Κρασί, μπύρα και κέτσαπ φαίνεται να συνδέονται με αυξημένο κίνδυνο καρκίνου, σύμφωνα με νέα μελέτη. Τα ευρήματα φωτίζουν πώς ορισμένες συνήθειες στη διατροφή μπορεί να επηρεάζουν την πιθανότητα εμφάνισης της νόσου.
Συντηρητικά: Προκαλούν το κρασί, η κέτσαπ και η μπύρα καρκίνο;
Τα συντηρητικά και γενικότερα τα τεχνητά πρόσθετα που αυξάνουν τη διάρκεια ζωής και «βελτιώνουν» τα χαρακτηριστικά των τροφίμων έχουν συνδεθεί στη βιβλιογραφία με ανεπιθύμητες επιδράσεις που φαίνεται να αφορούν κυρίως την υπερκατανάλωση υπερεπεξεργασμένων τροφίμων και τον συνδυασμό πολλών πρόσθετων μαζί.
Σε ανασκόπηση στο Archives of Disease in Childhood, ο John O. Warner συνοψίζει ότι δημοσιεύσεις και δεδομένα από διαφορετικούς τύπους μελετών συσχετίζουν ορισμένα πρόσθετα, μεταξύ τους και το βενζοϊκο νάτριο ως συντηρητικό, με αυξημένους κινδύνους/συσχετίσεις για διαταραχές συμπεριφοράς σε παιδιά, καρδιαγγειακή νόσο, μεταβολικό σύνδρομο και πιθανά καρκινογόνα αποτελέσματα, ενώ προτείνεται ότι ένας από τους μηχανισμούς μπορεί να περνά μέσω αλλαγών στο μικροβίωμα και παραγωγής τοξικών μεταβολιτών.
Η ίδια πηγή τονίζει ότι, παρότι οι ρυθμιστικές αρχές εγκρίνουν πρόσθετα εντός «αποδεκτών ορίων», παραμένουν ερωτήματα για τα αθροιστικά αποτελέσματα από την ταυτόχρονη έκθεση σε πολλά πρόσθετα, ειδικά σε παιδιά που καταναλώνουν δυσανάλογα πολλά υπερεπεξεργασμένα τρόφιμα.
Νέα έρευνα τώρα αποκαλύπτει τη σύνδεση μεταξύ συγκεκριμένων τροφών και συστατικών με τον καρκίνο.
Έχουμε ήδη αναφέρει τη σύνδεση μεταξύ της κατανάλωσης επεξεργασμένων κρεάτων και του αυξημένου κινδύνου εμφάνισης καρκίνου. Όμως, νέα έρευνα υποδεικνύει ότι μπορεί να υπάρχει ένας συγκεκριμένος ένοχος: ορισμένα συντηρητικά και αυτά εντοπίζονται σε πολύ περισσότερες τροφές πέρα από τα επεξεργασμένα κρέατα.
Η μελέτη, η οποία δημοσιεύτηκε στο The BMJ, ανοίγει νέα ερωτήματα σχετικά με τις συσχετίσεις ανάμεσα στα επεξεργασμένα τρόφιμα και τον καρκίνο.
Για τις ανάγκες της μελέτης, οι ερευνητές ανέλυσαν δεδομένα διατροφής και υγείας από περισσότερους από 105.000 ανθρώπους μεταξύ 2009 και 2023. Σε διατροφικό επίπεδο, επικεντρώθηκαν συγκεκριμένα στις επιπτώσεις 17 διαφορετικών συντηρητικών σε διάφορους δείκτες υγείας.
Παρόλο που οι ερευνητές δεν εντόπισαν σύνδεση μεταξύ όλων των ειδών συντηρητικών και αυξημένου κινδύνου καρκίνου, βρήκαν σαφείς συσχετίσεις ανάμεσα σε ορισμένα συντηρητικά και συγκεκριμένους τύπους καρκίνου. Αυτά περιλαμβάνουν:
- Σορβικό κάλιο (Potassium sorbate): καρκίνος του μαστού, συνολικός καρκίνος
- Μεταδιθειώδες κάλιο (Potassium metabisulfite): συνολικός καρκίνος, καρκίνος του μαστού
- Νιτρώδες νάτριο (Sodium nitrite): καρκίνος του προστάτη
- Νιτρικό κάλιο (Potassium nitrate): συνολικός καρκίνος, καρκίνος του μαστού
- Οξικό οξύ (Acetic acid): συνολικός καρκίνος
- Ερυθορβικό νάτριο (Sodium erythorbate): συνολικός καρκίνος, καρκίνος του μαστού
Ωστόσο, η πλειοψηφία των συντηρητικών (11 από τα 17) δεν συσχετίστηκαν με αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης καρκίνου. Τι κρύβεται πίσω από αυτό και το σημαντικότερο τι πρέπει να κρατήσουμε από τα ευρήματα της έρευνας;
7 συστατικά τροφίμων χειρότερα και από τη ζάχαρη!
Σε ποιες τροφές βρίσκονται αυτά τα συντηρητικά;
Εδώ είναι που έρχεται η έκπληξη. Παρόλο που πολλοί άνθρωποι εκτίθενται σε αυτά τα συντηρητικά μέσω των επεξεργασμένων κρεάτων, υπάρχουν και άλλες, λιγότερο προφανείς πηγές. Αυτές περιλαμβάνουν:
- Κρασί
- Μπύρα
- Αποξηραμένα φρούτα
- Επεξεργασμένα δημητριακά και σιτηρά
- Τυρί
- Καρυκεύματα όπως η κέτσαπ και οι σάλτσες σαλάτας
Αυτά είναι τα τρόφιμα που δεν πρέπει να φυλάτε ποτέ στο ντουλάπι σύμφωνα με τους ειδικούς
Γιατί αυτά τα συντηρητικά μπορεί να σχετίζονται με τον καρκίνο;
Παρόλο που οι ερευνητές εντόπισαν σύνδεση μεταξύ ορισμένων συντηρητικών και του καρκίνου, δεν ανέλυσαν το γιατί υφίσταται αυτή η συσχέτιση. Ωστόσο, αυτό είναι «πιθανό να οφείλεται σε έναν συνδυασμό παραγόντων», περιλαμβανομένης της σύστασης των τροφών στις οποίες χρησιμοποιούνται αυτά τα συντηρητικά, σύμφωνα με τον Anton Bilchik, M.D., Ph.D., χειρουργό ογκολόγο και διευθυντή του Gastrointestinal and Hepatobiliary Program στο Providence Saint John’s Cancer Institute στη Σάντα Μόνικα, Καλιφόρνια.
Ο Dr. Bilchik επισημαίνει ότι ο ακριβής τρόπος με τον οποίο αυτά τα συντηρητικά επηρεάζουν το σώμα και σχετίζονται με τον κίνδυνο εμφάνισης καρκίνου δεν είναι καλά κατανοητός. «Ορισμένες μελέτες δείχνουν ότι τα συντηρητικά όπως τα νιτρικά και τα νιτρώδη επηρεάζουν το ανοσοποιητικό περιβάλλον και μπορούν να αλλάξουν το μικροβίωμα του εντέρου, οδηγώντας σε γενετικές αλλοιώσεις των κυττάρων», αναφέρει. «Ωστόσο, χρειάζεται πολύ περισσότερη έρευνα για να κατανοήσουμε πλήρως τη σχέση αυτών των συντηρητικών με την ανάπτυξη καρκίνου».
Η Dena Champion, R.D., ογκολογική διαιτολόγος στο The Ohio State University Comprehensive Cancer Center—James Cancer Hospital and Solove Research Institute, συμφωνεί και τονίζει ότι δεν πρέπει να προκαλείται πανικός. «Δεν μπορούμε να πούμε ότι τα συντηρητικά προκάλεσαν τον καρκίνο — μπορεί να υπάρχουν πολλοί άλλοι παράγοντες που οδήγησαν σε αυτή τη διάγνωση», αναφέρει.
Παρόλα αυτά, πέρα από την επίδραση στο μικροβίωμα του εντέρου, η Champion αναφέρει ότι ορισμένα συντηρητικά μπορεί να ενισχύουν τη φλεγμονή στο σώμα. (Η φλεγμονή συνδέεται με πολλές σοβαρές ασθένειες, συμπεριλαμβανομένου του καρκίνου).
Όσον αφορά το γιατί κάποια από αυτά τα συντηρητικά σχετίζονται με τον καρκίνο ενώ άλλα όχι, η Champion επισημαίνει ότι αυτό μπορεί να οφείλεται στη χημική τους δομή και στο πώς τα μεταβολίζει το σώμα μας. «Ορισμένα αποδομούνται και αποβάλλονται εύκολα, ενώ άλλα μπορεί να υποστούν χημικές μεταβολές στο σώμα που να είναι πιο προβληματικές», εξηγεί. «Το συμπέρασμα είναι ότι ορισμένα συντηρητικά φαίνεται να είναι πιο ανησυχητικά από άλλα, βάσει αυτής της έρευνας, κάτι που είναι στην πραγματικότητα χρήσιμη πληροφορία».
Υπερ-επεξεργασμένα τρόφιμα: Με ποιες σοβαρές δερματικές παθήσεις συνδέονται
Η μελέτη δεν απέδειξε ότι τα τρόφιμα αυτά προκαλούν καρκίνο – Γιατί, όμως, μας αφορά
Παρ’ όλα αυτά, είναι σημαντικό να θυμόμαστε ότι η μελέτη δεν απέδειξε ότι οι τροφές που περιέχουν αυτά τα συντηρητικά προκαλούν καρκίνο. «Πρέπει να θυμόμαστε ότι η συσχέτιση δεν ισοδυναμεί πάντα με αιτιότητα», επισημαίνει η Lisa Moskovitz, R.D., ιδρύτρια του The NY Nutrition Group και συγγραφέας του «The Core 3 Healthy Eating Plan».
«Τα συντηρητικά βρίσκονται κυρίως σε τροφές που περιέχουν μεγάλη ποσότητα προστιθέμενης ζάχαρης, κορεσμένων λιπαρών και άλλων συστατικών που μπορούν να αυξήσουν τον κίνδυνο εμφάνισης καρκίνου», εξηγεί.
Η Moskovitz επισημαίνει επίσης ότι είναι πιθανό τα άτομα που καταναλώνουν πολλά τρόφιμα με συντηρητικά να μην λαμβάνουν επαρκείς ποσότητες τροφών που καταπολεμούν τον καρκίνο, όπως τα φρέσκα φρούτα, τα λαχανικά και άλλα φυτικά τρόφιμα πλούσια σε αντιοξειδωτικά.
Όπως και να ’χει, οι συγγραφείς της μελέτης ζητούν περαιτέρω έρευνα για τη συγκεκριμένη σύνδεση.
«Αυτά τα ευρήματα ενδέχεται να έχουν σημαντικές επιπτώσεις στη δημόσια υγεία, δεδομένης της ευρείας χρήσης αυτών των προσθέτων σε μεγάλη ποικιλία τροφίμων και ποτών», αναφέρουν στη μελέτη.
Επιπλέον, σημειώνουν ότι τα αποτελέσματα παρέχουν «νέες προοπτικές για την επανεξέταση της ασφάλειας αυτών των προσθέτων τροφίμων από τις αρμόδιες υγειονομικές αρχές στο μέλλον, λαμβάνοντας υπόψη την ισορροπία μεταξύ οφέλους και κινδύνου για τη διατήρηση των τροφίμων και τον καρκίνο».
Το συμπέρασμα
Είναι δύσκολο να αποφύγει κανείς εντελώς τα συντηρητικά στις τροφές, αλλά μπορείτε να πάρετε συνειδητές αποφάσεις για να μειώσετε την πρόσληψή τους, επισημαίνει η Jessica Cording, R.D., συγγραφέας του «The Little Book of Game-Changers: 50 Healthy Habits For Managing Stress & Anxiety».
«Γενικά, πολλές από τις τροφές στις οποίες προστίθενται συντηρητικά δεν είναι ιδιαίτερα θρεπτικές», αναφέρει.
«Ανεξαρτήτως του συγκεκριμένου συντηρητικού, δεν προσφέρεται κάτι το προστατευτικό από αυτές τις τροφές».
Ο Dr. Bilchik συμφωνεί. «Πρέπει πραγματικά να σκεφτόμαστε προσεκτικά τι παραγγέλνουμε, τι τρώμε», αναφέρει. Αυτό περιλαμβάνει το να εστιάζουμε πρώτα στην αγορά τροφίμων από τις εξωτερικές περιοχές του σούπερ μάρκετ (όπου βρίσκονται τα φρέσκα προϊόντα, τα γαλακτοκομικά και τα κρέατα), πριν περάσουμε στους διαδρόμους με τα επεξεργασμένα τρόφιμα. «Αυτές είναι τροφές που δεν έχουν επεξεργαστεί για να διαρκούν πολύ καιρό», εξηγεί ο Dr. Bilchik.
«Αυτό είναι ακόμη ένας λόγος για να ενθαρρύνουμε τους ανθρώπους να καταναλώνουν περισσότερο ελάχιστα επεξεργασμένες τροφές, πλούσιες σε θρεπτικά συστατικά που έχει αποδειχθεί ότι προστατεύουν από τον καρκίνο», αναφέρει η Cording. «Σημαίνει αυτό ότι δεν μπορείτε να απολαύσετε που και που ένα σάντουιτς από ντελικατέσεν ή λίγη κέτσαπ στο μπέργκερ σας μαζί με ένα ποτήρι κρασί; Φυσικά και όχι», επισημαίνει η Moskovitz. «Αυτό δεν είναι μόνο μη ρεαλιστικό, αλλά και περιττό, εφόσον έχετε γενικά έναν υγιεινό τρόπο ζωής και ισορροπημένη διατροφή».
7 διατροφικοί πειρασμοί που αποδυναμώνουν το ανοσοποιητικό σας και πως θα το ενισχύσετε
Αλλά ο Dr. Bilchik υπενθυμίζει ότι ο κίνδυνος για καρκίνο δεν εξαρτάται μόνο από τα συντηρητικά, κάνοντάς τα απλώς έναν από τους πολλούς παράγοντες πρόληψης. «Οι γενετικοί παράγοντες είναι σίγουρα ένα μέρος, και δεν μπορούμε να τους ελέγξουμε», εξηγεί. «Όσον αφορά τον τρόπο ζωής, την άσκηση, την αποφυγή του καπνίσματος, τη μείωση του στρες… υπάρχουν τόσοι άλλοι παράγοντες που παίζουν ρόλο στη μείωση του κινδύνου καρκίνου, πέρα από τη διατροφή μας».