Η μετακίνηση των ρολογιών μία ώρα μπροστά μπορεί να φαίνεται μικρή αλλαγή, όμως επηρεάζει ουσιαστικά τον ύπνο, τη διάθεση και τη συνολική υγεία, σύμφωνα με επιστήμονες.
Ψυχολόγοι εξηγούν τι σημαίνει όταν κάποιος αποκοιμιέται καθώς βλέπει τηλεόραση
Η αλλαγή ώρας και οι επιπτώσεις στον οργανισμό
Τα ρολόγια προχωρούν μπροστά την Κυριακή 29 Μαρτίου, στερώντας από τους περισσότερους μία ώρα ύπνου. Παράλληλα, οι ημέρες αρχίζουν να μεγαλώνουν, με περισσότερο φως το απόγευμα.
Η αλλαγή αυτή πραγματοποιείται δύο φορές τον χρόνο. Αν και αρχικά εφαρμόστηκε για εξοικονόμηση ενέργειας, σήμερα αμφισβητείται έντονα λόγω των επιπτώσεων στην υγεία.
Παρότι η απώλεια μίας ώρας ύπνου φαίνεται αμελητέα, οι ειδικοί προειδοποιούν ότι διαταράσσει το βιολογικό ρολόι, επηρεάζοντας τον ύπνο, τη διάθεση και τη συνολική λειτουργία του σώματος. Η αλλαγή αυτή δεν είναι απλώς μια καθημερινή ενόχληση, αλλά ένας παράγοντας που μπορεί να έχει άμεσες επιπτώσεις στην υγεία, ιδιαίτερα τις πρώτες ημέρες προσαρμογής.
Σύμφωνα με μελέτη που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Sleep Medicine Reviews, η μετάβαση στη θερινή ώρα συνδέεται με αυξημένο κίνδυνο καρδιαγγειακών επεισοδίων και διαταραχών ύπνου, καθώς η ξαφνική αλλαγή επηρεάζει τον κιρκάδιο ρυθμό και τη ρύθμιση της μελατονίνης. Οι ερευνητές επισημαίνουν ότι ακόμη και μικρές μετατοπίσεις στον κύκλο ύπνου-εγρήγορσης μπορούν να προκαλέσουν σημαντικές βιολογικές αντιδράσεις, ενισχύοντας το επιχείρημα υπέρ της κατάργησης των εποχικών αλλαγών ώρας.
Διαταραχή του βιολογικού ρολογιού
Μια φαινομενικά μικρή αλλαγή μπορεί να επηρεάσει σημαντικά τον οργανισμό. Οι ειδικοί εξηγούν ότι ακόμη και μία ώρα διαφορά διαταράσσει τον κιρκάδιο ρυθμό.
Ο κιρκάδιος ρυθμός είναι το εσωτερικό «ρολόι» του σώματος που ρυθμίζει:
- τον ύπνο
- την εγρήγορση
- τις ορμόνες
- τη διάθεση
«Οι περισσότεροι άνθρωποι θα πρέπει να μπορούν να προσαρμοστούν και να προσαρμόσουν το σώμα τους μέσα σε μία εβδομάδα, αλλά γνωρίζουμε επίσης ότι υπάρχουν άνθρωποι που δυσκολεύονται να προσαρμόσουν το ρολόι τους και μπορεί να χρειαστούν εβδομάδες, αν όχι μήνες, για να προσαρμοστεί το βιολογικό τους ρολόι σε μια αλλαγή μόλις μίας ώρας», δήλωσε ο Jeffrey Kelu, μεταδιδακτορικός ερευνητής που μελετά τους κιρκάδιους ρυθμούς στο King’s College London, στο Euronews Health.
Αυξημένοι κίνδυνοι για την υγεία
Η ανοιξιάτικη αλλαγή ώρας δεν επηρεάζει μόνο τον ύπνο, αλλά έχει συνδεθεί και με σοβαρότερες επιπτώσεις.
Τι δείχνουν οι έρευνες:
- αύξηση τροχαίων ατυχημάτων (Cell)
- περισσότερα εμφράγματα (DÄ International)
- εντονότερα επεισόδια κατάθλιψης (Harvard)
Ξυπνητήρι: Πότε πρέπει να ανησυχήσετε εάν ξυπνάτε πριν χτυπήσει
Περισσότερο φως, αλλά δυσκολότερος ύπνος
Η μεγαλύτερη διάρκεια φωτός το απόγευμα είναι θετική για πολλούς. Ωστόσο, η έκθεση στο φως μέχρι αργά δημιουργεί προβλήματα στον ύπνο.
Το φως καθυστερεί την παραγωγή μελατονίνης, της ορμόνης που βοηθά το σώμα να χαλαρώσει. Έτσι, γίνεται πιο δύσκολο να αποκοιμηθεί κανείς.
Η πλήρης συσκότιση του υπνοδωματίου μπορεί να βοηθήσει σημαντικά, καθώς ενισχύει τα σωστά σήματα προς τον οργανισμό ότι είναι ώρα για ξεκούραση.
Γιατί είναι κρίσιμος ο κιρκάδιος ρυθμός
Όταν το βιολογικό ρολόι λειτουργεί σωστά, το σώμα συγχρονίζεται με τον κύκλο της ημέρας.
Άτομα με σταθερό κιρκάδιο ρυθμό διατηρούν πιο εύκολα ισορροπημένο πρόγραμμα, ακόμη και όταν αλλάζουν οι συνθήκες.
Αντίθετα, η απορρύθμιση έχει συνδεθεί με:
- παχυσαρκία
- καρδιακές παθήσεις
- διαβήτη τύπου 2
- υψηλή αρτηριακή πίεση
- άνοια
Το δίλημμα: θερινή ή χειμερινή ώρα;
Η συζήτηση για κατάργηση της αλλαγής ώρας συνεχίζεται στην Ευρώπη, χωρίς οριστική απόφαση.
Οι επιστήμονες προτείνουν τη διατήρηση της χειμερινής ώρας ως μόνιμης. Ο βασικός λόγος είναι η σημασία του πρωινού φωτός.
Αν επικρατούσε η θερινή ώρα όλο τον χρόνο, πολλοί άνθρωποι θα ξεκινούσαν την ημέρα τους στο σκοτάδι για μεγάλο διάστημα.
Νιώθετε κουρασμένοι όταν ξυπνάτε; Γιατί συμβαίνει και τι να κάνετε, σύμφωνα με ειδικό
Το φυσικό φως το πρωί είναι πιο ισχυρό από το τεχνητό και παίζει καθοριστικό ρόλο στη ρύθμιση του οργανισμού, ιδιαίτερα τους χειμερινούς μήνες.
Πηγές: Sleep Medicine Reviews, Cell, DÄ International, Harvard