Το «μαγικό λαχανικό του Μεσαίωνα» πήρε το όνομά του επειδή πολλοί πίστευαν ότι είχε προστατευτικές ιδιότητες και μπορούσε να διώχνει τα κακά πνεύματα, γι’ αυτό το χρησιμοποιούσαν ως φυλαχτό στα σπίτια τους. Ποια τα οφέλη του για την υγεία.
Ποιο είναι το «μαγικό λαχανικό του Μεσαίωνα» και ποια τα οφέλη του για την υγεία
Το σέλερι (Apium graveolens) είναι ένα μεσογειακό λαχανικό της οικογένειας του μαϊντανού, το οποίο εκτιμάται για τα τραγανά κοτσάνια, τα αρωματικά φύλλα και τους σπόρους του.
Γνωστό για τη φρέσκια, ελαφρώς πικρή και πιπεράτη γεύση του, είναι ζουμερό και τραγανό όταν καταναλώνεται ωμό, ενώ γίνεται πιο μαλακό και αρωματικό όταν μαγειρεύεται.
Στην Ελλάδα συγκομίζεται συνήθως από το φθινόπωρο έως τις αρχές της άνοιξης και χρησιμοποιείται ευρέως σε σαλάτες, σούπες, μαγειρευτά, ζωμούς, πιάτα με όσπρια και παραδοσιακές συνταγές, ενώ τόσο τα φύλλα όσο και οι σπόροι του χρησιμοποιούνται επίσης για αρωματισμό.
Τοπικές εφαρμογές εκχυλισμάτων σέλερι
Πρόσφατες μελέτες συμπεραίνουν ότι το εκχύλισμα σέλερι (Apium graveolens), όταν εφαρμόζεται τοπικά, μπορεί να προσφέρει πιθανά οφέλη για τη φροντίδα του δέρματος και την υποστήριξη της επούλωσης τραυμάτων, αν και οι κλινικές μελέτες σε ανθρώπους παραμένουν περιορισμένες.
- Επούλωση τραυμάτων: Το εκχύλισμα σέλερι βελτίωσε την επανεπιθηλιοποίηση, τον σχηματισμό κολλαγόνου και τη φλεγμονώδη απόκριση σε μοντέλα τραυμάτων, υποστηρίζοντας την πιθανή χρήση του σε προϊόντα αποκατάστασης του δέρματος.
- Αντιβακτηριακό τζελ: Ένα τζελ με εκχύλισμα σέλερι παρουσίασε αντιβακτηριακή δράση έναντι μικροοργανισμών που σχετίζονται με το δέρμα και έδειξε κατάλληλη σταθερότητα για τοπική χρήση, σύμφωνα με μελέτη του 2025 με τίτλο «Preparation of Celery Leaf Extract, Phytochemical Screening, and Nanoparticle Formulation in Antiaging Cream Development».
- Καλλυντικά αντιγήρανσης: Το εκχύλισμα φύλλων σέλερι ενσωματώθηκε σε κρέμες με βάση νανοσωματίδια για να διερευνηθούν οι ενώσεις του που είναι πλούσιες σε αντιοξειδωτικά για εφαρμογές προστασίας του δέρματος και αντιγήρανσης.
Διατροφική αξία
100 γραμμάρια σέλερι παρέχουν
- Θερμίδες: 16
- Λιπαρά: 0,2 g
- Κορεσμένα λιπαρά: 0 g
- Τρανς λιπαρά: –
- Χοληστερίνη: 0 mg
- Νάτριο: 80 mg
- Υδατάνθρακες: 3 g
- Καθαροί υδατάνθρακες: 1 g
- Φυτικές ίνες: 2 g
- Σάκχαρα: 1 g
- Πρωτεΐνη: 1 g
- Ασβέστιο: 40 mg
- Σίδηρος: 0,2 mg
- Κάλιο: 260 mg
Σέλερι: Οφέλη για την υγεία
1. Μπορεί να μειώσει την υψηλή αρτηριακή πίεση
Το σέλερι είναι πλούσιο σε χημικές ενώσεις που ονομάζονται φθαλίδες, οι οποίες μπορεί να βοηθούν στη χαλάρωση των αιμοφόρων αγγείων και στη μείωση των επιπέδων της αρτηριακής πίεσης.
Ο χυμός σέλερι είναι πλούσιος σε κάλιο, ένα μέταλλο απαραίτητο για τη ρύθμιση της αρτηριακής πίεσης. Ένα μάτσο σέλερι με 12 κοτσάνια μπορεί να καλύψει περίπου το 11% έως 42% των ημερήσιων αναγκών σε κάλιο.
Το λαχανικό της Axomamma που είναι πλούσιο σε αντιοξειδωτικά και μπορεί να μειώσει τη φλεγμονή
Τα φλαβονοειδή που περιέχει το σέλερι, συμπεριλαμβανομένης της απιγενίνης, μπορεί επίσης να συμβάλλουν στη μείωση της φλεγμονής στα αιμοφόρα αγγεία και να προάγουν την απελευθέρωση μονοξειδίου του αζώτου, ενός μορίου σηματοδότησης που διαστέλλει τα αγγεία και βελτιώνει τη ροή του αίματος.
2. Μπορεί να ενισχύσει την υγεία της καρδιάς
Η κατανάλωση σέλερι και προϊόντων που προέρχονται από αυτό μπορεί να μειώσει παράγοντες κινδύνου για καρδιακές παθήσεις, όπως η υψηλή αρτηριακή πίεση και η καρδιαγγειακή φλεγμονή.
Το σέλερι περιέχει επίσης ενώσεις που ενδέχεται να συμβάλλουν στην πρόληψη της αθηροσκλήρωσης, δηλαδή της συσσώρευσης πλάκας στις αρτηρίες, γεγονός που μπορεί να προστατεύει από καρδιακές παθήσεις.
3. Είναι πλούσιο σε αντιοξειδωτικές και αντιφλεγμονώδεις ενώσεις
Το σέλερι διαθέτει αντιοξειδωτικές και αντιφλεγμονώδεις ιδιότητες. Τα αντιοξειδωτικά βοηθούν στην πρόληψη της κυτταρικής βλάβης εξουδετερώνοντας ιδιαίτερα δραστικές ενώσεις που ονομάζονται ελεύθερες ρίζες πριν προκαλέσουν βλάβες στον οργανισμό.
Η κατανάλωση μιας διατροφής πλούσιας σε αντιοξειδωτικά μπορεί να προστατεύσει από συχνές ιατρικές παθήσεις, όπως οι καρδιακές παθήσεις και οι νευροεκφυλιστικές νόσοι.
4. Μπορεί να βοηθήσει με την απώλεια βάρους
Το σέλερι μπορεί να βοηθήσει στη διαχείριση του σωματικού βάρους επειδή είναι πλούσιο σε φυτικές ίνες και θρεπτικά συστατικά, ενώ παράλληλα έχει λίγες θερμίδες. Πρόκειται επίσης για τρόφιμο με χαμηλό γλυκαιμικό δείκτη, γεγονός που σημαίνει ότι έχει μικρότερη επίδραση στα επίπεδα σακχάρου στο αίμα.
5. Υποστηρίζει την πέψη
Το σέλερι περιέχει διαλυτές και αδιάλυτες φυτικές ίνες και έχει υψηλή περιεκτικότητα σε νερό, κάτι που βοηθά στην αύξηση του όγκου και τη διέλευση των κοπράνων, βελτιώνοντας συνολικά την πέψη.
Πιθανοί κίνδυνοι και παρενέργειες
Σύγχρονες έρευνες δείχνουν ότι το σέλερι θεωρείται γενικά ασφαλές για τους περισσότερους υγιείς ενήλικες όταν καταναλώνεται ως τρόφιμο.
Οι κυριότεροι καταγεγραμμένοι κίνδυνοι περιλαμβάνουν σοβαρές αλλεργικές αντιδράσεις, συμπεριλαμβανομένης της αναφυλαξίας, φωτοευαισθησία και φυτοφωτοδερματίτιδα που προκαλούνται από φυσικά παρούσες φουροκουμαρίνες, πιθανές αλληλεπιδράσεις με φάρμακα και αυξημένο κίνδυνο αιμορραγίας από τη χρήση συμπληρωμάτων διατροφής ή εκχυλισμάτων σέλερι.
Επίσης, υπάρχουν ανησυχίες κατά την εγκυμοσύνη που σχετίζονται με προϊόντα από σπόρους σέλερι, πιθανές επιδράσεις στην αναπαραγωγική λειτουργία που έχουν παρατηρηθεί σε μελέτες σε ζώα, καθώς και αυξημένα ηπατικά ένζυμα που έχουν αναφερθεί με υψηλές δόσεις ενώσεων που προέρχονται από το σέλερι.
Μετα-ανάλυση του 2025 δεν διαπίστωσε σημαντική αύξηση ανεπιθύμητων ενεργειών, αν και απαιτούνται περαιτέρω μακροχρόνιες μελέτες.
Πηγές: Health, ETM, ResearchGate, ResearchGate, PBBMI (pdf), OJS (pdf), MDEdge, Drugs, ScienceDirect, Frontiers