Παραμένει το σάκχαρο νηστείας σας υψηλό, παρότι δεν έχετε φάει κατά τη διάρκεια της νύχτας; Τι είναι το «dawn phenomenon» και πότε μπορεί να είναι επικίνδυνο για άτομα με διαβήτη. Πώς να προστατευθείτε.
Ρύζι, πατάτες ή ζυμαρικά; Τι ανεβάζει λιγότερο το σάκχαρο στο αίμα και είναι καλύτερο για δίαιτα
Ποια είναι η πιο επικίνδυνη ώρα της ημέρας για άτομα με διαβήτη – Πώς μπορείτε να το αντιμετωπίσετε
Το σάκχαρο μπορεί να αυξηθεί μεταξύ 2 π.μ. και 8 π.μ., επειδή το σώμα απελευθερώνει φυσικά ορμόνες, όπως η κορτιζόλη και η αυξητική ορμόνη, οι οποίες δίνουν σήμα στο ήπαρ να απελευθερώσει αποθηκευμένη γλυκόζη, εξήγησε η διαιτολόγος-διατροφολόγος, Shweta Panchal, σε ανάρτησή της στο Instagram.
«Το σάκχαρο νηστείας σας είναι υψηλό. Δεν φάγατε τίποτα και πιστεύετε ότι φταίτε εσείς. Δεν φταίτε. Είναι το dawn phenomenon. Και σχεδόν κανένα άτομο με διαβήτη δεν γνωρίζει ότι υπάρχει», λέει η διατροφολόγος Shweta Panchal, σύμφωνα με το Hindustan Times.
Παρότι αυτή η διαδικασία συμβαίνει σε όλους, τα άτομα με διαβήτη δεν μπορούν να διαχειριστούν αποτελεσματικά την επιπλέον γλυκόζη με την ινσουλίνη, με αποτέλεσμα να αυξάνονται τα επίπεδα σακχάρου νηστείας ακόμη και χωρίς να έχουν φάει, εξηγεί.
Πώς αλλάζουν τα επίπεδα γλυκόζης κατά τη διάρκεια της ημέρας;
Το σάκχαρο μεταβάλλεται φυσικά κατά τη διάρκεια της ημέρας λόγω του εσωτερικού βιολογικού ρολογιού του οργανισμού, των διατροφικών συνηθειών, του ύπνου, των ορμονών και της σωματικής δραστηριότητας. Έρευνες δείχνουν ότι τόσο η ώρα των γευμάτων όσο και οι συνήθειες ύπνου παίζουν σημαντικό ρόλο στο πόσο αποτελεσματικά το σώμα ρυθμίζει τη γλυκόζη.
Ένα από αυτό το φρούτο την ημέρα εξισορροπεί το σάκχαρο – Δεν είναι το μήλο
Σύμφωνα με μελέτη του 2025 με τίτλο «Recognizing Dawn Phenomenon and the Challenges in its Management», το dawn phenomenon επηρεάζει περισσότερο από το 50% των ατόμων με διαβήτη και είναι δύσκολο να αντιμετωπιστεί μόνο με τη διατροφή. Η ανασκόπηση διαπίστωσε ότι ορισμένα φάρμακα και στρατηγικές χορήγησης ινσουλίνης συσχετίστηκαν με καλύτερο έλεγχο της γλυκόζης στο αίμα.
Τα επίπεδα γλυκόζης μπορεί να επηρεαστούν από:
- Νωρίς το πρωί (4–8 π.μ.): Το σάκχαρο μπορεί να αυξηθεί ελαφρώς λόγω του «dawn phenomenon», το οποίο προκαλείται από ορμόνες όπως η κορτιζόλη και η γλυκαγόνη.
- Πρωινές ώρες: Η ευαισθησία στην ινσουλίνη είναι συνήθως υψηλότερη, γεγονός που σημαίνει ότι το σώμα διαχειρίζεται τους υδατάνθρακες πιο αποτελεσματικά νωρίς μέσα στην ημέρα.
- Βραδινές και νυχτερινές ώρες: Το ίδιο γεύμα μπορεί να προκαλέσει μεγαλύτερη αύξηση του σακχάρου σε σύγκριση με το πρωί, επειδή η ευαισθησία στην ινσουλίνη μειώνεται αργότερα μέσα στην ημέρα.
- Τη διάρκεια του ύπνου: Τα άτομα που κοιμούνται αργά και όσοι έχουν σταθερά περιορισμένη διάρκεια ύπνου τείνουν να παρουσιάζουν μεγαλύτερες διακυμάνσεις του σακχάρου.
- Υγιές εύρος τιμών: Οι υγιείς ενήλικες περνούν περίπου το 96% της ημέρας με επίπεδα σακχάρου μεταξύ 70–140 mg/dL, με μέσες τιμές γλυκόζης περίπου 98–99 mg/dL.
- Παράγοντες του τρόπου ζωής: Η ώρα των γευμάτων, η άσκηση, το στρες και οι συνήθειες ύπνου μπορούν να επηρεάσουν τα καθημερινά πρότυπα της γλυκόζης.
Διαβήτης: 7 ύπουλα σημάδια που μπορεί να δείχνουν ότι το σάκχαρό σας είναι στα ύψη
Πώς να το διαχειριστείτε
Η Shweta προτείνει μερικές απλές αλλαγές στον τρόπο ζωής που μπορεί να βοηθήσουν στη μείωση της πρωινής αύξησης της γλυκόζης.
Διαβήτης: Μπορεί το ξύδι να βοηθήσει στη ρύθμιση της γλυκόζης και την απώλεια βάρους;
1. Φάτε νωρίς το βραδινό σας γεύμα
Καταναλώστε το βραδινό σας έως τις 7 μ.μ. Τα αργά και βαριά γεύματα επιδεινώνουν την απελευθέρωση γλυκόζης κατά τη διάρκεια της νύχτας.
2. Ενυδατωθείτε αμέσως μόλις ξυπνήσετε
Πιείτε νερό αμέσως μόλις ξυπνήσετε, πριν από το τσάι ή τον καφέ.
3. Δώστε προτεραιότητα σε ένα πρωινό πλούσιο σε πρωτεΐνη
Καταναλώστε ένα πρωινό με βάση την πρωτεΐνη μέσα σε 30 λεπτά από τη στιγμή που θα ξυπνήσετε. Αυτό βοηθά στη γρήγορη σταθεροποίηση της αύξησης της γλυκόζης.
4. Κάντε έναν σύντομο πρωινό περίπατο
Ένα περπάτημα 10 λεπτών αφού ξυπνήσετε μπορεί να βοηθήσει. Οι μυϊκές συσπάσεις απομακρύνουν τη γλυκόζη από το αίμα χωρίς να απαιτείται ινσουλίνη.
5. Μην παραλείπετε ποτέ το πρωινό
Η παράλειψη του πρωινού αυξάνει περαιτέρω την κορτιζόλη και επιδεινώνει την αύξηση του σακχάρου.
Πηγές: Hindustan Times, WILEY, ReseachGate, Metabolism, PMC, AFM