Η νηστεία της Σαρακοστής μπορεί να προσφέρει σημαντικά οφέλη για την υγεία, όμως κρύβει και παγίδες αν δεν γίνεται σωστά. Δείτε τι κερδίζει ο οργανισμός και ποιους κινδύνους πρέπει να αποφύγετε.
Νηστεία τη Σαρακοστή: Τα διατροφικά οφέλη και οι παγίδες
Η νηστεία της Σαρακοστής δεν αποτελεί απλώς μια θρησκευτική πρακτική, αλλά μια διατροφική επιλογή που κάθε χρόνο υιοθετούν χιλιάδες άνθρωποι, είτε από πίστη είτε από την ανάγκη για «επανεκκίνηση» του οργανισμού τους.
Η αποχή από το κρέας και τα γαλακτοκομικά στρέφει το καθημερινό πιάτο προς τα όσπρια, τα θαλασσινά, τα λαχανικά και το ελαιόλαδο, δημιουργώντας ένα διατροφικό μοτίβο που θυμίζει έντονα τη μεσογειακή διατροφή. Όταν γίνεται σωστά και με ισορροπία, μπορεί να ενισχύσει το ανοσοποιητικό, να βοηθήσει στη ρύθμιση του σακχάρου και να συμβάλει στη μείωση της χοληστερίνης. Ωστόσο, η έλλειψη σωστού προγραμματισμού ενδέχεται να οδηγήσει σε διατροφικές ανεπάρκειες, μετατρέποντας μια δυνητικά ωφέλιμη περίοδο σε παγίδα για την υγεία.
Η επιστημονική βιβλιογραφία επιβεβαιώνει ότι ένα διατροφικό πρότυπο βασισμένο σε φυτικές τροφές και καλά λιπαρά μπορεί να προσφέρει σημαντική καρδιοπροστατευτική δράση.
Χαρακτηριστική είναι η μελέτη PREDIMED που δημοσιεύθηκε στο The New England Journal of Medicine, η οποία έδειξε ότι η μεσογειακή διατροφή, εμπλουτισμένη με ελαιόλαδο ή ξηρούς καρπούς, συνδέεται με σημαντική μείωση του κινδύνου καρδιαγγειακών επεισοδίων. Τα ευρήματα αυτά ενισχύουν την άποψη ότι μια σωστά οργανωμένη νηστεία, με έμφαση σε όσπρια, ψάρια, ελαιόλαδο και λαχανικά, μπορεί να λειτουργήσει ευεργετικά για την καρδιαγγειακή υγεία, εφόσον καλύπτονται επαρκώς βασικά θρεπτικά συστατικά όπως ο σίδηρος και η βιταμίνη Β12.
Διαβήτης: Τι συμβαίνει στο σάκχαρο αίματος όταν περπατάτε κάθε μέρα;
Τι τρώμε στη Σαρακοστή
- Ταραμοσαλάτα: Πέρα από τη χαρακτηριστική της γεύση, αποτελεί καλή πηγή πρωτεΐνης και ιχνοστοιχείων όπως κάλιο, μαγνήσιο, φώσφορος και βιταμίνες Α και D. Χρειάζεται όμως μέτρο λόγω της υψηλής περιεκτικότητάς της σε αλάτι.
- Θαλασσινά: Χταπόδι, καλαμάρια, μύδια και ψάρια προσφέρουν εξαιρετική πρωτεΐνη, ωμέγα-3 λιπαρά οξέα και ζωτικά ιχνοστοιχεία. Το μυστικό: να τα αποφεύγετε τηγανητά και να προτιμάτε ψητά ή μαγειρευτά.
- Όσπρια: Φακές, ρεβίθια, φάβα και φασόλια είναι η ψυχή της σαρακοστιανής κουζίνας. Χορταστικά, πλούσια σε φυτικές ίνες, βιταμίνες του συμπλέγματος Β και φυτικό σίδηρο, αποτελούν ιδανική επιλογή για κάθε μέρα της νηστείας.
- Ελιές: Μια χούφτα ελιές είναι ένα μικρό θαύμα διατροφής με αντιοξειδωτική δράση, βιταμίνη Ε και ωφέλιμα μονοακόρεστα λιπαρά, ταιριάζουν παντού και εμπλουτίζουν κάθε γεύμα.
- Χαλβάς: Το αγαπημένο γλυκό της περιόδου κρύβει σεβαστές ποσότητες βιταμινών Ε και Β, ασβεστίου, μαγνησίου και σεληνίου. Ωστόσο, είναι καλορικός, οπότε χρειάζεται συνετή κατανάλωση.
- Λαγάνα: Πηγή σύνθετων υδατανθράκων και ασβεστίου χάρη στο σουσάμι, η λαγάνα δίνει ενέργεια αλλά και θερμίδες — ιδίως όταν τη συνοδεύουμε με ταραμά και χαλβά.
Τα οφέλη μιας νηστίσιμης διατροφής
Ουσιαστικά, η διατροφή της Σαρακοστής αγγίζει πολύ τις αρχές της μεσογειακής δίαιτας. Αφθονία λαχανικών, φρούτων, οσπρίων, ψαριών και ελαιολάδου δημιουργεί ένα πρότυπο διατροφής που:
- ενισχύει το ανοσοποιητικό σύστημα
- υποστηρίζει την υγεία του εντέρου και ρυθμίζει το σάκχαρο αίματος
- μειώνει την αρτηριακή πίεση
- συμβάλλει στη μείωση της «κακής» χοληστερίνης και των τριγλυκεριδίων
- μειώνει τον κίνδυνο καρδιαγγειακών παθήσεων και ορισμένων μορφών καρκίνου
- βοηθά στη διαχείριση του σωματικού βάρους
Τι πρέπει να προσέχετε
Η απουσία κρέατος και γαλακτοκομικών για εκτεταμένο χρονικό διάστημα μπορεί να οδηγήσει σε ελλείψεις τριών βασικών θρεπτικών στοιχείων.
- Ασβέστιο: Καλύπτεται από μύδια, στρείδια, πράσινα φυλλώδη λαχανικά, μπρόκολο, ταχίνι και εμπλουτισμένα προϊόντα σόγιας.
- Σίδηρος: Τον βρίσκετε σε αποξηραμένα φρούτα, ξηρούς καρπούς, σπανάκι, αρακά και όσπρια. Συνδυάστε τον πάντα με βιταμίνη C — λεμόνι, πορτοκάλι, κίτρινη πιπεριά ή ακτινίδιο — για καλύτερη απορρόφηση.
- Βιταμίνη Β12: Τη βρίσκετε σε λιπαρά ψάρια όπως σολομό, τόνο και σαρδέλες, καθώς και σε θαλασσινά όπως μύδια και καβούρια ή στο γάλα σόγιας.
Η Δρ. Αναστασία Μοσχοβάκη, ειδική παθολόγος, σε παλιότερο άρθρο της στο oloygeia.gr είχε εφιστήσει την προσοχή και σε μια ακόμη παγίδα που αφορά την αύξηση βάρους.
Όπως είχε δηλώσει χαρακτηριστικά «εάν αυξήσετε την κατανάλωση θερμίδων με την υπερβολική χρήση ελαιόλαδου θα αυξήσετε το βάρος σας και θα έχετε αντίθετα αποτελέσματα».
Πόσα φλιτζάνια καφέ τη μέρα μειώνουν τον κίνδυνο για άνοια, σύμφωνα με νέα μελέτη
Συμπερασματικά, η νηστεία μπορεί να αποβεί εξαιρετικά ωφέλιμη για τον οργανισμό, αρκεί να γίνεται με γνώση και ισορροπία. Η συνείδηση του τι τρώμε είναι το μυστικό μιας πραγματικά ευεργετικής νηστείας.