Οι περιπτώσεις καρκίνου σε άτομα ηλικίας 20 έως 49 ετών αυξάνονται παγκοσμίως, με 11 διαφορετικούς τύπους της νόσου να καταγράφουν μεγαλύτερη συχνότητα στους νέους. Νέα έρευνα εξετάζει το αν η βιολογική γήρανση μπορεί να είναι ένας από τους παράγοντες που συμβάλλουν σε αυτή την ανησυχητική τάση.
Βιολογική γήρανση: Θα μπορούσε να ευθύνεται για την αύξηση των περιπτώσεων καρκίνου στους νέους;
Επειδή αυτοί οι τύποι καρκίνου παραδοσιακά συνδέονται με μεγαλύτερες ηλικίες, οι ερευνητές αναζητούν εξηγήσεις. Έχουν προταθεί αρκετές θεωρίες, όπως η κακή διατροφή, η παχυσαρκία, το κάπνισμα, η κατανάλωση αλκοόλ, η διαταραχή του μικροβιώματος του εντέρου και η έκθεση σε μικροπλαστικά.
Ωστόσο, νέα μελέτη που δημοσιεύθηκε στο Nature Medicine προτείνει έναν ακόμη πιθανό παράγοντα: την ταχύτερη βιολογική γήρανση. Σε αντίθεση με τη χρονολογική ηλικία, η οποία βασίζεται στον αριθμό των ετών που έχει ζήσει ένα άτομο, η βιολογική ηλικία αντανακλά το πόσο καλά λειτουργεί και γερνά το σώμα, λαμβάνοντας υπόψη παράγοντες όπως ο τρόπος ζωής, η διατροφή, ο ύπνος, το στρες, η φυσική κατάσταση, η φλεγμονή και η συνολική μεταβολική υγεία.
Η βιολογική ηλικία ως προγνωστικός δείκτης προσδόκιμου ζωής και κινδύνου ασθενειών
Πρόσφατες έρευνες συμπεραίνουν ότι η βιολογική ηλικία μπορεί να είναι χρήσιμο εργαλείο για την πρόβλεψη μελλοντικών κινδύνων για την υγεία και του προσδόκιμου ζωής. Οι επιστήμονες μελετούν διάφορες μεθόδους μέτρησης της βιολογικής γήρανσης, αλλά καμία προσέγγιση δεν έχει ακόμη καθιερωθεί ως το πρότυπο.
Κοινά αντιγηραντικά συμπληρώματα μπορεί να προκαλέσουν βλάβες στον εγκέφαλο-Ανησυχητική μελέτη
Βασικά ευρήματα από πρόσφατες μελέτες συμπεραίνουν ότι:
- Τα πρωτεωμικά «ρολόγια» γήρανσης έχουν συσχετιστεί με υψηλότερο κίνδυνο θνησιμότητας, καρδιαγγειακών παθήσεων, διαβήτη τύπου 2 και άλλων παθήσεων που σχετίζονται με την ηλικία.
- Οι μεταβολές στη βιολογική ηλικία με την πάροδο του χρόνου μπορεί να προβλέπουν καλύτερα τη μελλοντική επιβίωση σε σύγκριση με μία μόνο μέτρηση της βιολογικής ηλικίας, σύμφωνα με μελέτη του 2026 με τίτλο Longitudinal changes in epigenetic clocks predict survival in the InCHIANTI cohort.
- Τα επιγενετικά «ρολόγια» μπορούν να βοηθήσουν στην πρόβλεψη του κινδύνου ασθενειών, συμπεριλαμβανομένων των πνευμονικών παθήσεων, των ηπατικών παθήσεων, του καρκίνου του πνεύμονα και της κίρρωσης.
- Η επιτάχυνση της βιολογικής γήρανσης έχει συσχετιστεί σταθερά με υψηλότερο κίνδυνο νοσηρότητας και θνησιμότητας.
- Υπογραφές γήρανσης συγκεκριμένων οργάνων, που εντοπίστηκαν μέσω πρωτεϊνών του πλάσματος, έχουν δείξει ότι μπορούν να προβλέψουν τον μελλοντικό κίνδυνο ασθενειών.
Η μεγαλύτερη βιολογική ηλικία έχει συσχετιστεί με αυξημένο κίνδυνο αρκετών καρκίνων πρώιμης εμφάνισης, συμπεριλαμβανομένων του καρκίνου του παχέος εντέρου, του πνεύμονα και της μήτρας, σύμφωνα με τη μελέτη του 2026 με τίτλο Biological aging and generational shifts in early-onset cancer risk.
Γρηγορότερη βιολογική γήρανση εντοπίστηκε στους νέους
Ανάλυση δειγμάτων αίματος και ιατρικών αρχείων από περίπου 164.000 ενήλικες στο Ηνωμένο Βασίλειο και τις Ηνωμένες Πολιτείες εντόπισε ενδείξεις «επιταχυνόμενης βιολογικής γήρανσης» σε άτομα ηλικίας 30 και 40 ετών, ένα μοτίβο που δεν παρατηρήθηκε στη γενιά των γονιών τους.
Για πάντα νέοι – Οι επιστήμονες ανακάλυψαν τι κάνουν όσοι καθυστερούν τη γήρανση
Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι τα άτομα που γεννήθηκαν μεταξύ 1965 και 1974 παρουσίαζαν σημάδια ταχύτερης γήρανσης σε κυτταρικό επίπεδο σε σύγκριση με άτομα που γεννήθηκαν περίπου δύο δεκαετίες νωρίτερα, γεγονός που σημαίνει ότι το σώμα τους φαινόταν γηραιότερο από ό,τι αναμενόταν για την πραγματική τους ηλικία.
Η ομάδα κατέληξε σε αυτό το συμπέρασμα συγκρίνοντας δείγματα αίματος και δεδομένα υγείας μεταξύ διαφορετικών ηλικιακών ομάδων και αναζητώντας βιολογικούς δείκτες «φθοράς», συμπεριλαμβανομένων βλαβών στο DNA και φλεγμονής.
Αυτοί οι δείκτες συνδέονται συνήθως με ανθυγιεινό τρόπο ζωής και έκθεση σε ρύπους. Τα ευρήματα έδειξαν ότι τα άτομα που σήμερα βρίσκονται στην ηλικία των πενήντα ετών παρουσίαζαν σημάδια επιταχυνόμενης βιολογικής γήρανσης όταν ήταν νεότεροι ενήλικες, γερνώντας 23% πιο γρήγορα από εκείνους που σήμερα είναι περίπου εβδομήντα ετών.
Η μελέτη, η οποία χρηματοδοτήθηκε από το Cancer Research UK, διαπίστωσε επίσης ότι οι ενήλικες των οποίων η βιολογική ηλικία ήταν υψηλότερη από τη χρονολογική τους ηλικία αντιμετώπιζαν αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης καρκίνου πριν από την ηλικία των 55 ετών.
Αν και οι ερευνητές δήλωσαν ότι αρκετοί παράγοντες πιθανότατα συμβάλλουν στην αύξηση των περιστατικών καρκίνου σε νεότερους ενήλικες, τα ευρήματα εγείρουν το ενδεχόμενο η επιταχυνόμενη εσωτερική γήρανση να είναι ένας από αυτούς.
«Η βιολογική γήρανση δεν αφορά μόνο τον αριθμό των γενεθλίων που έχετε γιορτάσει, αλλά αντανακλά τη φθορά που συμβαίνει μέσα στο σώμα σε κυτταρικό και μοριακό επίπεδο», δήλωσε σύμφωνα με το Daily Mail η συγγραφέας της μελέτης Yin Cao, Αμερικανίδα Αναπληρώτρια Καθηγήτρια Χειρουργικής και Ιατρικής στο Washington University School of Medicine.
Η διατροφή που μπορεί να μειώσει τη βιολογική ηλικία μέσα σε 4 εβδομάδες – Λειτουργεί και μετά τα 60
Εξήγησε ότι αυτές οι αλλαγές μπορεί να περιλαμβάνουν χρόνια φλεγμονή, εξασθένηση του ανοσοποιητικού συστήματος και βλάβες που συσσωρεύονται στα κύτταρα με την πάροδο του χρόνου.
Η Cao πρόσθεσε ότι ορισμένοι νεότεροι ενήλικες ενδέχεται να βιώνουν αυτές τις βιολογικές αλλαγές νωρίτερα από το αναμενόμενο, κάτι που θα μπορούσε να συνδέεται με την αύξηση των περιστατικών καρκίνου στους νέους.
Η μελέτη δείχνει συσχέτιση, όχι αιτιώδη σχέση
Οι ερευνητές τόνισαν ότι η μελέτη ήταν παρατηρητική, γεγονός που σημαίνει ότι δεν μπορεί να αποδείξει πως η επιταχυνόμενη βιολογική γήρανση προκαλεί άμεσα καρκίνο. Ανέφεραν ότι απαιτείται περαιτέρω έρευνα με μεγαλύτερους πληθυσμούς και επαναλαμβανόμενες μετρήσεις της βιολογικής ηλικίας με την πάροδο του χρόνου, ώστε να επιβεβαιωθούν τα ευρήματα και να γίνει καλύτερα κατανοητός ο μηχανισμός πίσω από αυτή τη συσχέτιση.
«Η μελέτη αυτή προσφέρει ένα σημαντικό νέο στοιχείο για το γιατί βλέπουμε περισσότερους καρκίνους να διαγιγνώσκονται σε νεότερους ενήλικες», δήλωσε ο Dr John Riches, Λέκτορας στον τομέα του Ανοσομεταβολισμού του Καρκίνου στο Barts Cancer Institute, ο οποίος δεν συμμετείχε στη μελέτη.
Ανέφερε ότι τα ευρήματα συμπεραίνουν πως η επιταχυνόμενη βιολογική γήρανση μπορεί να παίζει ρόλο στην αύξηση των περιστατικών καρκίνου στις νεότερες γενιές και είναι ιδιαίτερα σημαντικά επειδή εξετάζουν ευρύτερες αλλαγές που συμβαίνουν σε ολόκληρο το σώμα με την πάροδο του χρόνου και όχι μόνο σε μεμονωμένα καρκινικά κύτταρα.
Οι επιστήμονες βρήκαν τρόπο να αντιστρέψουν τη γήρανση – Ξεκινά η πρώτη δοκιμή σε ανθρώπους
Ο Riches πρόσθεσε ότι οι περιβαλλοντικοί παράγοντες, ο τρόπος ζωής και η συνολική υγεία ενδέχεται να έχουν μακροπρόθεσμες επιδράσεις στις βιολογικές διεργασίες και ότι η καλύτερη κατανόηση αυτών των μηχανισμών θα μπορούσε να συμβάλει στη βελτίωση της πρόληψης, της έγκαιρης ανίχνευσης και της αναγνώρισης κινδύνου στο μέλλον.
Πηγές: Daily Mail, Nature, Nature, Nature, Lancet, Nature, Nature