Νέα έρευνα από τη Φινλανδία συνδέει τον αριθμό των παιδιών και την ηλικία απόκτησής τους με τη βιολογική γήρανση και τον κίνδυνο θνησιμότητας στις γυναίκες.
Τι έδειξε η μελέτη σε 14.836 γυναίκες
Η απόφαση για την απόκτηση παιδιών είναι ήδη ένα ζήτημα γύρω από το οποίο οι άνθρωποι συχνά δέχονται ανεπιθύμητα σχόλια και συμβουλές. Μια νέα επιστημονική μελέτη έρχεται τώρα να προσθέσει ακόμη μία διάσταση στη συζήτηση, εξετάζοντας εάν ο αριθμός των παιδιών μπορεί να συνδέεται με τη διαδικασία γήρανσης του σώματος.
Η έρευνα πραγματοποιήθηκε στη Φινλανδία και έδειξε ότι τόσο οι γυναίκες που δεν είχαν αποκτήσει παιδιά όσο και εκείνες που είχαν μεγάλο αριθμό παιδιών παρουσίαζαν ταχύτερη βιολογική γήρανση και υψηλότερο κίνδυνο θνησιμότητας σε σχέση με τις γυναίκες που είχαν περίπου δύο έως τρία παιδιά.
Οι επιστήμονες χρησιμοποίησαν δεδομένα από τη Finnish Twin Cohort, με το συνολικό δείγμα της έρευνας να περιλαμβάνει 14.836 γυναίκες.
Σε ένα μικρότερο υποσύνολο 1.054 γυναικών, οι ερευνητές εξέτασαν επίσης δείκτες μεθυλίωσης του DNA που σχετίζονται με τη βιολογική γήρανση, ώστε να διερευνήσουν τη σχέση ανάμεσα στην αναπαραγωγική ιστορία και στον τρόπο με τον οποίο γερνά το σώμα.
Τα χαμηλότερα επίπεδα βιολογικής γήρανσης, καθώς και ο χαμηλότερος κίνδυνος θνησιμότητας, καταγράφηκαν στις γυναίκες που είχαν αποκτήσει έναν «μέσο» αριθμό παιδιών, δηλαδή περίπου δύο έως τρία.
Παράλληλα, τα καλύτερα αποτελέσματα παρατηρήθηκαν όταν οι εγκυμοσύνες είχαν συμβεί περίπου στο ηλικιακό διάστημα μεταξύ 24 και 38 ετών.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί και η μεγάλη Japan Collaborative Cohort Study, στην οποία συμμετείχαν 96.311 άνδρες και γυναίκες και η μέση περίοδος παρακολούθησης έφτασε τα 14,4 χρόνια. Οι ερευνητές διαπίστωσαν μια σχέση σχήματος U: Σε σύγκριση με όσους είχαν δύο παιδιά, υψηλότερο κίνδυνο θνησιμότητας από κάθε αιτία εμφάνισαν τόσο οι άτεκνοι και όσοι είχαν ένα παιδί όσο και οι άνδρες με τέσσερα ή περισσότερα παιδιά και οι γυναίκες με πέντε ή περισσότερα. Ο χαμηλότερος κίνδυνος καταγράφηκε στα άτομα με δύο παιδιά, με τους επιστήμονες να επισημαίνουν παράλληλα ότι οι διαφορές μεταξύ χωρών, εποχών και κοινωνικών συνθηκών μπορούν να επηρεάζουν αυτή τη σχέση.
Θα ζήσουμε μέχρι τα 156; Η μελέτη που αλλάζει όσα πιστεύαμε για τη μακροζωία
Οι γυναίκες με πολλά παιδιά και όσες δεν είχαν παιδιά
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν τα δύο άκρα που προέκυψαν από την ανάλυση. Οι γυναίκες που ανήκαν στην ομάδα με τις περισσότερες γεννήσεις είχαν κατά μέσο όρο 6,8 παιδιά και εμφάνισαν χειρότερα αποτελέσματα στα μοντέλα των ερευνητών.
Ωστόσο, αντίστοιχα χειρότερα αποτελέσματα καταγράφηκαν και στις γυναίκες που δεν είχαν αποκτήσει κανένα παιδί.
Τα βασικά ευρήματα μπορούν να συνοψιστούν ως εξής:
- Οι γυναίκες με περίπου δύο έως τρία παιδιά εμφάνισαν τον χαμηλότερο βαθμό βιολογικής γήρανσης και κίνδυνο θνησιμότητας.
- Οι γυναίκες με πολύ μεγάλο αριθμό παιδιών, κατά μέσο όρο 6,8, παρουσίασαν χειρότερα αποτελέσματα.
- Χειρότερα αποτελέσματα παρατηρήθηκαν επίσης στις γυναίκες που δεν είχαν παιδιά.
- Οι εγκυμοσύνες περίπου μεταξύ 24 και 38 ετών συνδέθηκαν με τα ευνοϊκότερα αποτελέσματα στην ανάλυση.
Η Νο1 άσκηση που μπορεί να κάνει το σώμα σας έως και 8 χρόνια νεότερο
Τι έδειξαν τα στοιχεία για την απόκτηση παιδιών σε νεαρή ηλικία
Η ηλικία κατά την οποία μια γυναίκα αποκτούσε παιδιά φάνηκε επίσης να παίζει κάποιον ρόλο.
Αρχικά, η απόκτηση παιδιών σε μικρότερη ηλικία εμφανίστηκε να σχετίζεται με ταχύτερη βιολογική γήρανση. Ωστόσο, η συγκεκριμένη σύνδεση έγινε ασθενέστερη όταν οι επιστήμονες συνυπολόγισαν άλλους παράγοντες που θα μπορούσαν να επηρεάζουν τα αποτελέσματα.
Μεταξύ αυτών ήταν ο δείκτης μάζας σώματος και η κατανάλωση αλκοόλ, γεγονός που δείχνει ότι η σχέση ανάμεσα στην ηλικία τεκνοποίησης και τη βιολογική γήρανση είναι πιο σύνθετη από όσο μπορεί αρχικά να φαίνεται.
Γιατί τα αποτελέσματα δεν αποτελούν «οδηγό» για το πόσα παιδιά πρέπει να αποκτήσει κάποιος
Οι ίδιοι οι ερευνητές υπογραμμίζουν μια σημαντική παράμετρο: Τα ευρήματα αφορούν συσχετίσεις που παρατηρήθηκαν σε επίπεδο πληθυσμού.
Δεν αποτελούν, επομένως, προσωπική οδηγία για το πόσα παιδιά πρέπει να αποκτήσει μια γυναίκα ούτε σημαίνουν ότι ένας συγκεκριμένος αριθμός παιδιών μπορεί να εγγυηθεί καλύτερη υγεία ή μεγαλύτερη διάρκεια ζωής.
Υπάρχει επιπλέον ένας σημαντικός ιστορικός περιορισμός. Η μελέτη εξέτασε γυναίκες από τη Φινλανδία οι οποίες είχαν γεννηθεί μεταξύ του 1880 και του 1957.
Πρόκειται για ανθρώπους που έζησαν σε συγκεκριμένες κοινωνικές, ιστορικές και ιατρικές συνθήκες, οι οποίες διαφέρουν σημαντικά από εκείνες της σύγχρονης εποχής. Τα αποτελέσματα είναι επομένως χρήσιμα για την επιστημονική έρευνα, αλλά δεν μπορούν να αντιμετωπιστούν ως ένας καθολικός κανόνας που εφαρμόζεται σε κάθε γυναίκα σήμερα.
Η εξήγηση που δίνει η εξελικτική βιολογία
Μία πιθανή εξήγηση για τη σχέση ανάμεσα στην αναπαραγωγή και τη γήρανση προέρχεται από την εξελικτική βιολογία.
Η βιολόγος Mikaela Hukkanen από το University of Helsinki εξήγησε:
«Από την οπτική της εξελικτικής βιολογίας, οι οργανισμοί διαθέτουν περιορισμένους πόρους, όπως χρόνο και ενέργεια. Όταν ένα μεγάλο μέρος της ενέργειας επενδύεται στην αναπαραγωγή, αφαιρείται από τους μηχανισμούς συντήρησης και επιδιόρθωσης του σώματος, κάτι που θα μπορούσε να μειώσει τη διάρκεια ζωής».
Με απλούστερα λόγια, το ανθρώπινο σώμα διαθέτει συγκεκριμένους και πεπερασμένους πόρους. Η ενέργεια που κατευθύνεται στην αναπαραγωγή ενδέχεται, σύμφωνα με αυτή τη θεωρία, να ανταγωνίζεται την ενέργεια που απαιτείται για τη μακροχρόνια συντήρηση και επιδιόρθωση του οργανισμού.
Γιατί εμφανίστηκαν χειρότερα αποτελέσματα και στις γυναίκες χωρίς παιδιά
Ένα από τα πιο παράξενα σημεία της έρευνας είναι ότι τα λιγότερο ευνοϊκά αποτελέσματα δεν περιορίστηκαν στις γυναίκες που είχαν αποκτήσει πολλά παιδιά.
Παρατηρήθηκαν επίσης στις γυναίκες που δεν είχαν αποκτήσει κανένα παιδί, κάτι που δεν μπορεί να εξηγηθεί απλώς μέσα από τη θεωρία ότι η αναπαραγωγή απαιτεί σημαντικούς ενεργειακούς πόρους από τον οργανισμό.
Οι ερευνητές σημείωσαν ότι πίσω από το συγκεκριμένο αποτέλεσμα μπορεί να βρίσκονται παράγοντες που δεν μετρήθηκαν στο πλαίσιο της μελέτης. Μεταξύ αυτών ενδέχεται να είναι προϋπάρχοντα προβλήματα υγείας, τα οποία θα μπορούσαν να επηρεάζουν τόσο την πιθανότητα απόκτησης παιδιών όσο και τη μετέπειτα υγεία και μακροζωία.
Το βιολογικό αποτύπωμα που μπορεί να παραμένει για χρόνια
Η επιγενετίστρια Miina Ollikainen αναφέρθηκε στη σημασία της βιολογικής ηλικίας και στη σχέση της με τον κίνδυνο θανάτου.
Όπως δήλωσε: «Ένα άτομο που είναι βιολογικά μεγαλύτερο από τη χρονολογική του ηλικία διατρέχει υψηλότερο κίνδυνο θανάτου».
Η ίδια πρόσθεσε ότι «οι επιλογές που γίνονται κατά τη διάρκεια της ζωής αφήνουν ένα διαρκές βιολογικό αποτύπωμα, το οποίο μπορεί να μετρηθεί πολύ πριν από τα γηρατειά».
Η παρατήρηση αυτή βρίσκεται στον πυρήνα της συγκεκριμένης έρευνας, καθώς οι επιστήμονες επιχειρούν να κατανοήσουν κατά πόσο γεγονότα και επιλογές της ζωής μπορούν να αφήνουν μετρήσιμα σημάδια στον οργανισμό πολλά χρόνια αργότερα.
Μακροζωία: Τι δείχνουν οι εξετάσεις αίματος όσων ξεπερνούν τα 100 – Το κοινό χαρακτηριστικό τους
Τι σημαίνουν τελικά τα ευρήματα για τις γυναίκες
Παρά τις συσχετίσεις που εντοπίστηκαν, οι επιστήμονες δεν υποστηρίζουν ότι οι γυναίκες θα πρέπει να χρησιμοποιήσουν τα αποτελέσματα της έρευνας για να αποφασίσουν εάν θα αποκτήσουν παιδιά ή πόσα παιδιά θα κάνουν.
Η Miina Ollikainen τόνισε ότι οι γυναίκες δεν θα πρέπει να αλλάξουν τα προσωπικά τους σχέδια ή τις επιθυμίες τους σχετικά με την απόκτηση παιδιών εξαιτίας των συγκεκριμένων ευρημάτων.
Άλλωστε, η μελέτη καταγράφει στατιστικές συσχετίσεις σε έναν συγκεκριμένο πληθυσμό και σε ένα ιδιαίτερο ιστορικό πλαίσιο. Δεν αποδεικνύει ότι ο αριθμός των παιδιών αποτελεί από μόνος του την αιτία για μεγαλύτερη ή μικρότερη διάρκεια ζωής.
100χρονη μοιράζεται τις 3 χρυσές συμβουλές της για μακροζωία: «Το καζίνο με κρατά σε εγρήγορση»
Και αυτή είναι ίσως η σημαντικότερη διευκρίνιση σε μια συζήτηση που διαφορετικά θα μπορούσε εύκολα να οδηγήσει σε υπεραπλουστεύσεις γύρω από μια από τις πιο προσωπικές αποφάσεις στη ζωή ενός ανθρώπου.