Η ερευνήτρια Rina Wong εξηγεί γιατί τα ενδοωτικά ακουστικά μπορεί να διαταράξουν τη φυσική ισορροπία του αυτιού και τι πρέπει να προσέχουμε.
Ποια κοινά ακουστικά μπορούν να προκαλέσουν βλάβη στον εγκέφαλο – Ανησυχία για παιδιά και εφήβους
Η καθημερινή χρήση ακουστικών
Η επιστήμη έχει αρχίσει να εξετάζει πιο συστηματικά τη σχέση ακουστικών και μολύνσεων. Για παράδειγμα, μελέτη που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Nature διαπίστωσε ότι η συχνή χρήση ακουστικών συνδέεται με συμπτώματα όπως φαγούρα, πόνο στο αυτί και αυξημένη συσσώρευση κεριού, ενώ σε δείγματα ακουστικών εντοπίστηκε το βακτήριο Staphylococcus aureus στο 60% των περιπτώσεων, υποδεικνύοντας πιθανή μικροβιακή επιβάρυνση από τη συχνή χρήση.
Δηλώσεις της Rina Wong (Fu), Research Fellow, Health Sciences, Curtin University, στο The Conversation επισημαίνουν ότι η εκτεταμένη χρήση ακουστικών μπορεί να αυξήσει τον κίνδυνο λοιμώξεων στο αυτί. Παρότι οι περισσότεροι γνωρίζουν τον κίνδυνο απώλειας ακοής από την υψηλή ένταση, λιγότεροι γνωρίζουν πώς τα ακουστικά επηρεάζουν το μικροβιακό περιβάλλον του ακουστικού πόρου.
Είτε για μουσική, είτε για podcast ή τηλεφωνικές κλήσεις, πολλοί άνθρωποι περνούν αρκετές ώρες την ημέρα φορώντας ακουστικά.
Μελέτη του 2017 σε 4.185 Αυστραλούς έδειξε ότι οι συμμετέχοντες χρησιμοποιούσαν ακουστικά κατά μέσο όρο 47 έως 88 ώρες τον μήνα.
Συνήθως οι οδηγίες υγείας επικεντρώνονται στην ένταση του ήχου και στον κίνδυνο απώλειας ακοής. Για παράδειγμα, ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας συνιστά να διατηρείται η ένταση κάτω από το 60% της μέγιστης έντασης της συσκευής.
Ωστόσο, πέρα από την ένταση, υπάρχει και ένα άλλο ζήτημα: Τι ακριβώς μεταφέρεται μέσα στο αυτί μαζί με τα ακουστικά.
Τα ακουστικά βαρηκοΐας προστατεύουν τους ηλικιωμένους με κίνδυνο άνοιας
Πώς λειτουργεί το αυτί;
Τα over-ear ακουστικά καλύπτουν το εξωτερικό αυτί, δηλαδή τον ελαστικό χόνδρο που συλλέγει τα ηχητικά κύματα.
Τα ενδοωτικά ακουστικά, αντίθετα, εφαρμόζουν στην είσοδο του εξωτερικού ακουστικού πόρου, σε μια περιοχή που ονομάζεται κόγχη.
Οι δονήσεις του ήχου ταξιδεύουν μέσα από τον ακουστικό πόρο, που έχει σχήμα S και μήκος λίγων εκατοστών, μέχρι να φτάσουν στο τύμπανο.
Στα βαθύτερα τμήματα του ακουστικού πόρου παράγονται κερί και φυσικά έλαια που προστατεύουν το δέρμα, διατηρώντας το ενυδατωμένο και λιγότερο ευάλωτο σε λοιμώξεις.
Ο φυσικός μηχανισμός καθαρισμού του αυτιού
Μικροσκοπικές τρίχες μέσα στον ακουστικό πόρο βοηθούν στη ρύθμιση της θερμοκρασίας και στην απομάκρυνση ξένων σωματιδίων.
Μαζί με το κερί του αυτιού παγιδεύουν:
- μικροσκοπικά σωματίδια
- απολεπισμένα κύτταρα δέρματος
- βακτήρια
Το κερί λειτουργεί ως φυσικός μηχανισμός αυτοκαθαρισμού του αυτιού και συνήθως γίνεται αντιληπτό μόνο όταν υπάρχει υπερβολική ποσότητα.
Η υπερβολική συσσώρευση μπορεί να μειώσει την ακοή ή ακόμη και να φράξει το πλέγμα των ακουστικών. Σε αυτή την περίπτωση, συνιστάται να ζητηθεί συμβουλή από φαρμακοποιό ή γιατρό αντί να προσπαθήσει κάποιος να το αφαιρέσει μόνος του.
Η απώλεια ακοής μας επηρεάζει όλους – Ερευνητές ανακάλυψαν νέα θεραπεία
Πώς τα ακουστικά επηρεάζουν τα βακτήρια του αυτιού
Οι υγιείς ακουστικοί πόροι φιλοξενούν μια ποικιλία μικροοργανισμών, κυρίως βακτήρια, αλλά και μύκητες και ιούς.
Η ισορροπία αυτών των μικροβίων λειτουργεί προστατευτικά, καθώς δυσκολεύει την εγκατάσταση παθογόνων μικροοργανισμών.
Ωστόσο, οι ενδοωτικές συσκευές μπορούν να διαταράξουν αυτή την ισορροπία.
Μια μελέτη του 2024 συνέκρινε τα βακτήρια σε άτομα που χρησιμοποιούσαν ακουστικά βαρηκοΐας με εκείνα που δεν χρησιμοποιούσαν. Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι όσοι φορούσαν τις συσκευές για μεγάλα χρονικά διαστήματα είχαν λιγότερη ποικιλία βακτηρίων στον ακουστικό πόρο.
Άλλη μελέτη του 2025 εξέτασε τη σχέση μεταξύ χρήσης ακουστικών και μικροοργανισμών στο αυτί και διαπίστωσε αυξημένο κίνδυνο λοιμώξεων, ιδιαίτερα όταν τα ακουστικά μοιράζονται μεταξύ χρηστών.
Οι λόγοι που μπορεί να αυξάνεται ο κίνδυνος περιλαμβάνουν:
- το φράξιμο του ακουστικού πόρου από τα earbuds/ακουστικά
- την αύξηση της θερμοκρασίας μέσα στο αυτί
- την παγίδευση υγρασίας, ειδικά κατά τη διάρκεια άσκησης
- τη διαταραχή του φυσικού μηχανισμού αυτοκαθαρισμού
Η αυξημένη υγρασία μπορεί να οδηγήσει σε λοιμώξεις, εκκρίσεις ή ακόμη και πύον.
Διαταραχές της ακοής και της ισορροπίας : Πώς μπορούν να προληφθούν όσο μεγαλώνουμε
Τι μπορείτε να κάνετε για να προστατεύσετε τα αυτιά σας
Η χρήση ακουστικών είναι πλέον μέρος της καθημερινότητας για πολλούς ανθρώπους. Ωστόσο, είναι σημαντικό να δίνουμε στα αυτιά μας μικρά διαλείμματα.
Οι ακουστικοί πόροι πρέπει να έχουν χρόνο να «αναπνέουν», ώστε να μην παραμένουν συνεχώς ζεστοί και υγροί.
Μια εναλλακτική επιλογή είναι τα ακουστικά bone conduction, τα οποία μεταδίδουν τον ήχο μέσω των οστών του κρανίου χωρίς να μπλοκάρουν τον ακουστικό πόρο.
Παρότι επιτρέπουν καλύτερο αερισμό του αυτιού, η υπερβολική ένταση μπορεί και πάλι να επηρεάσει την ακοή.
Πρακτικές συμβουλές για ασφαλή χρήση
Οι ειδικοί προτείνουν τα παρακάτω.
Καθαρίζετε τα ακουστικά τακτικά
Οι οδηγίες καθαρισμού κυμαίνονται από μία φορά την εβδομάδα έως καθημερινά ή μετά από έντονη άσκηση.
Μπορείτε να:
- τα σκουπίζετε με ένα πανί
- χρησιμοποιείτε παιδική οδοντόβουρτσα με μαλακές τρίχες και λίγο σαπουνόνερο
- τα στεγνώνετε απαλά με χαρτί
- τα αφήνετε να στεγνώσουν πριν τα φορτίσετε ή τα χρησιμοποιήσετε
Είναι επίσης σημαντικό να καθαρίζεται και η θήκη των ακουστικών.
Αποφύγετε τη χρήση όταν είστε άρρωστοι
Αν έχετε λοίμωξη στο αυτί, είναι προτιμότερο να μην χρησιμοποιείτε ακουστικά. Η χρήση τους μπορεί να αυξήσει τη θερμοκρασία και την υγρασία, επιβραδύνοντας την ανάρρωση.
10 σημάδια απώλειας ακοής και 10 τρόποι να το αντιμετωπίσετε
Παρακολουθήστε πιθανά συμπτώματα
Αν εμφανιστούν:
- φαγούρα
- ερυθρότητα
- εκκρίσεις από το αυτί
- σταματήστε τη χρήση ενδοωτικών συσκευών και ζητήστε ιατρική συμβουλή.