Η κετογονική διατροφή, μια διατροφή χαμηλή σε υδατάνθρακες και σάκχαρα, χρησιμοποιείται ευρέως εδώ και δεκαετίες για γρήγορη απώλεια βάρους. Έρευνες έχουν δείξει επίσης ότι μπορεί να βοηθήσει στην πρόληψη του καρκίνου και ακόμη και να επιβραδύνει την ανάπτυξη των καρκινικών κυττάρων. Ωστόσο, μελέτη του MIT συμπεραίνει ότι μπορεί να αυξήσει τον κίνδυνο για καρκίνο του γαστρεντερικού.
Πώς μπορεί να επηρεάζει η κετογονική διατροφή την ανάπτυξη καρκίνου στο γαστρεντερικό; Νέα μελέτη απαντά
Μελέτη του 2022 διαπίστωσε ότι μια κετόνη που ονομάζεται BHB επιβράδυνε την εξάπλωση των κυττάρων του καρκίνου του παχέος εντέρου. «Όταν θεραπεύσαμε κύτταρα [καρκίνου του παχέος εντέρου] με BHB, δεν πέθαναν, αλλά φάνηκε να αρχίζουν να “κοιμούνται”», δήλωσε η Αμερικανίδα ερευνήτρια και συγγραφέας της μελέτης Maayan Levy, σύμφωνα με το NY Post.
Ωστόσο, νέα μελέτη του MIT συμπεραίνει ότι οι επιδράσεις της κετογονικής διατροφής μπορεί να διαφέρουν ανάλογα με το σημείο του πεπτικού συστήματος, δείχνοντας ότι αυτό που φαίνεται ωφέλιμο στο παχύ έντερο ενδέχεται να μην έχει την ίδια επίδραση σε άλλα σημεία του γαστρεντερικού σωλήνα.
Πώς επηρεάζει η κετογονική διατροφή την υγεία του γαστρεντερικού
Σύμφωνα με μελέτη του 2026 με τίτλο Ketogenic diet suppresses colorectal cancer through reshaping gut microbiota and modulating the intestinal FXR/NF-κB signaling pathway, η κετογονική διατροφή επιβράδυνε την ανάπτυξη του καρκίνου του παχέος εντέρου σε μοντέλο ποντικών, μειώνοντας τη φλεγμονή, βελτιώνοντας τον εντερικό φραγμό και μεταβάλλοντας την ισορροπία των βακτηρίων του εντέρου.
Άλλες πρόσφατες μελέτες δείχνουν ότι οι κετογονικές δίαιτες μπορεί να επηρεάσουν την υγεία του γαστρεντερικού συστήματος μέσω αλλαγών στο μικροβίωμα του εντέρου. Παρότι ορισμένα ευρήματα δείχνουν πιθανά οφέλη, άλλα εγείρουν ανησυχίες και οι ερευνητές συμφωνούν ότι οι μακροπρόθεσμες επιδράσεις παραμένουν αβέβαιες. Απαιτούνται περισσότερες υψηλής ποιότητας μελέτες σε ανθρώπους για να γίνει καλύτερα κατανοητό πώς οι κετογονικές δίαιτες επηρεάζουν την υγεία του εντέρου.
- Οι κετογονικές δίαιτες αλλάζουν τη σύσταση του μικροβιώματος του εντέρου.
- Η χαμηλότερη πρόσληψη φυτικών ινών μπορεί να μειώσει τα ωφέλιμα βακτήρια του εντέρου και την παραγωγή λιπαρών οξέων βραχείας αλύσου.
- Ορισμένα οφέλη, όπως η μείωση της φλεγμονής στο έντερο και οι αλλαγές στην ανοσολογική σηματοδότηση, μπορεί να συνδέονται με τις μεταβολές του μικροβιώματος.
- Ορισμένες αλλαγές στο μικροβίωμα ενδέχεται να γίνονται λιγότερο έντονες μετά τη μετάβαση από κετογονική διατροφή σε μεσογειακή διατροφή.
- Απαιτούνται περισσότερες μακροχρόνιες μελέτες σε ανθρώπους για να διαχωριστούν οι επιδράσεις της κέτωσης από εκείνες της μειωμένης πρόσληψης φυτικών ινών.
Η κετογονική δίαιτα φαίνεται να είναι προστατευτική για το παχύ έντερο αλλά επικίνδυνη για το λεπτό
Παρότι η διατροφή φάνηκε να προλαμβάνει τον καρκίνο στο παχύ έντερο, το τελευταίο στάδιο της πέψης, οι ερευνητές του MIT εξεπλάγησαν όταν διαπίστωσαν ότι είχε το αντίθετο αποτέλεσμα στο λεπτό έντερο των ποντικών.
Η κετογονική διατροφή έκανε την εμφάνιση όγκων πιο πιθανή σε αυτή την περιοχή του γαστρεντερικού σωλήνα των ποντικών.
«Οι κετογονικές δίαιτες έχουν διαφορετικές επιδράσεις σε διαφορετικούς ιστούς, ακόμη και μέσα στον ίδιο τον γαστρεντερικό σωλήνα», λέει ο Αμερικανός καθηγητής βιολογίας στο MIT και ερευνητής, Omer Yilmaz, ανώτερος συγγραφέας της μελέτης.
«Πρέπει να είμαστε πολύ προσεκτικοί όταν γενικεύουμε τις επιδράσεις που μπορούν να έχουν αυτές οι δίαιτες, επειδή αυτό που μπορεί να είναι ωφέλιμο για έναν ιστό, μπορεί να είναι επιβλαβές για έναν άλλο».
Κετογονική δίαιτα και εγκέφαλος: Νέα στοιχεία για Αλτσχάιμερ και Πάρκινσον
Η διατροφή διατήρησε τα ποντίκια αδύνατα, όμως οι όγκοι εμφανίζονταν με παρόμοια συχνότητα με εκείνη που παρατηρήθηκε στα παχύσαρκα ποντίκια.
Γιατί συνέβαινε αυτό; Οι ερευνητές πιστεύουν ότι οι επιδράσεις της κετογονικής διατροφής τόσο στο λεπτό όσο και στο παχύ έντερο δεν σχετίζονται με τις κετόνες, όπως θεωρούνταν μέχρι σήμερα. Εκτιμούν ότι ο καθοριστικός παράγοντας είναι τα βλαστοκύτταρα.
Διαπίστωσαν ότι τα κύτταρα που καίνε λίπος λόγω της κέτωσης ενεργοποιούν μια αλληλουχία διεργασιών που οδηγεί στον ταχύ πολλαπλασιασμό των βλαστοκυττάρων, αυξάνοντας την πιθανότητα να χάσουν τον έλεγχό τους και να εξελιχθούν σε καρκινικά.
Τα βλαστοκύτταρα μπορούν να είναι ωφέλιμα, καθώς βοηθούν το λεπτό έντερο να επιδιορθώνεται. «Όμως το μειονέκτημα είναι ότι η ύπαρξη περισσότερων ενεργών βλαστοκυττάρων μπορεί να οδηγήσει στον σχηματισμό όγκων», λέει ο Yilmaz.
Στο παχύ έντερο, η ομάδα του Yilmaz αναφέρει ότι οι κετόνες ήταν «ουσιαστικά μεταβολικοί παρατηρητές» σε σύγκριση με τον ρόλο που έπαιζαν τα βλαστοκύτταρα.
Οι ερευνητές ζητούν περαιτέρω μελέτες για να διαπιστωθεί με ακρίβεια γιατί δύο γειτονικά όργανα του γαστρεντερικού σωλήνα αντιδρούν τόσο διαφορετικά στην κετογονική διατροφή.
Πότε η υψηλή χοληστερίνη δεν είναι ρίσκο για καρδιοπάθεια – Νέα έρευνα
Αυτό είναι σημαντικό, καθώς παρότι ο καρκίνος του λεπτού εντέρου είναι σπάνιος, τα περιστατικά έχουν διπλασιαστεί τα τελευταία 40 χρόνια.