Νέα έρευνα του Stanford δείχνει ότι το πεπτίδιο BRP μπορεί να προσφέρει απώλεια βάρους αντίστοιχη με τη σεμαγλουτίδη, χωρίς να προκαλεί ναυτία, δυσκοιλιότητα ή σημαντική απώλεια μυϊκής μάζας – τουλάχιστον σύμφωνα με τα μέχρι σήμερα πειράματα σε ζώα.
Απώλεια βάρους: Το Νο1 μεσημεριανό που μειώνει θεαματικά το σπλαχνικό λίπος – Έτοιμο σε 20 λεπτά
Η τεχνητή νοημοσύνη ανοίγει νέο δρόμο στην αντιμετώπιση της παχυσαρκίας
Ένα φυσικά απαντώμενο μόριο που εντοπίστηκε με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης θα μπορούσε να αποτελέσει μια νέα προσέγγιση στη θεραπεία της παχυσαρκίας. Ερευνητές του Stanford Medicine ανακοίνωσαν ότι το πεπτίδιο BRP κατάφερε να μειώσει σημαντικά την όρεξη και το σωματικό λίπος σε πειραματόζωα, εμφανίζοντας παράλληλα πολύ λιγότερες παρενέργειες σε σχέση με τη σεμαγλουτίδη.
Παρότι τα αποτελέσματα περιορίζονται προς το παρόν σε μελέτες σε ζώα, οι επιστήμονες εκτιμούν ότι πρόκειται για μια ιδιαίτερα ελπιδοφόρα ανακάλυψη, ενώ ήδη προετοιμάζονται οι πρώτες κλινικές δοκιμές σε ανθρώπους.
Ταυτόχρονα, ξεχωριστή επιστημονική ανάλυση που δημοσιεύθηκε στο Nature Reviews Endocrinology επισημαίνει ότι, παρότι οι αγωνιστές των υποδοχέων GLP-1 αποτελούν μία από τις αποτελεσματικότερες φαρμακευτικές επιλογές για την απώλεια βάρους, η διατήρηση της μυϊκής μάζας αποτελεί πλέον βασική προτεραιότητα για την επόμενη γενιά θεραπειών. Οι ερευνητές τονίζουν ότι η προστασία του μυϊκού ιστού είναι καθοριστικής σημασίας για τη μακροπρόθεσμη μεταβολική υγεία και την ποιότητα ζωής των ασθενών, γεγονός που ενισχύει το ενδιαφέρον για νέες προσεγγίσεις, όπως το BRP, οι οποίες στοχεύουν στην αποτελεσματική μείωση του λίπους με όσο το δυνατόν μικρότερη επίδραση στη μυϊκή μάζα.
Το BRP δρα διαφορετικά από τη σεμαγλουτίδη
Σε αντίθεση με τη σεμαγλουτίδη, η οποία επηρεάζει υποδοχείς που βρίσκονται τόσο στον εγκέφαλο όσο και σε διάφορα όργανα, το BRP φαίνεται να δρα σχεδόν αποκλειστικά στον υποθάλαμο. Πρόκειται για την περιοχή του εγκεφάλου που ρυθμίζει την όρεξη, τον μεταβολισμό, τη θερμοκρασία του σώματος και αρκετές ορμονικές λειτουργίες.
Η πιο στοχευμένη αυτή δράση ενδέχεται να εξηγεί γιατί το νέο πεπτίδιο δεν εμφάνισε τις συχνότερες ανεπιθύμητες ενέργειες που παρατηρούνται με τα υπάρχοντα φάρμακα απώλειας βάρους.
«Οι υποδοχείς στους οποίους στοχεύει η σεμαγλουτίδη βρίσκονται στον εγκέφαλο, αλλά και στο έντερο, στο πάγκρεας και σε άλλους ιστούς», δήλωσε η Katrin Svensson, επίκουρη καθηγήτρια Παθολογίας στο Stanford. «Γι’ αυτό το Ozempic έχει ευρεία δράση, συμπεριλαμβανομένης της επιβράδυνσης της διέλευσης της τροφής από το πεπτικό σύστημα και της μείωσης των επιπέδων σακχάρου στο αίμα. Αντίθετα, το BRP φαίνεται να δρα ειδικά στον υποθάλαμο, ο οποίος ελέγχει την όρεξη και τον μεταβολισμό».
Η ίδια έχει συνιδρύσει εταιρεία που σχεδιάζει να ξεκινήσει σύντομα τις πρώτες δοκιμές του μορίου σε ανθρώπους.
Το AI εντόπισε ένα πεπτίδιο κρυμμένο ανάμεσα σε χιλιάδες μόρια
Η ανακάλυψη έγινε χάρη σε έναν αλγόριθμο τεχνητής νοημοσύνης που ανέπτυξαν οι επιστήμονες, με την ονομασία Peptide Predictor.
Οι ερευνητές γνώριζαν ότι οι προορμόνες μπορούν να διασπαστούν σε μεγάλο αριθμό μικρότερων πεπτιδίων, ωστόσο η εύρεση εκείνων που έχουν πραγματική βιολογική σημασία αποτελεί εξαιρετικά δύσκολη διαδικασία.
Ο αλγόριθμος εξέτασε περίπου 20.000 ανθρώπινα γονίδια και εντόπισε τα σημεία όπου συγκεκριμένα ένζυμα διασπούν τις πρωτεΐνες. Έπειτα περιόρισε την αναζήτηση σε 373 προορμόνες που είχαν τα χαρακτηριστικά ορμονών.
Από αυτές προέκυψαν 2.683 πιθανά πεπτίδια, τα οποία αξιολογήθηκαν περαιτέρω στο εργαστήριο.
«Ο αλγόριθμος ήταν απολύτως καθοριστικός για τα ευρήματά μας», ανέφερε η Svensson.
Το μικρότερο πεπτίδιο αποδείχθηκε και το ισχυρότερο
Από τα 100 υποψήφια πεπτίδια που δοκιμάστηκαν σε νευρωνικά κύτταρα, το GLP-1 λειτούργησε όπως αναμενόταν, αυξάνοντας σημαντικά τη δραστηριότητα των κυττάρων.
Ωστόσο, το μεγαλύτερο ενδιαφέρον συγκέντρωσε ένα πολύ μικρότερο μόριο.
Αποτελούμενο από μόλις 12 αμινοξέα, το BRP ενεργοποίησε τα νευρωνικά κύτταρα περίπου δέκα φορές περισσότερο από τα κύτταρα ελέγχου, παρουσιάζοντας την ισχυρότερη επίδραση από όλα τα πεπτίδια που εξετάστηκαν.
Τι είναι τα «πόδια Ozempic» – Η άγνωστη παρενέργεια που προβληματίζει τους ειδικούς
Τα σημαντικότερα αποτελέσματα των δοκιμών
Τα πειράματα πραγματοποιήθηκαν σε ποντίκια αλλά και σε χοίρους, οι οποίοι θεωρούνται πιο κοντινό μοντέλο στον ανθρώπινο μεταβολισμό.
Τα βασικά ευρήματα ήταν ιδιαίτερα εντυπωσιακά:
- Η κατανάλωση τροφής μειώθηκε έως και κατά 50% μέσα στην πρώτη ώρα μετά την ένεση.
- Παχύσαρκα ποντίκια που έλαβαν καθημερινά BRP για 14 ημέρες έχασαν κατά μέσο όρο 3 γραμμάρια.
- Σχεδόν όλη η απώλεια βάρους προήλθε από λίπος και όχι από μυϊκή μάζα.
- Τα ζώα εμφάνισαν καλύτερη ανοχή στη γλυκόζη και στην ινσουλίνη.
- Η ομάδα ελέγχου, αντίθετα, πήρε περίπου 3 γραμμάρια στο ίδιο χρονικό διάστημα.
Δεν παρατηρήθηκαν οι γνωστές ανεπιθύμητες ενέργειες
Οι ερευνητές εξέτασαν επίσης εάν το νέο πεπτίδιο προκαλούσε συμπτώματα που συχνά συνοδεύουν τις θεραπείες με GLP-1.
Οι δοκιμές δεν έδειξαν ουσιαστικές διαφορές στην κινητικότητα των ζώων, στην κατανάλωση νερού, στη συμπεριφορά που σχετίζεται με το άγχος ή στην παραγωγή κοπράνων.
Η τελευταία παρατήρηση θεωρείται ιδιαίτερα σημαντική, καθώς η σεμαγλουτίδη μπορεί να επιβραδύνει τη λειτουργία του πεπτικού συστήματος και να προκαλέσει δυσκοιλιότητα. Παράλληλα, οι επιστήμονες δεν διαπίστωσαν ενδείξεις ναυτίας ούτε σημαντική απώλεια μυϊκής μάζας, παρενέργειες που έχουν καταγραφεί με ορισμένες υπάρχουσες θεραπείες.
Επιπλέον αναλύσεις έδειξαν ότι το BRP ενεργοποιεί διαφορετικές νευρωνικές και μεταβολικές οδούς από εκείνες που χρησιμοποιούν το GLP-1 και η σεμαγλουτίδη, γεγονός που ενισχύει την άποψη ότι πρόκειται για διαφορετικό μηχανισμό δράσης.
Τα επόμενα βήματα της έρευνας
Η ερευνητική ομάδα προσπαθεί πλέον να εντοπίσει τον υποδοχέα στον οποίο συνδέεται το BRP, ώστε να κατανοήσει πλήρως τον τρόπο με τον οποίο επηρεάζει την όρεξη και τον μεταβολισμό.
Παράλληλα, διερευνά τρόπους ώστε το μικρό αυτό πεπτίδιο να παραμένει ενεργό στον οργανισμό για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα, καθώς τα μικρά πεπτίδια αποδομούνται σχετικά γρήγορα.
Η αποτελεσματικότητα και η ασφάλεια του BRP θα πρέπει πλέον να επιβεβαιωθούν σε ανθρώπινες κλινικές δοκιμές πριν υπάρξει οποιαδήποτε πιθανή θεραπευτική εφαρμογή.
«Η έλλειψη αποτελεσματικών φαρμάκων για την αντιμετώπιση της παχυσαρκίας στους ανθρώπους αποτελεί πρόβλημα εδώ και δεκαετίες», δήλωσε η Svensson. «Τίποτα από όσα έχουμε δοκιμάσει μέχρι σήμερα δεν συγκρίνεται με την ικανότητα της σεμαγλουτίδης να μειώνει την όρεξη και το σωματικό βάρος. Ανυπομονούμε να διαπιστώσουμε εάν είναι ασφαλές και αποτελεσματικό στους ανθρώπους».