Νέα επιστημονικά δεδομένα αποκαλύπτουν γιατί η χαμηλή LDL χοληστερόλη δεν εξασφαλίζει απόλυτη προστασία από το έμφραγμα και ποια σωματίδια του αίματος μπορεί να προκαλούν φλεγμονή στις αρτηρίες.
Ανησυχητική μελέτη: Πώς τα μικροπλαστικά αυξάνουν τις πιθανότητες για έμφραγμα και εγκεφαλικό
Όταν η χαμηλή χοληστερόλη δεν αρκεί για την προστασία της καρδιάς
Μπορεί οι εξετάσεις χοληστερόλης να δείχνουν φυσιολογικές τιμές και παρ’ όλα αυτά να υπάρχει κίνδυνος εμφράγματος; Επιστήμονες από τη Σουηδία εντόπισαν δύο κατηγορίες λιποπρωτεϊνών που φαίνεται ότι επιβαρύνουν την καρδιά μέσω μηχανισμών διαφορετικών από τη συσσώρευση χοληστερόλης, ανοίγοντας νέους δρόμους στην πρόληψη.
Η μείωση της LDL, της λεγόμενης «κακής» χοληστερόλης, αποτελεί βασικό μέτρο πρόληψης των καρδιαγγειακών νοσημάτων. Ωστόσο, ακόμη και άνθρωποι που επιτυγχάνουν τους θεραπευτικούς στόχους μπορεί να εμφανίσουν στεφανιαία νόσο.
Αυτός ο υπολειπόμενος καρδιαγγειακός κίνδυνος απασχολεί εδώ και χρόνια την επιστημονική κοινότητα. Το ερώτημα είναι τι εξακολουθεί να προκαλεί βλάβες στις αρτηρίες όταν η χοληστερόλη βρίσκεται υπό έλεγχο.
Η απάντηση φαίνεται ότι δεν περιορίζεται στην ποσότητα χοληστερόλης που κυκλοφορεί στο αίμα, αλλά σχετίζεται και με τη συμπεριφορά των σωματιδίων που τη μεταφέρουν.
Μπορεί η καρδιά να αναγεννηθεί μετά από ένα έμφραγμα; Τι δείχνουν νέες μελέτες
Τα δύο σωματίδια που μπορεί να προκαλούν φλεγμονή στις αρτηρίες
Ερευνητές του Chalmers University of Technology διαπίστωσαν ότι δύο κατηγορίες λιποπρωτεϊνών, οι TRL και η Lp(a), συνδέονται με βιολογικές διεργασίες που επηρεάζουν το ανοσοποιητικό σύστημα και τα αγγειακά τοιχώματα.
Η μελέτη, που δημοσιεύθηκε στο European Heart Journal, έδειξε ότι τα συγκεκριμένα σωματίδια σχετίζονται με πρωτεϊνικά πρότυπα τα οποία παραπέμπουν σε φλεγμονή και αναδιαμόρφωση των αγγείων.
Σε αντίθεση με την LDL, η οποία συνδέεται κυρίως με την εναπόθεση χοληστερόλης, οι TRL και η Lp(a) φαίνεται ότι συμμετέχουν και σε πρόσθετους μηχανισμούς αγγειακής βλάβης.
Οι τρεις λιποπρωτεΐνες περιέχουν απολιποπρωτεΐνη Β (apoB) και μπορούν να συμβάλουν στην αθηροσκλήρωση. Ωστόσο, δεν επιδρούν με τον ίδιο τρόπο.
- LDL: Μεταφέρει το μεγαλύτερο μέρος της χοληστερόλης στο αίμα και συμβάλλει στον σχηματισμό αθηρωματικών πλακών.
- TRL: Μεταφέρουν τριγλυκερίδια και χοληστερόλη. Τα υπολείμματά τους μπορούν να εναποθέτουν χοληστερόλη στις αρτηρίες και συνδέονται με φλεγμονώδεις διεργασίες.
- Lp(a): Μοιάζει με την LDL, αλλά διαθέτει μια επιπλέον πρωτεΐνη, την απολιποπρωτεΐνη(a). Τα αυξημένα επίπεδά της αποτελούν αναγνωρισμένο παράγοντα καρδιαγγειακού κινδύνου.
Η σημασία των TRL έχει αναδειχθεί και σε επιστημονική δήλωση συναίνεσης της European Atherosclerosis Society, σύμφωνα με την οποία τα συγκεκριμένα σωματίδια και τα υπολείμματά τους μπορούν να συμβάλλουν στον κίνδυνο εμφράγματος ακόμη και όταν η LDL αντιμετωπίζεται αποτελεσματικά.
Το «ύπουλο» σημάδι στο πρόσωπο που προειδοποιεί για έμφραγμα και εγκεφαλικό – Έρευνα του Stanford
Τι αποκάλυψε η ανάλυση σχεδόν 3.000 πρωτεϊνών
Οι επιστήμονες χρησιμοποίησαν πρωτεωμική ανάλυση, μια μέθοδο που εξετάζει μεγάλης κλίμακας μεταβολές στις πρωτεΐνες του οργανισμού.
Συγκεκριμένα, μελέτησαν 2.918 πρωτεΐνες στο αίμα 35.269 συμμετεχόντων και συνέκριναν τα ευρήματα με γενετικά δεδομένα και πληροφορίες για την εμφάνιση στεφανιαίας νόσου.
Τα αποτελέσματα επιβεβαιώθηκαν σε δεύτερο πληθυσμό 5.915 ανθρώπων.
Η ανάλυση εντόπισε 30 πρωτεΐνες που σχετίζονταν με την LDL, 471 με τις TRL και 53 με την Lp(a). Μάλιστα, οι δύο τελευταίες κατηγορίες μοιράζονταν 36 πρωτεΐνες, με σημαντική συμμετοχή φλεγμονωδών μηχανισμών.
«Η αλληλεπικάλυψη μεταξύ των TRL και της Lp(a) είναι ένα από τα πιο ενδιαφέροντα ευρήματα», δήλωσε ο επικεφαλής συγγραφέας Jakub Morze.
«Υποδηλώνει ότι αυτά τα σωματίδια μπορεί να επηρεάζουν ορισμένες από τις ίδιες φλεγμονώδεις και αγγειακές διεργασίες. Αυτό θα μπορούσε να βοηθήσει στον εντοπισμό στόχων για πιο στοχευμένη πρόληψη στο μέλλον».
Κοινό εμβόλιο μπορεί να μειώσει τον κίνδυνο για καρδιακή προσβολή, εγκεφαλικό και άνοια
Η εξέταση που μπορεί να συμπληρώσει την εικόνα του καρδιαγγειακού κινδύνου
Ένα σημαντικό ερώτημα είναι κατά πόσο η συνηθισμένη εξέταση χοληστερόλης αρκεί για την εκτίμηση του ατομικού κινδύνου.
Η Lp(a) παρουσιάζει ιδιαίτερο ενδιαφέρον, καθώς τα επίπεδά της καθορίζονται σε μεγάλο βαθμό γενετικά και δεν αποτυπώνονται άμεσα στην τιμή της LDL.
Σύμφωνα με επιστημονική δήλωση συναίνεσης της European Atherosclerosis Society, η μέτρηση της Lp(a) τουλάχιστον μία φορά στην ενήλικη ζωή μπορεί να βοηθήσει στην αναγνώριση ανθρώπων με αυξημένο καρδιαγγειακό κίνδυνο.
Αυτό δεν σημαίνει ότι όλοι χρειάζονται εξειδικευμένες πρωτεωμικές εξετάσεις. Η ανάγκη πρόσθετων μετρήσεων πρέπει να αξιολογείται από τον γιατρό, με βάση το συνολικό καρδιαγγειακό προφίλ.
Τι σημαίνουν τα ευρήματα για την πρόληψη του εμφράγματο
Η νέα έρευνα δεν εξέτασε κάποια καινούρια θεραπεία ούτε απέδειξε ότι η μέτρηση συγκεκριμένων πρωτεϊνών μπορεί ήδη να αποτρέψει εμφράγματα.
Αναδεικνύει, ωστόσο, τη δυνατότητα μελλοντικής ανάπτυξης πιο εξατομικευμένων παρεμβάσεων, οι οποίες θα στοχεύουν όχι μόνο τη χοληστερόλη αλλά και τις φλεγμονώδεις διεργασίες.
«Η μείωση της LDL χοληστερόλης παραμένει ακρογωνιαίος λίθος της πρόληψης», δήλωσε ο Clemens Wittenbecher, επικεφαλής της μελέτης.
«Τα ευρήματά μας υποδεικνύουν βιολογικές διεργασίες που μπορεί να βοηθήσουν στην εξήγηση μέρους του κινδύνου που παραμένει πέρα από την LDL. Το επόμενο βήμα είναι να διαπιστωθεί εάν η μέτρηση ή η στόχευση αυτών των διεργασιών μπορεί να βελτιώσει την πρόληψη παράλληλα με τις υπάρχουσες θεραπείες».
Το βασικό συμπέρασμα είναι ότι η φυσιολογική LDL αποτελεί σημαντικό προστατευτικό παράγοντα, όχι όμως εγγύηση μηδενικού κινδύνου. Η συνολική εκτίμηση της καρδιαγγειακής υγείας παραμένει απαραίτητη.
Πηγές