Στα 87 της χρόνια, μια σούπερ-γιαγιά συνεχίζει να κερδίζει τρίαθλα και να εντυπωσιάζει. Αποκαλύπτει τους έξι «χρυσούς» κανόνες που ακολουθεί πιστά και τη βοηθούν να ξεχωρίζει και να ζει περισσότερο, αλλά και το πρόβλημα που την ταλαιπωρεί.
Πώς η μακροζωία συνδέεται με τη στάση του σώματος – Πώς να τη βελτιώσουμε
Έχει ηλικία η άσκηση;
Η άσκηση δεν έχει ηλικία με την έννοια ότι οι συστάσεις μας αφορούν όλους, αλλά αλλάζουν ανάλογα με το στάδιο ζωής και τις ανάγκες του σώματος. Από τα 5+ έτη και μετά, ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας δίνει ξεχωριστές οδηγίες για παιδιά/εφήβους (κατά μέσο όρο 60′/ημέρα μέτριας-έντονης δραστηριότητας), ενήλικες (150–300′/εβδομάδα μέτριας έντασης ή 75–150′ έντονης) και μεγαλύτερους ενήλικες, όπου τονίζεται επιπλέον η πολυσύνθετη άσκηση ισορροπίας και ενδυνάμωσης για πρόληψη πτώσεων, ενώ σε όλες τις ηλικίες υπογραμμίζεται ότι «λίγη δραστηριότητα είναι καλύτερη από καθόλου» και ότι χρειάζεται και μυϊκή ενδυνάμωση, μαζί με περιορισμό της καθιστικής ζωής.
Με την έναρξη των Χειμερινών Ολυμπιακών Αγώνων αυτή την εβδομάδα, η προσοχή στους παγκοσμίου κλάσης αθλητές μπορεί να εμπνεύσει κάποιους από εμάς να σηκωθούμε από τον καναπέ και να κινηθούμε περισσότερο.
Και αν πιστεύετε ότι είστε σε πολύ κακή φυσική κατάσταση ή πολύ μεγάλοι σε ηλικία για να επιτύχετε κάποιο σωματικό κατόρθωμα, πάρτε το παράδειγμα της Luise Easton, 87 ετών: Ίσως να είστε ικανοί για περισσότερα απ’ ό,τι νομίζετε.
Μακροζωία: Τεστ ούρων μπορεί να προβλέψει πόσο θα ζήσουμε
Η Easton αγαπά να αγωνίζεται
Η Easton έχει συμμετάσχει σε τρίαθλα κοντά και μακριά από το σπίτι της στο Κλίβελαντ, και συνεχίζει ακόμα. «Όταν ήμουν 80 ετών, κέρδισα στη Δανία», θυμάται. Επίσης κέρδισε ένα μετάλλιο στην Ίμπιζα το 2023. «Νιώθω όμορφα», αναφέρει με ένα κοριτσίστικο γέλιο.
«Δεν υπάρχει πολύς ανταγωνισμός στην ηλικιακή μου κατηγορία», αναγνωρίζει, οπότε είναι λίγο πιο εύκολο να έρθει πρώτη, αλλά είναι εξίσου συναρπαστικό. «Ανεβαίνεις στο βάθρο και όλοι χειροκροτούν», σχολιάζει.
Το να παραμένεις αθλητικός όσο μεγαλώνεις έχει φυσικά τις προκλήσεις του. Όπως οι περισσότεροι Αμερικανοί άνω των 60, η Easton έχει χρόνιες παθήσεις υγείας, συμπεριλαμβανομένων προβλημάτων με την καρδιά της, που απαιτούν θεραπεία και παρακολούθηση. Αλλά τα έχει αντιμετωπίσει προληπτικά.
Η ιστορία της δείχνει την αξία της έγκαιρης διάγνωσης και θεραπείας, σε συνδυασμό με έξυπνες επιλογές και επίγνωση συνηθειών τρόπου ζωής που υποστηρίζονται από επιστημονικά δεδομένα και μπορούν να επιβραδύνουν ή να προλάβουν χρόνιες καρδιαγγειακές παθήσεις. Αυτά τα βήματα μπορούν να βελτιώσουν την υγεία σε κάθε ηλικία.
Τα 8 πράγματα που κάνουν οι πιο ευτυχισμένοι άνθρωποι για να νιώθουν πάντα νέοι
Μια αφύπνιση
Η Easton ήταν πάντα δραστήρια. Στο λύκειο πήγαινε σε ένα σχολείο που είχε μπάσκετ και χόκεϊ επί χόρτου για κορίτσια. Αλλά πριν από πέντε χρόνια, φοβήθηκε ότι οι αθλητικές της μέρες τελείωναν όταν άρχισε να νιώθει δύσπνοια κατά τη διάρκεια της άσκησης. Έκλεισε ραντεβού με έναν καρδιολόγο αθλητικής ιατρικής στην Cleveland Clinic.
«Έκαναν κάθε είδους εξετάσεις και ανακάλυψαν ότι η καρδιά μου δεν είναι τόσο δυνατή όσο θα έπρεπε να είναι», αναφέρει η Easton. Οι γιατροί μέτρησαν το λεγόμενο κλάσμα εξώθησης (ejection fraction ή EF), που είναι μια εκτίμηση της ποσότητας αίματος που αντλεί η καρδιά με κάθε παλμό.
Το δικό της ήταν κάτω από το φυσιολογικό, ένα σημάδι ότι η καρδιά δεν αντλεί αποτελεσματικά αρκετό αίμα ώστε να καλύψει τις ανάγκες οξυγόνου του σώματος. Είχε επίσης κάποιους ανώμαλους ρυθμούς.
Υπάρχουν αρκετά φάρμακα που μπορούν να βοηθήσουν, όπως οι β-αναστολείς, αναστολείς του μετατρεπτικού ενζύμου της αγγειοτενσίνης (ACE inhibitors) και ανταγωνιστές υποδοχέων αγγειοτενσίνης, τα οποία επίσης βοηθούν στη μείωση της αρτηριακής πίεσης. Η Easton παίρνει κάποια φάρμακα που βοηθούν στη ρύθμιση του καρδιακού ρυθμού και στη διατήρηση της απόδοσης του καρδιακού μυός στο βέλτιστο.
Αλλά οι γιατροί της ήθελαν επίσης να την βοηθήσουν να παραμείνει δραστήρια.
«Ξέρουμε ότι η άσκηση βοηθάει την καρδιά», εξηγεί η Dr. Tamanna Singh, καρδιολόγος αθλητικής ιατρικής που ανέλαβε την Easton.
Τη βοήθησε να αλλάξει το πρόγραμμα προπόνησής της, «ενσωματώνοντας περισσότερο χρόνο αποκατάστασης» και ρυθμίζοντας την ένταση και τον όγκο της άσκησης. «Πιστεύω ότι όλα αυτά τη βοήθησαν να συνεχίσει να αγωνίζεται», αναφέρει η Singh.
Η δύσπνοια της Easton ήταν ένα καμπανάκι. Αντί να υποθέσει ότι θα περάσει, ή ότι οι μέρες των αγώνων της είχαν τελειώσει, ζήτησε ιατρική φροντίδα που τη βοήθησε να παραμείνει στο παιχνίδι. Και, όπως λέει η ίδια, επικεντρώνεται σε μια υγιεινή διατροφή και δίνει προτεραιότητα στην ξεκούραση.
Υπάρχει ένα μάθημα εδώ για όλους εμάς που αναρωτιόμαστε πόσα μπορεί να αντέξει το σώμα μας.
«Είναι πραγματικά μια υπενθύμιση της έμφυτης ικανότητάς μας να κάνουμε πράγματα για τα οποία έχουμε πάθος», αναφέρει η Dr. Victoria Maizes, ειδικός στην ολιστική ιατρική και συγγραφέας του νέου βιβλίου Heal Faster. «Έχουμε ένα εσωτερικό σύστημα αποκατάστασης που μας στηρίζει στην ανάρρωση από ένα ευρύ φάσμα παθήσεων».
Μακροζωία: Οι κρεατοφάγοι είναι πιο πιθανό να φτάσουν τα 100, σύμφωνα με μελέτη
Προβλήματα που μπορούν να προληφθούν
Αν και οι καρδιοπάθειες είναι η κύρια αιτία θανάτου για άνδρες και γυναίκες, μια νέα έρευνα της Cleveland Clinic δείχνει ότι 1 στους 4 ενήλικες δεν συνειδητοποιεί ότι διατρέχει κίνδυνο, παρότι η συντριπτική πλειονότητα έχει παράγοντες κινδύνου, όπως υψηλή αρτηριακή πίεση.
Αλλά αν επιλέξεις να το αντιμετωπίσεις, αναφέρει η Maizes, τα νέα είναι καλά.
«Σχεδόν το 80% των καρδιοπαθειών μπορούν να αποφευχθούν μέσω αλλαγών στον τρόπο ζωής», εξηγεί.
«Πολλοί άνθρωποι δεν αναγνωρίζουν πόση δυνατότητα προσωπικής παρέμβασης έχουν για να μειώσουν τους κινδύνους».
Όλα – από το να μην καπνίζεις έως μικρές αλλαγές στις καθημερινές συνήθειες – μπορούν να κάνουν τη διαφορά.
«Το τι τρως, πότε τρως, πόση άσκηση ή κίνηση κάνεις και πώς διαχειρίζεσαι το στρες σου», αναφέρει.
Η Maizes αναφέρθηκε σε μια μελέτη που βρήκε οφέλη για την καρδιά από τον περιορισμό των ωρών φαγητού, δηλαδή να περιορίζεις την κατανάλωση φαγητού σε περίπου 10 ώρες την ημέρα.
Η προσέγγιση της Maizes με τους ασθενείς συνδυάζει την συμβατική ιατρική — χρησιμοποιώντας όλα τα εργαλεία των φαρμάκων και των παραδοσιακών θεραπειών — με παρεμβάσεις στον τρόπο ζωής και συμπληρωματικές θεραπείες, όπως βελονισμός και τεχνικές μείωσης του στρες.
Η Luise Easton αναφέρει ότι δεν έχει την ψευδαίσθηση πως μπορεί να τρέχει, να κάνει ποδήλατο και να κολυμπά για πάντα.
«Είμαι 87 τώρα, οπότε όσο μεγαλώνω, όλα όσα κάνω είναι λίγο πιο δύσκολα».
Αλλά δεν το βάζει κάτω. Όταν πρόκειται για τους αγώνες, έχει προσαρμόσει τις προσδοκίες της. «Τώρα, αντί να τρέχω, περπατάω. Αλλά δεν υπάρχουν κανόνες που να λένε ότι δεν μπορείς να περπατήσεις», αναφέρει, με τον ζωηρό της τόνο αναλλοίωτο.
Μπορεί να είναι πιο αργή, αλλά είναι ακόμα μέσα στον αγώνα.
6 συμβουλές για να παραμείνετε δραστήριοι και υγιείς
Αν θέλετε να μιμηθείτε την Easton, εδώ είναι μερικές συμββουλές για να παραμείνετε ενεργοί και υγιείς καθώς μεγαλώνετε:
Βρείτε έναν σύντροφο προπόνησης: «Δεν μου αρέσει να προπονούμαι μόνη», αναφέρει η Easton. Με τα χρόνια, ανάλογα με τη δραστηριότητα, συμμετείχε σε ομαδικές προπονήσεις ή έβρισκε έναν φίλο για να προπονηθεί. Έχει επίσης προσλάβει προπονητές για να τη βοηθήσουν στους αγώνες. Αν αυτό δεν είναι στον προϋπολογισμό σας, βρείτε μια τοπική ομάδα ποδηλασίας ή τρεξίματος. Η προπόνηση με άλλους βοηθά να διατηρήσετε τη συνέπεια.
Θέστε έναν συγκεκριμένο στόχο κίνησης: Η Easton είχε κίνητρο από τη σκέψη του να αγωνιστεί στην Ίμπιζα. Είναι πιο εύκολο να αντέξεις την προπόνηση του χειμώνα στο Κλίβελαντ, αν φαντάζεσαι τα ονειρεμένα γαλάζια νερά της Μεσογείου και τους λόφους με τα πεύκα και τις ελιές. Ένα συγκεκριμένο γεγονός με ημερομηνία σας βοηθά να οργανωθείτε γύρω από αυτόν τον στόχο.
Διατηρήστε ευελιξία στην προσέγγισή σας: Είναι σημαντικό να παραμένετε θετικοί και αισιόδοξοι. «Πολλά εξαρτώνται από τη νοοτροπία, την πειθαρχία, την αυτοπαρακίνηση και τη θέληση», παρά τις αναπόφευκτες δυσκολίες της γήρανσης, εξηγεί η Singh. Οι μεγαλύτεροι αθλητές μπορούν να είναι επιτυχημένοι, εν μέρει επειδή έχουν περισσότερες εμπειρίες ζωής στην υπέρβαση εμποδίων. Όπως η Easton που τώρα περπατά αντί να τρέχει, είναι σημαντικό να προσαρμόζεσαι όταν δεν μπορείς πλέον να ανταγωνίζεσαι στο ίδιο επίπεδο.
Χρησιμοποιήστε wearables για να παρακολουθείτε την πρόοδό σας: Από Apple Watch έως Oura Rings, υπάρχουν πολλοί τρόποι να παρακολουθείτε τον οργανισμό σας, μετρώντας πράγματα όπως ύπνος, άσκηση και μεταβλητότητα καρδιακού ρυθμού – που είναι ένας δείκτης για το πώς διαχειρίζεστε το άγχος. «Τα wearables σάς δίνουν προσωπική ανατροφοδότηση για το πώς κοιμάστε, πώς κινείστε, ποια είναι η μεταβλητότητα του καρδιακού σας ρυθμού», αναφέρει η Maizes. «Μπορούν να είναι πολύ χρήσιμα εργαλεία».
Μην παραμελείτε τις προληπτικές εξετάσεις: Πολλοί αγνοούν προειδοποιητικά σημάδια επειδή δεν έχουν πρόσβαση σε ποιοτική υγειονομική περίθαλψη ή διστάζουν να επισκεφθούν γιατρούς.
7 tips της Martha Stewart για μακροζωία: «Είναι εύκολο να φαίνεστε και να νιώθετε νεότεροι»
Σκεφτείτε πιο εξειδικευμένες εξετάσεις: Η Maizes προτείνει σε άτομα με αυξημένο κίνδυνο για καρδιοπάθεια να εξετάσουν το ενδεχόμενο για πιο εξειδικευμένο καρδιολογικό έλεγχο, όπως αιματολογικές εξετάσεις που μετρούν apoB και λιποπρωτεΐνη(a), οι οποίες μπορούν να παρέχουν πιο λεπτομερή εκτίμηση του καρδιαγγειακού κινδύνου, της φλεγμονής και του μεταβολικού προφίλ. Αυτές οι εξετάσεις συνήθως απαιτούν προσωπική κάλυψη κόστους και δεν καλύπτονται από τις ασφαλιστικές.