Ο χρονισμός των γευμάτων φαίνεται να παίζει σημαντικότερο ρόλο απ’ ό,τι πιστευόταν μέχρι σήμερα. Νέα έρευνα από επιστήμονες που μελετούν τους βιολογικούς ρυθμούς του ανθρώπινου οργανισμού καταλήγει στο συμπέρασμα ότι η κατανάλωση τροφής σε συγκεκριμένες ώρες συνδέεται με μεγαλύτερη καύση θερμίδων και ενισχυμένο μεταβολισμό.
Το βιολογικό ρολόι επηρεάζει την καύση ενέργειας
Εδώ και χρόνια, οι ειδικοί στον τομέα της μεταβολικής και ενδοκρινολογικής υγείας προειδοποιούν ότι το συχνό φαγητό αργά το βράδυ μπορεί να συνδέεται με αυξημένα επίπεδα σακχάρου στο αίμα και μεγαλύτερη δυσκολία στη διαχείριση του σωματικού βάρους.
Μια νέα επιστημονική εργασία έρχεται να προσθέσει ακόμη περισσότερα δεδομένα υπέρ της άποψης ότι τα γεύματα που καταναλώνονται νωρίτερα μέσα στην ημέρα είναι πιο συμβατά με τον φυσικό τρόπο λειτουργίας του οργανισμού.
Η έρευνα πραγματοποιήθηκε από επιστήμονες του Medical Chronobiology Program του Mass General Brigham Department of Medicine και δημοσιεύεται στο περιοδικό Metabolism. Μεταξύ των ερευνητών βρίσκονται οι Han-Chow Koh και Frank A.J.L. Scheer, οι οποίοι εξετάζουν εδώ και χρόνια τη σχέση μεταξύ κιρκάδιου ρυθμού και μεταβολισμού.
Τι έδειξαν τα αποτελέσματα
Σύμφωνα με τα ευρήματα της μελέτης, «Το βιολογικό μας ρολόι προκαλεί την κορύφωση της θερμογένεσης που προκαλείται από τη διατροφή κατά τη βιολογική πρωινή περίοδο (περίπου στις 7 π.μ. για τους συμμετέχοντες της μελέτης μας) και τη μείωσή της στα χαμηλότερα επίπεδα κατά τη βιολογική βραδινή περίοδο (περίπου στις 7 μ.μ.)».
Οι επιστήμονες εξηγούν ότι η θερμογένεση που προκαλείται από τη διατροφή αφορά την ενέργεια που δαπανά ο οργανισμός για να επεξεργαστεί, να μεταβολίσει και να αποθηκεύσει τα θρεπτικά συστατικά μετά την κατανάλωση ενός γεύματος.
Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι αυτή η διαδικασία λειτουργεί πιο έντονα το πρωί και πιο αδύναμα το βράδυ, γεγονός που υποδηλώνει ότι το ίδιο γεύμα μπορεί να έχει διαφορετική μεταβολική επίδραση ανάλογα με την ώρα που καταναλώνεται.
Γιατί το πρωινό φαίνεται να έχει πλεονέκτημα
Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι η κατανάλωση τροφής τις πρωινές ώρες μπορεί να ενισχύσει τις μεταβολικές λειτουργίες που σχετίζονται με την καύση θερμίδων.
Παράλληλα, η σταδιακή μείωση της πρόσληψης τροφής όσο πλησιάζει το βράδυ φαίνεται να υποστηρίζει καλύτερα τη συνολική ενεργειακή δαπάνη του οργανισμού κατά τη διάρκεια της ημέρας.
Το πιο σημαντικό στοιχείο της νέας μελέτης είναι ότι το συγκεκριμένο αποτέλεσμα παρέμεινε σταθερό ακόμη και όταν οι επιστήμονες έλαβαν υπόψη τους τις διαφορετικές καθημερινές συνήθειες των συμμετεχόντων.
Παρόμοια συμπεράσματα έχουν προκύψει και από παλαιότερες επιστημονικές έρευνες που εξέτασαν τη σχέση μεταξύ βιολογικού ρολογιού και καύσης θερμίδων. Σε μελέτη που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Obesity, ερευνητές διαπίστωσαν ότι η θερμογένεση μετά το γεύμα ήταν έως και 50% χαμηλότερη κατά τις βραδινές ώρες σε σύγκριση με το πρωί. Τα ευρήματα ενίσχυσαν την άποψη ότι ο ανθρώπινος οργανισμός είναι προγραμματισμένος να αξιοποιεί πιο αποτελεσματικά την ενέργεια νωρίς μέσα στην ημέρα, γεγονός που μπορεί να εξηγεί γιατί τα συχνά βραδινά γεύματα συνδέονται με αυξημένο κίνδυνο αύξησης βάρους.
Πώς μπορεί να είναι ένα ισορροπημένο πρωινό
Οι ειδικοί επισημαίνουν ότι τα οφέλη δεν σχετίζονται με την κατανάλωση πρόχειρων ή ιδιαίτερα επεξεργασμένων τροφίμων το πρωί.
Ένα πιο ισορροπημένο πρωινό μπορεί να περιλαμβάνει:
- Πηγή πρωτεΐνης ανάλογα με τις ανάγκες και την ηλικία του ατόμου.
- Σύνθετους υδατάνθρακες με φυτικές ίνες, όπως ψωμί ολικής άλεσης, φρούτα ή γλυκοπατάτα.
- Υγιεινά λιπαρά από τρόφιμα όπως αβοκάντο, αυγά ή σολομός.
Ο συνδυασμός αυτών των συστατικών θεωρείται ότι προσφέρει μεγαλύτερο κορεσμό και καλύτερη υποστήριξη των μεταβολικών λειτουργιών.
Η σημασία του πρωινού μετά το ξύπνημα
Ορισμένοι ειδικοί υποστηρίζουν επίσης ότι, ιδιαίτερα από τη μέση ηλικία και μετά, η κατανάλωση πρωινού μέσα στην πρώτη ώρα μετά το πρωινό ξύπνημα μπορεί να βοηθήσει στη ρύθμιση ορμονικών και μεταβολικών αντιδράσεων του οργανισμού.
Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται μηχανισμοί που σχετίζονται με την κορτιζόλη και οι οποίοι ενδέχεται να επηρεάζουν τον τρόπο με τον οποίο το σώμα αποθηκεύει λίπος.
Τι σημαίνουν τα ευρήματα για τον έλεγχο του βάρους
Οι συντάκτες της μελέτης εκτιμούν ότι τα νέα δεδομένα μπορούν να συμβάλουν στη δημιουργία πιο σαφών οδηγιών σχετικά με τον προγραμματισμό των γευμάτων.
Όπως αναφέρουν χαρακτηριστικά, «η κατανάλωση της πλειονότητας της τροφής κατά τις πρωινές ώρες αυξάνει τη συνολική ημερήσια ενεργειακή δαπάνη, ενώ η κατανάλωση τροφής κυρίως τις βραδινές ώρες μειώνει τις θερμίδες που καίγονται καθημερινά».
Παράλληλα τονίζουν ότι «Τα ευρήματα αυτά έχουν σημαντικές επιπτώσεις για την κατανόηση της ενεργειακής ισορροπίας και της ρύθμισης του σωματικού βάρους, καθώς και για την ανάπτυξη τεκμηριωμένων συστάσεων σχετικά με τον χρονισμό των γευμάτων με στόχο τη μεταβολική υγεία».
Απώλεια βάρους: Πόσο νερό πρέπει να πίνετε για να αδυνατίσετε πιο γρήγορα;
Η μελέτη ενισχύει την άποψη ότι δεν έχει σημασία μόνο τι τρώμε, αλλά και πότε το τρώμε, καθώς η ώρα του γεύματος φαίνεται να αποτελεί έναν ακόμη παράγοντα που επηρεάζει τον τρόπο με τον οποίο ο οργανισμός διαχειρίζεται την ενέργεια.