενέργειά τους δεν είναι όπως παλαιότερα και η χαμηλή τεστοστερόνη μπορεί να συμβάλλει σε αυτό.
Ο Prof. Hart επισημαίνει, ωστόσο, ότι η κόπωση και η χαμηλή ενέργεια μπορεί επίσης να οφείλονται σε διαταραχές του θυρεοειδούς, έλλειψη σιδήρου, κατάθλιψη ή χρόνιες παθήσεις. Επομένως, είναι λάθος να αποδίδονται όλα αποκλειστικά στις ορμόνες.
4. Οι πρωινές στύσεις γίνονται λιγότερο συχνές
«Ένας άνδρας με μειωμένα επίπεδα τεστοστερόνης μπορεί να παρατηρήσει ότι οι πρωινές στύσεις εμφανίζονται λιγότερο συχνά», δήλωσε ο Prof. Hart.
Οι αλλαγές στη στυτική λειτουργία μπορεί επίσης να οφείλονται σε καρδιαγγειακά προβλήματα ή στον διαβήτη. Για τον λόγο αυτό απαιτείται συζήτηση με γιατρό και όχι αυτοδιάγνωση.
5. Γίνεται ανακατανομή του σωματικού βάρους
Η χαμηλή τεστοστερόνη μπορεί να οδηγήσει σε συσσώρευση λίπους στην κοιλιακή χώρα και σε μείωση της μυϊκής μάζας. Το χρόνιο στρες επιδεινώνει την κατάσταση, ιδιαίτερα όταν συνδυάζεται με κακό ύπνο.
«Η διαχείριση του στρες αποτελεί σημαντικό μέρος της ορμονικής υγείας των ανδρών», δήλωσε ο Prof. Hart.
Τι πραγματικά βοηθά στην ανδρόπαυση;
«Σε πολλές περιπτώσεις, η απώλεια βάρους, η προπόνηση με αντιστάσεις, η βελτίωση του ύπνου και η αντιμετώπιση των υποκείμενων ιατρικών παθήσεων μπορεί να βελτιώσουν σημαντικά τόσο τα επίπεδα τεστοστερόνης όσο και τα συμπτώματα», εξήγησε ο Αυστραλός ειδικός στη γονιμότητα Dr. Hossam Elzeiny, σύμφωνα με την ίδια πηγή. «Η έμφαση πρέπει πάντα να δίνεται στη συνολική υγεία και όχι μόνο στους αριθμούς των ορμονών».
Οι τακτικοί ιατρικοί έλεγχοι και οι εξετάσεις αίματος μπορούν επίσης να εντοπίσουν παράγοντες που ενδέχεται να συμβάλλουν στην εμφάνιση των συμπτωμάτων.
Η ανδρόπαυση δεν είναι αναπόφευκτη και για πολλούς άνδρες δεν γίνεται ποτέ ζήτημα. Για όσους επηρεάζονται, είναι τουλάχιστον χρήσιμο να γνωρίζουν ότι υπάρχει ένας όρος που περιγράφει αυτή την κατάσταση.