Για δεκαετίες, οι κατευθυντήριες οδηγίες για την υγεία ενθάρρυναν τους ανθρώπους να επιλέγουν γαλακτοκομικά χωρίς λιπαρά ή με χαμηλά λιπαρά, λόγω ανησυχιών ότι τα κορεσμένα λιπαρά στο πλήρες γάλα, το τυρί και το γιαούρτι θα μπορούσαν να αυξήσουν τη χοληστερίνη και να βλάψουν την υγεία της καρδιάς.
Νέα μελέτη αμφισβητεί τις μακροχρόνιες συστάσεις για τα πλήρη γαλακτοκομικά και την καρδιά
Ωστόσο, μελέτη, με επικεφαλής τον καθηγητή του University of Toronto Harvey Anderson που δημοσιεύθηκε στο The Journal of Nutrition, αμφισβητεί αυτή τη σύσταση.
Οι ερευνητές στρατολόγησαν 74 ενήλικες που ταξινομήθηκαν ως «υπέρβαροι» ή «παχύσαρκοι» και τους χώρισαν σε τρεις ομάδες:
- μια διατροφή χαμηλή σε γαλακτοκομικά και περιορισμένη σε θερμίδες,
- μια διατροφή με ουδέτερο ενεργειακό ισοζύγιο και
- τρεις ημερήσιες μερίδες γαλακτοκομικών ή μια διατροφή χωρίς περιορισμούς με τρεις ημερήσιες μερίδες.
Ενήλικες που κατανάλωναν τρεις μερίδες πλήρων γαλακτοκομικών κάθε μέρα για 12 εβδομάδες δεν παρουσίασαν σημαντικές αυξήσεις στο βάρος, το σωματικό λίπος, τη χοληστερίνη ή την αντίσταση στην ινσουλίνη, σε σύγκριση με άτομα που ακολουθούσαν μια διατροφή με χαμηλή κατανάλωση γαλακτοκομικών.
Παρουσίασαν επίσης βελτιωμένη αρτηριακή πίεση και κατανάλωναν περισσότερο ασβέστιο, πρωτεΐνη και βιταμίνη D.
Γαλακτοκομικά με χαμηλά ή πλήρη λιπαρά; Ποια είναι πιο επικίνδυνα για την υγεία μας
Πρόσφατες έρευνες δείχνουν ότι οι επιδράσεις των γαλακτοκομικών στην υγεία εξαρτώνται περισσότερο από τον τύπο του γαλακτοκομικού προϊόντος παρά απλώς από το αν έχει πλήρη ή χαμηλα λιπαρά.
Τα γαλακτοκομικά πλούσια σε λιπαρά μειώνουν τον κίνδυνο για άνοια, σύμφωνα με μελέτη
Τα πιο ισχυρά στοιχεία υπέρ των γαλακτοκομικών με χαμηλά λιπαρά προέρχονται από το γάλα, ενώ οι μελέτες για το γιαούρτι, το τυρί και τον συνδυασμό πλήρων γαλακτοκομικών παρουσιάζουν μια πιο σύνθετη εικόνα.
Είναι το κεφίρ πάντα ωφέλιμο; Οι παρενέργειες που οι περισσότεροι αγνοούν
- Γάλα: Μεγάλη μελέτη του 2025 με τίτλο “Low-fat and whole milk consumption in relation to cardiovascular disease–related and all-cause mortality: a prospective cohort study in 3 Norwegian counties” συνέδεσε το γάλα χαμηλών λιπαρών με 11% χαμηλότερη συνολική θνησιμότητα και 12% χαμηλότερη θνησιμότητα από ισχαιμική καρδιοπάθεια, σε σύγκριση με το πλήρες γάλα.
- Γιαούρτι: Μικρή δοκιμή του 2025 με τίτλο “Full-fat yogurt compared with non-fat yogurt reduces blood triacylglycerol concentrations and lowers the triacylglycerol content in specific lipoprotein subclasses in adults with prediabetes: an exploratory analysis of a randomized-controlled trial” διαπίστωσε ότι το πλήρες γιαούρτι οδήγησε σε χαμηλότερα τριγλυκερίδια από το γιαούρτι χωρίς λιπαρά.
- Πλήρη γαλακτοκομικά: Δοκιμή του 2026 με τίτλο “The Effect of Three Daily Servings of Full-Fat Dairy for 12 Weeks on Body Weight, Body Composition, Energy Metabolism, Blood Lipids, and Dietary Intake of Adults with Overweight and Obesity” δεν διαπίστωσε σημαντικές επιβλαβείς επιδράσεις στα επίπεδα χοληστερίνης.
- Συνολικά: Πρόσφατες έρευνες δείχνουν ότι τα πλήρη γαλακτοκομικά δεν είναι αυτομάτως πιο επιβλαβή, καθώς οι επιδράσεις διαφέρουν μεταξύ γάλακτος, γιαουρτιού και τυριού.
Τα πλήρη γαλακτοκομικά μπορεί να είναι «κάτι παραπάνω από το άθροισμα των μεμονωμένων θρεπτικών συστατικών»
Η φυσική δομή των γαλακτοκομικών θα μπορούσε να βοηθήσει στην εξήγηση των ευρημάτων, δήλωσε ο Anderson σύμφωνα με το Newsweek. «Τα γαλακτοκομικά προϊόντα έχουν δύο πρωτεΐνες, την καζεΐνη και τον ορό γάλακτος, οι οποίες είναι συνδεδεμένες μαζί με λιπαρά και με θρεπτικά συστατικά αναμεμειγμένα μέσα σε αυτά», είπε.
Αυτή η δομή μπορεί να επιτρέπει στα θρεπτικά συστατικά να παρέχονται αργά και σταθερά, πράγμα που σημαίνει ότι οι επιδράσεις των γαλακτοκομικών στην υγεία μπορεί να εκτείνονται πέρα από εκείνες των μεμονωμένων θρεπτικών συστατικών τους.
Τα ευρήματα προσθέτουν περισσότερες αποχρώσεις στις μακροχρόνιες διατροφικές συστάσεις, δήλωσε η Αμερικανίδα διαιτολόγος Jessica Corwin, σύμφωνα με την ίδια πηγή. «Όσοι από εμάς μεγαλώσαμε στην εποχή των τροφίμων χωρίς λιπαρά, κατανοούμε πλήρως την αρνητική επίδραση που έχει αυτό στις λιγούρες, τον κορεσμό και το βάρος», είπε.
Παρόλο που η μελέτη δεν δείχνει ότι τα πλήρη γαλακτοκομικά είναι πιο υγιεινά από τα γαλακτοκομικά με χαμηλά λιπαρά, αμφισβητεί την ιδέα ότι η προσθήκη τους σε μια κατά τα άλλα υγιεινή διατροφή προκαλεί απαραίτητα αύξηση του βάρους ή επιδεινώνει δείκτες υγείας που σχετίζονται με την καρδιά.
«Δεν μπορούμε πάντα να προβλέψουμε τις επιδράσεις ενός ολόκληρου τροφίμου στην υγεία απομονώνοντας ένα θρεπτικό συστατικό που περιέχει», δήλωσε η Corwin.
«Τα γαλακτοκομικά περιέχουν κορεσμένα λιπαρά, αλλά παρέχουν επίσης υψηλής ποιότητας πρωτεΐνη, ασβέστιο, κάλιο και άλλα θρεπτικά συστατικά μέσα σε μια σύνθετη διατροφική μήτρα… Μια υπενθύμιση του γιατί τα πλήρη τρόφιμα παραμένουν η καλύτερη επιλογή έναντι ενός μεμονωμένου συμπληρώματος».
Τυρί Cottage ή στραγγιστό γιαούρτι: Ποιο είναι το πιο υγιεινό σνακ με περισσότερη πρωτεΐνη
Όλοι ακολούθησαν τον διατροφικό οδηγό του Καναδά, ενώ οι ομάδες γαλακτοκομικών έλαβαν προϊόντα με πλήρη λιπαρά.
Παρόλο που οι κατευθυντήριες οδηγίες έχουν ευνοήσει τα γαλακτοκομικά με χαμηλά λιπαρά επειδή τα κορεσμένα λιπαρά συνδέονται με υψηλότερη χοληστερίνη και καρδιαγγειακό κίνδυνο, οι ερευνητές αναφέρουν ότι τα αποτελέσματα υποστηρίζουν την «υπόθεση της μήτρας των γαλακτοκομικών» – δηλαδή ότι η δομή ενός τροφίμου και οι αλληλεπιδράσεις των θρεπτικών συστατικών μπορούν να επηρεάσουν την πέψη, την απορρόφηση και τις επιδράσεις στην υγεία.
Πηγές: Newsweek, ScienceDirect, AJCN, PubMed, PubMed, Nature