Η απώλεια της αίσθησης της γεύσης ταλαιπωρεί ορισμένους για πάνω από έναν χρόνο μετά τον COVID-19. Νέα μελέτη εντόπισε βιολογικές αλλαγές στους γευστικούς κάλυκες που μπορεί να εξηγούν το φαινόμενο. Ποια είναι τα συμπεράσματα της νέας μελέτης;
Μάτια του COVID: Ακόμη και μια ήπια λοίμωξη μπορεί να επηρεάσει την όραση και να μην βλέπετε καλά
Απώλεια γεύσης μετά τον COVID-19: Τι ανακάλυψε νέα μελέτη
Επιστήμονες από το Πανεπιστήμιο του Κολοράντο Anschutz και δύο σουηδικά πανεπιστήμια εξέτασαν 28 άτομα με διαταραχές της γεύσης που επέμεναν για περισσότερο από έναν χρόνο μετά τη λοίμωξη. Κανένας από τους συμμετέχοντες δεν είχε νοσηλευτεί.
Η μελέτη δημοσιεύτηκε στο περιοδικό Chemical Senses με τίτλο “Taste dysfunction in long COVID“ και προσφέρει την πρώτη άμεση βιολογική τεκμηρίωση που συνδέει τα συμπτώματα τα οποία αναφέρουν οι ασθενείς με μετρήσιμες αλλαγές στα γευστικά κύτταρα.
Covid: Πότε ο κορωνοϊός μπορεί να προκαλέσει θρομβώσεις στο αίμα – Πώς να προστατευτούμε;
Τι δείχνουν πρόσφατες έρευνες για τη γεύση μετά τον COVID-19
Οι μελέτες των τελευταίων ετών δίνουν μεικτή εικόνα. Ορισμένα ευρήματα δείχνουν ότι η απώλεια όσφρησης συχνά ευθύνεται για τα προβλήματα γεύσης που αναφέρουν οι ασθενείς, ενώ άλλα επιβεβαιώνουν ότι οι διαταραχές της γεύσης μπορεί να επιμένουν για μεγάλο χρονικό διάστημα.
- Σύμφωνα με τη μελέτη του 2024 με τίτλο “Long-term taste and smell outcomes after COVID-19“, η γευστική λειτουργία δεν διέφερε σημαντικά μεταξύ 340 ατόμων που είχαν νοσήσει και 434 που δεν είχαν νοσήσει, έναν χρόνο μετά τη λοίμωξη, ενώ η απώλεια όσφρησης ήταν συχνότερη σε όσους είχαν περάσει COVID-19.
- Σύμφωνα με τη μελέτη του 2023 με τίτλο “Long-term dysfunction of taste papillae in SARS-CoV-2”, ο ιός ανιχνεύθηκε στους γευστικούς κάλυκες 16 ασθενών έως και 63 εβδομάδες μετά τη νόσηση, ενώ η αποκατάσταση της γεύσης συνοδεύτηκε από την απομάκρυνση του ιού.
- Σύμφωνα με τη μελέτη του 2023 με τίτλο “Evaluating long-term smell or taste dysfunction in mildly symptomatic COVID-19 patients: a 3-year follow-up study”, τρία χρόνια μετά τη νόσηση, το 5% εξακολουθούσε να αντιμετωπίζει προβλήματα, ενώ το 92% είχε παρουσιάσει βελτίωση ή είχε αναρρώσει, σε ορισμένες περιπτώσεις ακόμη και μετά την πάροδο δύο ετών.
Τι έδειξαν τα δεδομένα των 28 συμμετεχόντων
Οι γευστικές δοκιμές έδειξαν ότι 8 από τους 28 συμμετέχοντες είχαν σαφώς μη φυσιολογικά αποτελέσματα, ενώ 11 ανέφεραν δυσκολία στην ανίχνευση συγκεκριμένων γεύσεων, κυρίως της γλυκιάς, της πικρής και της umami, της χαρακτηριστικής νοστιμιάς που θυμίζει κρέας, μανιτάρια και ζωμό.
Long Covid: Ποιες είναι οι 8 παραλλαγές που εντόπισε το Harvard – Πώς θα καταλάβετε αν έχετε κάποια;
Αντίθετα, η ικανότητα ανίχνευσης της αλμυρής και της ξινής γεύσης παρέμεινε σε μεγάλο βαθμό ανεπηρέαστη. Αναζητώντας μια εξήγηση, οι ερευνητές συνέλεξαν μικρά δείγματα ιστού από τους γευστικούς κάλυκες 20 συμμετεχόντων και τα εξέτασαν για τυχόν ανωμαλίες.
Ποιος ο μοριακός ενισχυτής της γεύσης
Η ερευνητική ομάδα, με επικεφαλής τον Göran Hellekant του Πανεπιστημίου του Ουισκόνσιν και του Σουηδικού Πανεπιστημίου Γεωπονικών Επιστημών, εντόπισε μειωμένα επίπεδα αγγελιοφόρου RNA (mRNA), του μορίου που μεταφέρει τις γενετικές οδηγίες για την παραγωγή πρωτεϊνών.
Οι συγκεκριμένες οδηγίες αφορούν την PLCβ2, μια πρωτεΐνη που παίζει σημαντικό ρόλο στη μετάδοση των γευστικών σημάτων, καθώς ενισχύει τα σήματα που σχετίζονται με τη γλυκιά, την πικρή και την umami γεύση.
«Η PLCβ2 λειτουργεί σαν μοριακός ενισχυτής μέσα στα γευστικά κύτταρα. Ενισχύει το σήμα πριν αυτό φτάσει στον εγκέφαλο. Όταν τα επίπεδά της μειώνονται, το γευστικό σήμα εξασθενεί», εξηγεί ο καθηγητής κυτταρικής και αναπτυξιακής βιολογίας Thomas Finger του Πανεπιστημίου του Κολοράντο Anschutz, σύμφωνα με το ScienceDaily.
Η ανακάλυψη μπορεί να εξηγεί γιατί ορισμένες γεύσεις επηρεάζονται περισσότερο από άλλες. Τα κύτταρα που ανιχνεύουν την αλμυρή και την ξινή γεύση χρησιμοποιούν μηχανισμούς που δεν βασίζονται στην PLCβ2, γεγονός που μπορεί να εξηγεί γιατί οι δύο αυτές γεύσεις παραμένουν σε μεγάλο βαθμό ανεπηρέαστες.
Κρυφές δομικές αλλαγές στους γευστικούς κάλυκες
Οι ανωμαλίες δεν περιορίστηκαν στους μηχανισμούς μετάδοσης των γευστικών σημάτων. Η μικροσκοπική εξέταση έδειξε ότι η δομή και η διάταξη των γευστικών κυττάρων είχαν αλλάξει σε ορισμένους συμμετέχοντες.
«Κάποιοι συμμετέχοντες είχαν γευστικούς κάλυκες με φυσιολογική όψη, ενώ σε άλλους παρατηρήθηκε δομική αποδιοργάνωση. Στην επίμονη δυσλειτουργία της γεύσης φαίνεται να συμβάλλουν τόσο οι μοριακές όσο και οι δομικές αλλαγές», συμπληρώνει ο Finger.
Γιατί μπορεί να κρατήσει τόσο πολύ η απώλεια γεύσης
Σε φυσιολογικές συνθήκες, τα κύτταρα των γευστικών καλύκων ανανεώνονται περίπου κάθε 2 έως 4 εβδομάδες. Ωστόσο, οι ερευνητές εντόπισαν ενδείξεις ότι οι μοριακές διεργασίες που είναι απαραίτητες για τη φυσιολογική λειτουργία της γεύσης μπορεί να παραμένουν διαταραγμένες για πολύ μεγαλύτερο χρονικό διάστημα σε ορισμένα άτομα.
Οι περισσότεροι ασθενείς ανακτούν τη γεύση τους μέσα σε λίγες εβδομάδες ή μήνες. Ωστόσο, μια μικρή ομάδα εξακολουθεί να αντιμετωπίζει συμπτώματα για μεγάλο χρονικό διάστημα μετά τη νόσηση.
«Τα ευρήματά μας προσφέρουν μετρήσιμα στοιχεία για τη μακροχρόνια διαταραχή της γεύσης σε ορισμένους ασθενείς μετά τον COVID-19, ακόμη και πολύ καιρό μετά την απομάκρυνση του ιού», καταλήγουν οι συγγραφείς.
ECDC: Ο εμβολιασμός κατά της covid-19 μειώνει τον κίνδυνο long covid
Παραμένουν, ωστόσο, ανοιχτά ερωτήματα. Χρειάζεται να διαπιστωθεί αν οι μοριακές ανωμαλίες μπορούν να υποχωρήσουν και αν θεραπείες που στοχεύουν στην αποκατάσταση της μετάδοσης των γευστικών σημάτων θα μπορούσαν να βοηθήσουν τους ασθενείς.
Πηγές: ScienceDaily, Chemical Senses, JAMA Network Open, NEJM Evidence, European Archives of Oto-Rhino-Laryngology