Ανάγκη από ανακουφιστική φροντίδα έχουν περίπου 135.000 άνθρωποι στη χώρα μας. Ο αριθμός αυτός αναμένεται να αυξηθεί τα επόμενα χρόνια.
Η ανακουφιστική φροντίδα αναγνωρίζεται διεθνώς ως ένα από τα σημαντικότερα κοινωνικά κινήματα του 20ού αιώνα, ενώ η πρόσβαση σε σχετικές υπηρεσίες θεωρείται θεμελιώδες ανθρώπινο δικαίωμα για κάθε άτομο που τις έχει ανάγκη.
Παρ’ όλα αυτά, η Ελλάδα εξακολουθεί να συγκαταλέγεται στις χώρες όπου οι υπηρεσίες ανακουφιστικής φροντίδας παραμένουν περιορισμένες και δεν επαρκούν για να καλύψουν τις ανάγκες του πληθυσμού, αναφέρει στο oloygeia.gr, o Δημήτρης Πρωτόγηρος, μέλος της Εθνικής Επιτροπής για την Ανάπτυξη της Ανακουφιστικής Φροντίδας, Υπουργείο Υγείας.
135.000 άνθρωποι χρειάζονται υπηρεσίες ανακουφιστικής φροντίδας
Σύμφωνα με διαθέσιμα στοιχεία, περίπου 135.000 άνθρωποι στη χώρα μας που ζουν με απειλητικά για τη ζωή νοσήματα, όπως ο καρκίνος, οι νευρολογικές παθήσεις, τα σπάνια νοσήματα, οι καρδιαγγειακές παθήσεις και οι σοβαρές ανεπάρκειες οργάνων, καθώς και οι οικογένειές τους, χρειάζονται κάθε χρόνο υπηρεσίες ανακουφιστικής φροντίδας.
«Ο αριθμός αυτός αναμένεται να αυξηθεί τα επόμενα χρόνια, καθώς το προσδόκιμο ζωής μεγαλώνει και τα χρόνια, μη μεταδοτικά νοσήματα εμφανίζονται ολοένα και συχνότερα», τονίζει ο κ. Πρωτόγηρος.
Ανακουφιστική φροντίδα: Νέες μονάδες και 500 κλίνες στο σχέδιο του Υπουργείου Υγείας έως το 2030
Προσθέτει ότι η ανάγκη ανάπτυξης ενός ολοκληρωμένου δικτύου ανακουφιστικής φροντίδας καθίσταται πλέον επιτακτική. «Σήμερα, πολλοί άνθρωποι που θα μπορούσαν να υποστηριχθούν από εξειδικευμένες υπηρεσίες παραμένουν σε νοσοκομεία χωρίς να λαμβάνουν την κατάλληλη φροντίδα, γεγονός που επηρεάζει αρνητικά τόσο την ποιότητα ζωής τους όσο και τη λειτουργία του συστήματος υγείας».
Κατ’ οίκον παιδιατρική ανακουφιστική φροντίδα
Η ανακουφιστική φροντίδα, τονίζει ο κ. Πρωτόγηρος, αποτελεί μια ολιστική προσέγγιση που στοχεύει στη βελτίωση της ποιότητας ζωής ασθενών με σοβαρές ασθένειες και των οικογενειών τους. Μέσα από την έγκαιρη αναγνώριση, αξιολόγηση και αντιμετώπιση του πόνου και των άλλων οργανικών συμπτωμάτων, αλλά και ψυχολογικών, κοινωνικών και πνευματικών αναγκών, παρέχει υποστήριξη από τη στιγμή της διάγνωσης έως το τέλος της ζωής και την περίοδο του πένθους. Οι υπηρεσίες αυτές προσφέρονται από εξειδικευμένες διεπιστημονικές ομάδες επαγγελματιών υγείας.
«Μέσα σε αυτό το περιβάλλον περιορισμένων υπηρεσιών, η Μέριμνα (www.merimna.org.gr) αποτελεί ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα καλής πρακτικής. Ο φορέας λειτουργεί τη μοναδική υπηρεσία κατ’ οίκον παιδιατρικής ανακουφιστικής φροντίδας στην Ελλάδα, προσφέροντας δωρεάν υπηρεσίες σε παιδιά και εφήβους με σοβαρά νοσήματα σε όλη την Αττική.
Η διεπιστημονική ομάδα της Μέριμνας, αποτελούμενη από παιδιάτρους, νοσηλευτές, ψυχολόγο και κοινωνικό λειτουργό, παρέχει ολοκληρωμένη υποστήριξη στα παιδιά και τις οικογένειές τους στο σπίτι, ενώ παράλληλα συνεργάζεται με τα παιδιατρικά νοσοκομεία, σχολεία και εκπαιδευτικές κοινότητες. Στόχος είναι η διασφάλιση αξιοπρέπειας, ποιότητας ζωής και ολιστική φροντίδα για το παιδί, τα αδέλφια και τους γονείς του, τόσο κατά τη διάρκεια της ασθένειας όσο και στην περίοδο του πένθους.
Ο κοινωνικός αντίκτυπος του έργου της υπηρεσίας παιδιατρικής ανακουφιστικής φροντίδας της Μέριμνας είναι ιδιαίτερα σημαντικός.
Κάθε χρόνο η υπηρεσία υποστηρίζει κατά μέσο όρο 35 παιδιά ή εφήβους, περισσότερα από 300 μέλη οικογενειών, περίπου 30 σχολικές κοινότητες και πάνω από 110 ομάδες επαγγελματιών υγείας της κοινότητας και των νοσοκομείων.
Από το 2010 έως σήμερα, η υπηρεσία ανακουφιστικής φροντίδας για παιδιά της Μέριμνας έχει σταθεί δίπλα σε περισσότερες από 500 οικογένειες, ενώ οι συνολικοί ωφελούμενοι ξεπερνούν τα 20.000 άτομα. Μέσα από τις εξειδικευμένες υπηρεσίες της, τα εκπαιδευτικά προγράμματα και τις παρεμβάσεις στην κοινότητα, συμβάλλει ουσιαστικά στη μείωση των ανισοτήτων στην υγεία και στην κάλυψη ενός σημαντικού κενού του συστήματος φροντίδας.
Παράλληλα, προωθεί μια κουλτούρα συμπόνιας και κοινωνικής αλληλεγγύης, δημιουργώντας δίκτυα υποστήριξης για παιδιά, οικογένειες και επαγγελματίες. Με τον τρόπο αυτό, όχι μόνο προσφέρει ανακούφιση σε όσους τη χρειάζονται περισσότερο, αλλά και ενισχύει έμπρακτα την εθνική προσπάθεια για την ανάπτυξη ενός σύγχρονου και καθολικά προσβάσιμου συστήματος ανακουφιστικής φροντίδας στην Ελλάδα», τονίζει ο κ. Πρωτόγηρος.
Τα βήματα για την ανάπτυξη της ανακουφιστικής φροντίδας
Σε επίπεδο πολιτικής πρωτοβουλίας, σημαντικό βήμα για τη χώρα μας αποτέλεσε η θεσμοθέτηση της ανακουφιστικής φροντίδας το 2022, με τη δημιουργία του απαραίτητου θεσμικού πλαισίου για την ανάπτυξη ενός ολοκληρωμένου συστήματος παροχής υπηρεσιών. Στο πλαίσιο αυτό συγκροτήθηκε Εθνική Επιτροπή αποτελούμενη από επιστήμονες με πολυετή εμπειρία στον χώρο, ενώ πρόσφατα παρουσιάστηκε το Εθνικό Σχέδιο Δράσης για την Ανακουφιστική Φροντίδα με ορίζοντα το 2030.
Σύμφωνα με τον κ. Πρωτόγηρο, το σχέδιο θέτει τις βάσεις για την καθολική πρόσβαση σε υπηρεσίες ανακουφιστικής φροντίδας σε όλη τη χώρα, με έμφαση στην πρωτοβάθμια φροντίδα υγείας και την κατ’ οίκον υποστήριξη. Παράλληλα, προβλέπει την εκπαίδευση των επαγγελματιών υγείας, τη στήριξη των οικογενειών και των κοινοτήτων, καθώς και τη διασφάλιση της ποιότητας των παρεχόμενων υπηρεσιών μέσω έρευνας και αξιολόγησης.
«Διεθνώς, η ανακουφιστική φροντίδα παρέχεται κατά κύριο λόγο στο σπίτι, επιτρέποντας στους ασθενείς να παραμένουν στο οικείο τους περιβάλλον. Για τον λόγο αυτό, η ανάπτυξη μεγάλου αριθμού νοσοκομειακών κλινών δεν αποτελεί προτεραιότητα. Στην Ελλάδα εκτιμάται ότι απαιτούνται περίπου 500 εξειδικευμένες κλίνες, κυρίως για τη διαχείριση σύνθετων και δύσκολων συμπτωμάτων», αναφέρει ο κ. Πρωτόγηρος.
Σημειώνει ότι κομβικό στοιχείο της εθνικής στρατηγικής αποτελεί η επικείμενη έκδοση του Προεδρικού Διατάγματος που θα καθορίζει τις προϋποθέσεις ίδρυσης και λειτουργίας δομών ανακουφιστικής φροντίδας. Παράλληλα, προβλέπονται υπουργικές αποφάσεις για την εκπαίδευση των επαγγελματιών υγείας, τα κριτήρια εισαγωγής ασθενών, την κοστολόγηση των υπηρεσιών και τα πρότυπα ποιότητας που θα πρέπει να πληρούν οι δομές.