Οι ειδικοί έχουν εντοπίσει ένα ασυνήθιστο πρώιμο προειδοποιητικό σημάδι άνοιας που μπορεί να εμφανιστεί μέσω αλλαγών στις διατροφικές συνήθειες. Σύμφωνα με το Alzheimer’s Society, αυτές οι αλλαγές μπορεί να συνδέονται με τη μετωποκροταφική άνοια (FTD), μια πάθηση της οποίας τα συμπτώματα διαφέρουν ανάλογα με τις περιοχές που έχουν επηρεαστεί.
Οι αλλαγές στις διατροφικές συνήθειες μπορεί να είναι πρώιμο σημάδι μετωποκροταφικής άνοιας
«Τα συμπτώματά της εξαρτώνται από το ποιες περιοχές των μετωπιαίων και κροταφικών λοβών έχουν υποστεί βλάβη. Όπως συμβαίνει με τις περισσότερες μορφές άνοιας, η FTD είναι προοδευτική», εξηγεί ο οργανισμός, σύμφωνα με το RSVP Live.
«Αυτό σημαίνει ότι τα συμπτώματά της μπορεί αρχικά να είναι ήπια, αλλά θα επιδεινωθούν με την πάροδο του χρόνου. Στο πρώιμο στάδιο, η συμπεριφορική παραλλαγή της FTD προκαλεί κυρίως αλλαγές στην προσωπικότητα και τη συμπεριφορά ενός ατόμου. Μπορεί επίσης να επηρεάσει τη διάθεσή του και την ικανότητά του να επεξεργάζεται σωστά τις σκέψεις του», συνεχίζουν οι ειδικοί από τον οργανισμό.
Παρότι τα προειδοποιητικά σημάδια μπορεί αρχικά να είναι διακριτικά, μπορούν να γίνουν πιο εμφανή καθώς η πάθηση εξελίσσεται.
Μπορεί η άνοια να αλλάξει τα διατροφικά πρότυπα και τις προτιμήσεις;
Πρόσφατες έρευνες συμπεραίνουν ότι οι αλλαγές στις διατροφικές συνήθειες μπορεί να εμφανιστούν κατά τα πρώιμα στάδια της άνοιας και μερικές φορές ακόμη και πριν από τη διάγνωση. Αυτές οι αλλαγές διαφέρουν ανάλογα με τον τύπο της άνοιας και μπορεί να επηρεάσουν την όρεξη, τις προτιμήσεις στα τρόφιμα και τις συνήθειες των γευμάτων.
- Η πρώιμη νόσος Αλτσχάιμερ μπορεί να συνδέεται με αλλαγές στη διατροφική συμπεριφορά πριν εμφανιστούν προφανή συμπτώματα.
- Τα άτομα με νόσο Αλτσχάιμερ συχνά παρουσιάζουν μειωμένη όρεξη, απώλεια βάρους, αλλαγές στη γεύση και παράλειψη γευμάτων.
- Η μετωποκροταφική άνοια συνδέεται συνήθως με αυξημένη όρεξη, υπερφαγία, επαναλαμβανόμενες διατροφικές συνήθειες και εντονότερη επιθυμία για γλυκά ή τρόφιμα με υψηλή περιεκτικότητα σε λιπαρά, σύμφωνα με μελέτη του 2026 με τίτλο “Beyond Clinical Features: Multidimensional Insights into Eating Behavior Disturbances in Frontotemporal Lobar Degeneration and Alzheimer’s Disease“.
Μετωποκροταφική άνοια: Η επιθυμία για γλυκά και οι αλλαγές στη συμπεριφορά στα γεύματα μπορεί να είναι πρώιμα συμπτώματα της νόσου
Ένα βασικό προειδοποιητικό σημάδι αφορά τη μειωμένη αναστολή συμπεριφοράς και την εξασθενημένη αντίληψη του τι θεωρείται αποδεκτή συμπεριφορά στο τραπέζι.
Σύμφωνα με το Alzheimer’s Society, τα άτομα που ζουν με την πάθηση μπορεί «να έχουν λιγούρες για γλυκά, λιπαρά τρόφιμα ή υδατάνθρακες και να ξεχνούν τους καλούς τρόπους στο τραπέζι. Μπορεί επίσης να μην γνωρίζουν πλέον πότε πρέπει να σταματήσουν να τρώνε, να καταναλώνουν αλκοόλ ή να καπνίζουν ή να νιώθουν έντονη παρόρμηση να κάνουν αυτές τις δραστηριότητες».
Ορισμένες αλλαγές στη διατροφική συμπεριφορά μπορούν να προειδοποιήσουν τα μέλη της οικογένειας για πιθανά προβλήματα στους αγαπημένους τους. Αυτό μπορεί να είναι ιδιαίτερα χρήσιμο στη FTD, η οποία συχνά εμφανίζεται νωρίτερα από τη νόσο Αλτσχάιμερ.
Καθώς τα συμπτώματα είναι διαφορετικά και λιγότερο γνωστά, τα άτομα που πάσχουν από αυτή τη μορφή άνοιας μπορεί να μην αναγνωρίσουν τα πρώιμα συμπτώματα. Τα άτομα που αρχίζουν να καταναλώνουν ανεξέλεγκτα μεγάλες ποσότητες γλυκών θα πρέπει να μιλήσουν με τον οικογενειακό τους γιατρό σχετικά με αυτή την αλλαγή.
Ενώ μπορεί να πιστεύουν ότι απλώς χρειάζονται περισσότερη αυτοσυγκράτηση, αυτή η νέα συμπεριφορά μπορεί στην πραγματικότητα να αποτελεί ένδειξη της υποκείμενης νόσου.
Συμπεριφορική παραλλαγή της μετωποκροταφικής άνοιας: Με ποια συμπτώματα μπορεί να εκδηλωθεί ο πιο κοινός υπότυπος της πάθησης
Ένα άτομο που ζει με τη συμπεριφορική παραλλαγή της FTD μπορεί:
- να δυσκολεύεται να συγκεντρωθεί και να αποσπάται εύκολα
- να δυσκολεύεται να σχεδιάσει, να οργανώσει και να λάβει αποφάσεις – αυτά τα προβλήματα μπορεί να εμφανιστούν αρχικά στην εργασία ή στη διαχείριση χρημάτων
- να συμπεριφέρεται με κοινωνικά ακατάλληλους τρόπους και να ενεργεί χωρίς σκέψη – για παράδειγμα, κάνοντας αγενή ή προσβλητικά σχόλια για την εμφάνιση κάποιου, κάνοντας σεξουαλικές χειρονομίες δημόσια ή επιδεικνύοντας λεκτική ή σωματική επιθετικότητα
- να χάνει την ικανότητα να κατανοεί τι μπορεί να σκέφτονται ή να αισθάνονται οι άλλοι – μπορεί να δείχνει λιγότερη κατανόηση για τις ανάγκες των άλλων, να χάνει το ενδιαφέρον του για κοινωνικές δραστηριότητες ή να γίνεται λιγότερο φιλικό
- να χάνει το κίνητρο να κάνει πράγματα που παλαιότερα απολάμβανε
- να έχει μειωμένη αίσθηση του χιούμορ ή να γελά με τα προβλήματα άλλων ανθρώπων – αυτή η αλλαγή στην προσωπικότητα μπορεί να φαίνεται ψυχρή και εγωιστική, αν και αποτελεί απλώς σύμπτωμα της νόσου
- να εμφανίζει επαναλαμβανόμενες ή εμμονικές συμπεριφορές – για παράδειγμα, να επαναλαμβάνει φράσεις ή κινήσεις, να συσσωρεύει αντικείμενα ή να έχει εμμονή με την τήρηση του χρόνου
- να αποκτά νέα ενδιαφέροντα – για παράδειγμα, τη μουσική ή την πνευματικότητα – τα οποία μπορεί να του προσφέρουν θετική ενασχόληση, αλλά μερικές φορές να αποκτούν εμμονικό χαρακτήρα.
Η FTD μπορεί επίσης να επηρεάσει την αντίδραση ενός ατόμου σε σωματικά ή περιβαλλοντικά ερεθίσματα, όπως η θερμοκρασία, οι ήχοι και ακόμη και ο πόνος.
Η Alzheimer’s Society σημειώνει ότι οι περισσότεροι άνθρωποι με τη συμπεριφορική παραλλαγή της FTD δεν έχουν πλήρη επίγνωση των συμπτωμάτων τους. Αντίθετα, αυτές οι αλλαγές συχνά γίνονται πρώτα αντιληπτές από τα άτομα που βρίσκονται πιο κοντά τους.
Κοινό εμβόλιο μειώνει τον κίνδυνο για άνοια κατά 24% – Ποιοι να το κάνουν
Ως αποτέλεσμα, τα άτομα με αυτόν τον τύπο FTD συνήθως δεν πιστεύουν ότι χρειάζονται ιατρική βοήθεια για την πάθησή τους. Μπορεί να αρνούνται να την αναζητήσουν εάν άλλοι τούς το προτείνουν. Αυτό μπορεί να προκαλέσει μεγάλες καθυστερήσεις στην ακριβή διάγνωση.
Το άτομο μπορεί επίσης να αντιμετωπίζει προβλήματα στη λήψη φαρμάκων ή στη συμμετοχή σε συνεδρίες θεραπείας εάν δεν έχει επίγνωση της πάθησής του. Η οδήγηση μπορεί να γίνει δύσκολο ζήτημα εάν δεν θεωρεί ότι υπάρχει λόγος να τη διακόψει.