Νέα βρετανική μελέτη δείχνει ότι η παρατεταμένη οικονομική πίεση από την πρώιμη έως τη μέση ενήλικη ζωή συνδέεται με χειρότερες γνωστικές επιδόσεις και μεγαλύτερη εγκεφαλική ατροφία αργότερα. Μπορεί να προκαλέσει μέχρι και άνοια.
Η χρόνια οικονομική πίεση συνδέεται με ταχύτερη γνωστική γήρανση και άνοια
Η χρόνια οικονομική δυσχέρεια δεν επηρεάζει μόνο την καθημερινότητα, αλλά φαίνεται ότι αφήνει αποτύπωμα και στην υγεία του εγκεφάλου. Νέα μελέτη ερευνητών του University College London καταλήγει στο συμπέρασμα ότι όσοι βίωσαν επίμονες οικονομικές δυσκολίες για πολλά χρόνια παρουσίασαν χαμηλότερες επιδόσεις σε τεστ γνωστικών λειτουργιών και ενδείξεις ταχύτερης γήρανσης του εγκεφάλου.
Η μελέτη δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Innovation in Aging.
Οι επιστήμονες ανέλυσαν στοιχεία από 2.759 άτομα στο Ηνωμένο Βασίλειο, τα οποία συμμετείχαν στη μακροβιότερη εν εξελίξει μελέτη κοόρτης παγκοσμίως, την «MRC National Survey of Health and Development».
Πώς αξιολογήθηκαν το εισόδημα και οι οικονομικές δυσκολίες
Οι συμμετέχοντες κατέγραψαν το εισόδημα του νοικοκυριού τους στις ηλικίες των 26, 43 και 53 ετών. Ως άτομα με επίμονα χαμηλό εισόδημα χαρακτηρίστηκαν όσοι βρέθηκαν στο χαμηλότερο 20% της ομάδας σε τουλάχιστον δύο από τις τρεις αυτές χρονικές στιγμές. Η συγκεκριμένη κατηγορία αντιστοιχούσε περίπου στο 16% των συμμετεχόντων.
Παράλληλα, οι ερευνητές αξιολόγησαν την οικονομική δυσχέρεια μέσω ερωτήσεων σχετικά με τη δυνατότητα κάλυψης των καθημερινών εξόδων και την πληρωμή λογαριασμών. Όσοι εμφάνισαν επίμονη οικονομική πίεση σε τουλάχιστον δύο αξιολογήσεις μεταξύ των ηλικιών 36 και 53 ετών αποτελούσαν το 12% του δείγματος.
Η ξαφνική λιγούρα για αυτές τις 3 τροφές μπορεί να είναι πρώιμο σημάδι άνοιας
Τι έδειξαν οι μαγνητικές τομογραφίες εγκεφάλου
Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι όσοι είχαν βιώσει είτε επίμονες οικονομικές δυσκολίες είτε σταθερά χαμηλό εισόδημα στην πρώιμη και μέση ενήλικη ζωή σημείωσαν χαμηλότερες επιδόσεις σε τεστ γνωστικών λειτουργιών μέχρι την ηλικία των 53 ετών.
Τα τεστ επικεντρώθηκαν κυρίως στη λεκτική μνήμη και στην ταχύτητα επεξεργασίας πληροφοριών.
Σε υποομάδα συμμετεχόντων που υποβλήθηκαν σε μαγνητική τομογραφία, οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι όσοι είχαν επίμονα χαμηλό εισόδημα παρουσίαζαν χειρότερη εγκεφαλική υγεία στις ηλικίες 69 έως 71 ετών, με μεγαλύτερη εγκεφαλική ατροφία.
Οι συσχετίσεις παρέμειναν ισχυρές ακόμη και όταν συνυπολογίστηκαν παράγοντες όπως:
- οι γνωστικές ικανότητες στην παιδική ηλικία,
- το μορφωτικό επίπεδο,
- οι κοινωνικοοικονομικές δυσκολίες κατά την παιδική ηλικία.
Ποιοι φαίνεται να επηρεάζονται περισσότερο
Η ανάλυση έδειξε ότι η σύνδεση μεταξύ οικονομικής δυσπραγίας και χειρότερης εγκεφαλικής υγείας ήταν ακόμη εντονότερη σε συγκεκριμένες ομάδες του πληθυσμού.
Πρόκειται για άνδρες, άτομα που είχαν μεγαλώσει σε μειονεκτικές κοινωνικοοικονομικές συνθήκες και όσους έφεραν τη γενετική παραλλαγή APOE-ε4, η οποία σχετίζεται με αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης της νόσου Αλτσχάιμερ.
ΠΟΥ: Έως και το 45% των περιστατικών άνοιας μπορεί να προληφθεί ή να καθυστερήσει
Πώς το οικονομικό στρες μπορεί να επηρεάζει τον εγκέφαλο
Οι ερευνητές περιγράφουν αρκετούς πιθανούς μηχανισμούς που θα μπορούσαν να εξηγούν τη σύνδεση μεταξύ οικονομικής δυσχέρειας και γνωστικής γήρανσης.
Η χρόνια οικονομική πίεση μπορεί να οδηγεί σε παρατεταμένο στρες, το οποίο προκαλεί φλεγμονή και επιταχύνει τη γήρανση του εγκεφάλου. Επιπλέον, η συνεχής ανησυχία για τα οικονομικά αυξάνει το γνωστικό φορτίο, με αποτέλεσμα να απομένουν λιγότεροι νοητικοί πόροι για άλλες γνωστικές λειτουργίες.
Τα 53 έτη ως ορόσημο
Οι επιστήμονες επισημαίνουν ότι, παρά το γεγονός πως όσοι αντιμετώπισαν οικονομικές δυσκολίες είχαν χαμηλότερες επιδόσεις στα 53 τους χρόνια, η επιδείνωση της μνήμης τους από τα 53 έως τα 69 έτη ήταν βραδύτερη.
Σύμφωνα με την ερμηνεία της ερευνητικής ομάδας, αυτό πιθανότατα οφείλεται στο ότι η γνωστική έκπτωση είχε ήδη εκδηλωθεί σε μεγαλύτερο βαθμό πριν από την ηλικία των 53 ετών, σε σύγκριση με άτομα που δεν είχαν βιώσει χρόνια οικονομική πίεση