Η αύξηση των περιπτώσεων καρκίνου στους νέους είναι δύσκολο να εξηγηθεί, ακόμη και μετά τα συμπεράσματα μεγάλης ανάλυσης που δείχνουν ότι έντεκα καρκίνοι γίνονται πιο συχνοί, ειδικά στους κάτω των 40. Ποια η πιο πιθανή αιτία, σύμφωνα με τα πρόσφατα επιστημονικά δεδομένα και πώς μπορείτε να προστατευθείτε.
MIT: Επικίνδυνη ουσία σε νερό, καπνό και κρέας μπορεί να προκαλέσει καρκίνο σε παιδιά
Μυστήριο παραμένει η αύξηση στα περιστατικά καρκίνου στους νέους – Νέα έρευνα αποκαλύπτει την πιο πιθανή αιτία
Το ζήτημα αυτό ταιριάζει με την περίπτωση του Bradley Coombes, ενός 23χρονου από το Πόρτσμουθ της Αγγλίας, πραγματικά γυμνασμένου και υγιούς άνδρας, ο οποίος είχε σαφή συμπτώματα όπως απώλεια βάρους, κοιλιακό πόνο, διάρροια και αίμα στα κόπρανα, ωστόσο απορρίφθηκε η περίπτωσή του επειδή ήταν «πολύ νέος».
Μετά από καθυστέρηση 18 μηνών, ο καρκίνος του ήταν προχωρημένος, και η μητέρα του λέει ότι το μέλλον του «του έχει στερηθεί, επειδή ο καρκίνος του εντέρου πρώιμης εμφάνισης δεν είχε εντοπιστεί».
Γιατί αυξάνεται ο καρκίνος στους νέους
Ο καρκίνος αυξάνεται σε ενήλικες κάτω των 50 ετών, και η έρευνα επιβεβαιώνει ότι πρόκειται για πραγματική αύξηση, όχι απλώς για διαφορές που οφείλονται στη διάγνωση. Οι ειδικοί συμφωνούν ότι δεν υπάρχει μία μόνο αιτία. Αντίθετα, πιθανότατα οφείλεται σε συνδυασμό παραγόντων που ξεκινούν νωρίτερα στη ζωή και συσσωρεύονται με την πάροδο του χρόνου.
Σύμφωνα με μελέτη του 2026 με τίτλο “Cancer mortality projections through 2026 among young adults in 15 upper-middle and high-income countries with focus on colorectal cancer”, η συνολική θνησιμότητα στις ηλικίες 25–49 μειώνεται, αλλά οι θάνατοι από καρκίνο του παχέος εντέρου μπορεί να αυξηθούν, και φαίνεται να συνδέονται με την παχυσαρκία και τον διαβήτη.
Ιατρική ακριβείας στην πράξη: Νέα εποχή για την ογκολογία στην Ελλάδα
- Ο καρκίνος σε νεότερους ενήλικες έχει αυξηθεί σημαντικά παγκοσμίως
- Οι εκθέσεις σε όλη τη διάρκεια της ζωής («exposome») μπορεί να διαμορφώνουν τον κίνδυνο καρκίνου από νωρίς
- Η παχυσαρκία, ο μεταβολισμός και η φλεγμονή αποτελούν βασικούς παράγοντες
- Οι αλλαγές στο μικροβίωμα του εντέρου συνδέονται έντονα με την αύξηση των καρκίνων του γαστρεντερικού
- Οι περιβαλλοντικές τοξίνες και οι αλλαγές στον τρόπο ζωής παίζουν επίσης ρόλο, αλλά τα στοιχεία ακόμη εξελίσσονται
Μελέτη συνδέει την αύξηση των καρκίνων στους νέους με ευρύτερα πρότυπα τρόπου ζωής
Είναι σπάνιο να γνωρίζουμε γιατί ένα άτομο αναπτύσσει καρκίνο. Ωστόσο, μια ομάδα επιστημόνων εξέτασε εθνικές τάσεις τόσο στον καρκίνο όσο και στον τρόπο ζωής, για να διαπιστώσει αν υπάρχει κάποιο μοτίβο.
Έδειξαν ότι εκτός από τον καρκίνο του εντέρου, αυξάνονται επίσης οι καρκίνοι του θυρεοειδούς, το πολλαπλό μυέλωμα, του ήπατος, των νεφρών, της χοληδόχου κύστης, του παγκρέατος, του ενδομητρίου, του στόματος, του μαστού και των ωοθηκών.
- Οι καρκίνοι του εντέρου και του μαστού είναι οι πιο συχνοί στους νεότερους ενήλικες, με συνολικά 11.500 περιστατικά ετησίως, ενώ οι καρκίνοι του παγκρέατος και της χοληδόχου κύστης είναι πολύ πιο σπάνιοι
- Μόνο οι καρκίνοι του εντέρου και των ωοθηκών αυξάνονται αποκλειστικά στους νέους, ενώ οι άλλοι εννέα αυξάνονται και σε μεγαλύτερες ηλικίες
Η παχυσαρκία συνδέεται με την αύξηση των περιπτώσεων καρκίνου, αλλά τα περισσότερα αίτια παραμένουν ανεξήγητα
Η μελέτη, από το The Institute of Cancer Research και το Imperial College London, ανέλυσε επίσης πρότυπα συμπεριφορών που είναι ήδη γνωστό ότι αυξάνουν τον κίνδυνο καρκίνου.
Ωστόσο, έδειξε ότι τα επίπεδα καπνίσματος, η κατανάλωση αλκοόλ, η σωματική άσκηση, η κατανάλωση κόκκινου και επεξεργασμένου κρέατος και οι δίαιτες χαμηλές σε φυτικές ίνες είτε βελτιώνονται ως συμπεριφορές είτε παραμένουν σταθερές.
Αυτές οι συμπεριφορές παίζουν ρόλο στον καρκίνο, αλλά δεν εξηγούν γιατί τα περιστατικά έχουν αυξηθεί. Η έκθεση ανέφερε ότι το μόνο στοιχείο που συμβαδίζει με την αύξηση του καρκίνου είναι τα επίπεδα υπερβολικού βάρους και παχυσαρκίας, τα οποία αυξάνονται από τη δεκαετία του 1990.
Ο επιπλέον λιπώδης ιστός θεωρείται ότι επηρεάζει τις ορμόνες στο σώμα, όπως την ινσουλίνη, που μπορεί να επηρεάσουν τον κίνδυνο καρκίνου. Ωστόσο, ακόμη και αυτό δεν αποτελεί πλήρη εξήγηση.
Για παράδειγμα, στον καρκίνο του εντέρου, οι ερευνητές εκτιμούν ότι για κάθε 100 επιπλέον περιστατικά, τα 20 μπορεί να οφείλονται στο υπερβολικό βάρος, ενώ τα 80 παραμένουν ανεξήγητα.
Πώς μπορεί να μειωθεί ο κίνδυνος
Οι ερευνητές τονίζουν ότι είναι σημαντικό να προλαμβάνονται όλοι οι καρκίνοι, όχι μόνο οι «ανεξήγητες» περιπτώσεις. Εκτιμάται ότι σχεδόν το 40% των καρκίνων παγκοσμίως μπορεί να προληφθεί μέσω επιλογών τρόπου ζωής, όπως η αποφυγή καπνίσματος.
«Είναι πολύ ανησυχητικό να ακούμε ότι οι καρκίνοι αυξάνονται στους νέους», δήλωσε η Prof Montserrat García Closas από το The Institute of Cancer Research, σύμφωνα με το BBC. «Ωστόσο, υπάρχουν πράγματα που μπορούμε να κάνουμε για να μειωθεί ο κίνδυνος καρκίνου μέσω ενός υγιεινού τρόπου ζωής – για παράδειγμα, η σωματική δραστηριότητα και η διατήρηση υγιούς βάρους».
Οι ερευνητές τόνισαν επίσης ότι, παρόλο που οι καρκίνοι στους νέους αυξάνονται, παραμένουν πολύ λιγότεροι σε σύγκριση με τις μεγαλύτερες ηλικιακές ομάδες. Ένας στους 1.000 νέους (20–40 ετών) διαγιγνώσκεται με καρκίνο κάθε χρόνο, σε σύγκριση με περίπου έναν στους 100 στις μεγαλύτερες ηλικίες (50–70 ετών).
Η αναζήτηση άλλων παραγόντων κινδύνου συνεχίζεται. Ο Prof Marc Gunter από το Imperial College London δήλωσε σύμφωνα με την ίδια πηγή ότι γίνεται συζήτηση για τα υπερεπεξεργασμένα τρόφιμα, τα «αιώνια χημικά» (PFAS) και τη χρήση αντιβιοτικών, αλλά πρόσθεσε ότι «υπάρχουν πολλά ακόμα που δεν γνωρίζουμε».
Τα ζαχαρούχα ποτά, η φλεγμονή, η ατμοσφαιρική ρύπανση, τα βακτήρια του εντέρου και τα ζιζανιοκτόνα έχουν επίσης προταθεί ως πιθανοί παράγοντες.
26χρονη με αφόρητη φαγούρα διαγνώστηκε με καρκίνο: «Στην αρχή νόμιζα ότι έφταιγε το άρωμά μου»
Εξετάζεται επίσης αν η βελτίωση στις διαγνωστικές μεθόδους οδηγεί σε περισσότερες διαγνώσεις καρκίνου σε νεότερη ηλικία. Τα ευρήματα δημοσιεύθηκαν στο περιοδικό BMJ Oncology.
Πηγές: BBC, BMJ, PMC, NIH, MSKCC, The ASCO Post, AACR, Springer