Το βότανο που ονομάστηκε «νύφη του Ηλίου» προέρχεται από το Cichorium intybus, ένα βότανο που είναι ιθαγενές της Ευρώπης και της Μεσογείου και αναπτύσσεται ευρέως σε όλη την Ελλάδα. Σύμφωνα με τη ρωμαϊκή και τη μεταγενέστερη ευρωπαϊκή λαογραφία, ονομαζόταν μερικές φορές «νύφη του Ηλίου», επειδή θεωρούταν ότι ήταν μια όμορφη γυναίκα μεταμορφώθηκε σε ένα λουλούδι καταδικασμένο να τον παρακολουθεί να διασχίζει τον ουρανό κάθε μέρα, αφού χώρισε με τον Ήλιο. Ποια είναι τα οφέλη του για την υγεία;
Ποιο είναι το βότανο που ονομάστηκε «νύφη του Ηλίου» και ποια είναι τα οφέλη του για την υγεία
Η ρίζα κιχωρίου έχει βρώσιμα φύλλα και ρίζες, αλλά η ρίζα είναι εκείνη που χρησιμοποιείται συνήθως σε τρόφιμα, καβουρδισμένα ροφήματα και για την εξαγωγή της ινουλίνης, μιας πρεβιοτικής φυτικής ίνας.
Η ωμή ρίζα κιχωρίου έχει πικρή, γήινη γεύση, ενώ το καβούρδισμα της προσδίδει μια πιο ήπια γεύση που θυμίζει ξηρό καρπό και καφέ, καθιστώντας την ένα δημοφιλές υποκατάστατο καφέ χωρίς καφεΐνη.
Στην Ελλάδα, το κιχώριο καταναλώνεται παραδοσιακά ως βραστό άγριο χόρτο (ραδίκι), προστίθεται σε σαλάτες, σούπες, ομελέτες και αλμυρές πίτες, ενώ σήμερα χρησιμοποιείται ευρέως και ως λειτουργικό συστατικό σε προϊόντα όπως το γιαούρτι, τα δημητριακά και οι μπάρες πρωτεΐνης.
Τοπικές εφαρμογές εκχυλισμάτων ρίζας κιχωρίου
Το εκχύλισμα ρίζας κιχωρίου (Cichorium intybus) που εφαρμόζεται τοπικά ενδέχεται να ωφελεί την υγεία του δέρματος, αλλά η έρευνα σε ανθρώπους παραμένει περιορισμένη.
Τα περισσότερα στοιχεία προέρχονται από εργαστηριακές, ζωικές και καλλυντικές μελέτες, επομένως προς το παρόν θεωρείται ένα πολλά υποσχόμενο συστατικό περιποίησης του δέρματος και όχι μια καθιερωμένη δερματολογική θεραπεία.
Το λουλούδι της θεάς Κάλι που μπορεί να ρίξει την πίεση και να εξισορροπήσει τη χοληστερίνη
Πιθανά οφέλη που υποστηρίζονται από την έρευνα περιλαμβάνουν:
- Βελτιώνει τη λειτουργία του δερματικού φραγμού και την ενυδάτωση, ιδιαίτερα σε δέρμα με φωτογήρανση.
- Ενισχύει την επούλωση τραυμάτων, προάγοντας την παραγωγή κολλαγόνου και μειώνοντας τη φλεγμονή, σύμφωνα με άρθρο του 2024 με τίτλο «Chemical compositions and health-promoting effects of Cichorium intybus L. (chicory): a narrative review». Ωστόσο, τα διαθέσιμα στοιχεία περιορίζονται σε προκλινικές μελέτες.
- Συμβάλλει στη μείωση της φλεγμονής και του οξειδωτικού στρες, αν και τα κλινικά δεδομένα παραμένουν ανεπαρκή.
- Προσφέρει αντιγηραντικά οφέλη, συμπεριλαμβανομένης της βελτίωσης της ενυδάτωσης, της σφριγηλότητας και της πιο λείας υφής του δέρματος.
- Δεν συνιστάται επί του παρόντος για τη θεραπεία του εκζέματος, της ψωρίασης, της ακμής, των χρόνιων τραυμάτων ή άλλων δερματικών παθήσεων. Απαιτούνται περισσότερες μελέτες σε ανθρώπους.
Διατροφική αξία
100 γραμμάρια ρίζας κιχωρίου περιέχουν:
- Θερμίδες: 72
- Λιπαρά: 0,2 g
- Κορεσμένα λιπαρά: 0 g
- Τρανς λιπαρά: –
- Χοληστερόλη: 0 mg
- Νάτριο: 50 mg
- Υδατάνθρακες: 18 g
- Καθαροί υδατάνθρακες: 16 g
- Φυτικές ίνες: 2 g
- Σάκχαρα: 9 g
- Πρωτεΐνη: 1 g
- Ασβέστιο: 41 mg
- Σίδηρος: 1 mg
- Κάλιο: 290 mg
Το «βότανο του θανάτου» που μπορεί να ανακουφίσει από μυϊκές κράμπες και να ρυθμίσει την εμμηνόροια
Ρίζα κιχωρίου: Οφέλη για την υγεία
1. Ενδέχεται να υποστηρίζει την πέψη
Το κιχώριο μπορεί να προσφέρει άμεση λειτουργική υποστήριξη στις πεπτικές διεργασίες του οργανισμού. Αρχικά, η ρίζα κιχωρίου αυξάνει τη ροή της χολής, γεγονός που υποστηρίζει την πέψη.
Επειδή η επιπλέον χολή βοηθά στη διάσπαση των λιπαρών, η ρίζα κιχωρίου μπορεί να συμβάλει στη βελτιστοποίηση της σύστασης του αίματος και αξίζει να εξεταστεί από όσους επιδιώκουν τη βέλτιστη υγεία του ήπατος και της χοληδόχου κύστης.
Επιπλέον, η βιολογική ρίζα κιχωρίου περιέχει ινουλίνη, μια διαλυτή φυτική ίνα που τρέφει τη μικροχλωρίδα του εντέρου. Πολλά φυτά περιέχουν ινουλίνη, αλλά η ρίζα κιχωρίου έχει την υψηλότερη συγκέντρωση.
Η ενίσχυση της υγιούς μικροχλωρίδας του εντέρου βελτιώνει την πέψη. Επιπλέον, επειδή η ινουλίνη δεν είναι εύπεπτη, η απουσία γλυκόζης μπορεί να συμβάλει στη διατήρηση φυσιολογικών επιπέδων σακχάρου στο αίμα, ενώ παράλληλα αυξάνει τον όγκο και τη σύσταση των κοπράνων, βοηθώντας στην αποτελεσματική απομάκρυνση των τοξινών.
2. Εμφανίζει αντιοξειδωτική δράση
Πολλά βότανα είναι πλούσια σε αντιοξειδωτικά, τα οποία στα φυτά συχνά βρίσκονται με τη μορφή ενώσεων που ονομάζονται φαινολικές ενώσεις. Το κιχώριο είναι πλούσια πηγή φαινολικών ενώσεων και οι προστατευτικές τους επιδράσεις στο καρδιαγγειακό σύστημα είναι ευρέως αναγνωρισμένες.
Ο καφές από κιχώριο έχει αξιολογηθεί επανειλημμένα για την ανθεκτικότητά του στην ερυθρότητα λόγω της περιεκτικότητάς του σε φαινολικές ενώσεις και καφεϊκό οξύ. Η προσθήκη ρίζας κιχωρίου στη διατροφή αρουραίων αύξησε σημαντικά τα επίπεδα αντιοξειδωτικών στο αίμα.
Οι ερευνητές πιστεύουν ότι το όφελος της λήψης συμπληρωμάτων διατροφής με κιχώριο οφείλεται στις πολυφαινολικές (αντιοξειδωτικές) ενώσεις του.
3. Μπορεί να προστατεύει από επιβλαβείς οργανισμούς
Έχοντας παρουσιάσει ισχυρή δράση, το εκχύλισμα ρίζας κιχωρίου έχει προκαλέσει ενδιαφέρον για τον πιθανό του ρόλο έναντι επιβλαβών οργανισμών. Ιταλική μελέτη διαπίστωσε ότι το εκχύλισμα ρίζας κιχωρίου είχε αντιμυκητιακές ιδιότητες σε ορισμένες περιπτώσεις.
Η ρίζα κιχωρίου είναι τοξική για στελέχη της Salmonella σε υψηλές ποσότητες, ενώ μια μελέτη διάρκειας 28 ημερών σε αρουραίους δεν διαπίστωσε παρενέργειες από τη χορήγηση μεγάλων ποσοτήτων εκχυλίσματος ρίζας κιχωρίου.
4. Ενδέχεται να υποστηρίζει τη λειτουργία του ήπατος
Εκτός από την ευεργετική αντιοξειδωτική της δράση, η ρίζα κιχωρίου παρέχει λειτουργική υποστήριξη στο ήπαρ. Το Τμήμα Ζωολογίας του Πανεπιστημίου Mansoura στην Αίγυπτο κατέληξε στο συμπέρασμα ότι το κιχώριο έχει έναν πολλά υποσχόμενο ρόλο που αξίζει να εξεταστεί για τον περιορισμό του οξειδωτικού στρες και της ηπατικής βλάβης σε ορισμένες περιπτώσεις.
Πιθανοί κίνδυνοι και παρενέργειες
Η ρίζα κιχωρίου θεωρείται γενικά ασφαλής για τους περισσότερους υγιείς ενήλικες όταν καταναλώνεται σε φυσιολογικές ποσότητες μέσω της διατροφής, αλλά τα συμπυκνωμένα συμπληρώματα διατροφής ενδέχεται να προκαλέσουν παρενέργειες ή να απαιτούν επιπλέον προσοχή.
Οι πιο κοινές παρενέργειες είναι γαστρεντερικά συμπτώματα, όπως αέρια, φούσκωμα, κράμπες στο στομάχι, μετεωρισμός, διάρροια και περιστασιακά δυσκοιλιότητα, ιδιαίτερα σε άτομα με σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου ή ευαισθησία στα FODMAPs.
Έχουν αναφερθεί σπάνιες αλλεργικές αντιδράσεις, κυρίως σε άτομα με αλλεργία στην αμβροσία και σε άλλα φυτά της οικογένειας των Αστεροειδών. Συνιστάται επίσης στις εγκύους και στα άτομα που θηλάζουν να αποφεύγουν τα συμπληρώματα διατροφής σε υψηλές δόσεις λόγω των περιορισμένων δεδομένων ασφάλειας.
Τα άτομα με χολόλιθους, παθήσεις της χοληδόχου κύστης, διαβήτη που αντιμετωπίζεται με φαρμακευτική αγωγή ή χρόνιες γαστρεντερικές παθήσεις θα πρέπει επίσης να είναι προσεκτικά, καθώς το κιχώριο μπορεί να επηρεάσει την παραγωγή χολής, τα επίπεδα σακχάρου στο αίμα και την αρτηριακή πίεση.
Τα δεδομένα σχετικά με τη μακροχρόνια ασφάλεια των συμπυκνωμένων συμπληρωμάτων διατροφής στους ανθρώπους παραμένουν περιορισμένα.
Πηγές: Global Healing, ETM, SciOpen, PMC, PMC, MDPI, RxList, PMC, PubMed, JDDT