Το να καθόμαστε στο μπαλκόνι μπορεί να μην μας φτιάχνει μόνο τη διάθεση. Ολοένα και περισσότερα επιστημονικά δεδομένα δείχνουν ότι το φυσικό φως μπορεί να βελτιώσει τον ελέγχο των επιπέδων σακχάρου στο αίμα σε άτομα με διαβήτη τύπου 2, με το να επηρεάζει τον κιρκάδιο ρυθμό και τον μεταβολισμό.
Πώς μπορεί να σχετίζεται το να καθόμαστε στο μπαλκόνι με τα επίπεδα σακχάρου στο αίμα και τη διαχείριση του διαβήτη;
Πολλοί κάθονται δίπλα από ένα παράθυρο ή έξω στο μπαλκόνι για να νιώσουν καλύτερα, αλλά το φως της ημέρας μπορεί επίσης να βοηθήσει το σώμα να ελέγχει το σάκχαρο στο αίμα σε άτομα με διαβήτη τύπου 2. Ο οργανισμός μας ακολουθεί ένα εσωτερικό 24ωρο βιολογικό ρολόι που επηρεάζει τον μεταβολισμό και τα επίπεδα σακχάρου στο αίμα και προηγούμενες έρευνες έχουν δείξει ότι το τεχνητό φως τη νύχτα μπορεί να διαταράξει αυτόν τον ρυθμό, αυξάνοντας το σάκχαρο στο αίμα, ενώ το φως της ημέρας μπορεί να βελτιώσει την απόκριση του σώματος στην ινσουλίνη.
Για να διερευνήσουν αν το φυσικό φως που περνά μέσα από ένα παράθυρο μπορεί να έχει παρόμοια οφέλη, ερευνητές στο Maastricht University μελέτησαν 13 ηλικιωμένους ενήλικες με διαβήτη τύπου 2, οι οποίοι πέρασαν 4,5 ημέρες σε ένα δωμάτιο που εκτιθόταν μόνο σε φυσικό φως μέσω μεγάλων παραθύρων από το πρωί έως αργά το απόγευμα, ενώ τα γεύματα, η άσκηση, η φαρμακευτική αγωγή, η φωτεινότητα των οθονών και οι συνθήκες ύπνου ελέγχονταν αυστηρά.
Επηρεάζεται ο διαβήτης τύπου 2 από το ηλιακό φως και τον κιρκάδιο ρυθμό;
Ναι, η έρευνα δείχνει ότι το πότε και το πώς εκτιθέμεθα στο φως παίζει ρόλο στον έλεγχο του σακχάρου στο αίμα. Το φυσικό φως της ημέρας βοηθά στη ρύθμιση του εσωτερικού βιολογικού ρολογιού του οργανισμού, κάτι που ρυθμίζει καλύτερα τη γλυκόζη, ενώ οι διαταραγμένοι κιρκάδιοι ρυθμοί μπορεί να κάνουν τον έλεγχο του σακχάρου πιο δύσκολο σε άτομα με διαβήτη τύπου 2.
Σύμφωνα με μελέτη του 2025 με τίτλο “Empowering Patients with Type 2 Diabetes Mellitus through the Implementation of a Healthy Lifestyle with Morning Sunlight Exposure at Grandmed Hospital Lubuk Pakam”, ένα πρόγραμμα τρόπου ζωής που περιλάμβανε τακτική έκθεση στο πρωινό ηλιακό φως βελτίωσε τις γνώσεις των ασθενών, τη συμπεριφορά αυτοφροντίδας και την προσήλωσή τους σε υγιεινές συνήθειες. Η μελέτη ανέφερε επίσης μείωση στα μέσες τιμές γλυκόζης στο αίμα μετά την παρέμβαση, γεγονός που δείχνει ότι το πρωινό ηλιακό φως μπορεί να υποστηρίζει καλύτερο έλεγχο του σακχάρου στο πλαίσιο της αυτοδιαχείρισης του διαβήτη.
Οι επιστήμονες ανακάλυψαν νέο τύπο διαβήτη – Τι είναι ο διαβήτης τύπου 5 και πώς αντιμετωπίζεται
- Το φυσικό φως της ημέρας συνδέεται με καλύτερο έλεγχο της γλυκόζης: Ελεγχόμενη μελέτη διαπίστωσε ότι άτομα με διαβήτη τύπου 2 που εκτίθεντο σε φυσικό φως της ημέρας παρουσίαζαν πιο σταθερά μοτίβα σακχάρου στο αίμα και περνούσαν περισσότερο χρόνο εντός ενός υγιούς εύρους γλυκόζης σε σύγκριση με τον τεχνητό εσωτερικό φωτισμό.
- Η διαταραχή του κιρκάδιου ρυθμού επηρεάζει την ινσουλίνη και τη ρύθμιση της γλυκόζης: Ανασκοπήσεις δείχνουν ότι οι μη ευθυγραμμισμένοι κιρκάδιοι ρυθμοί μπορούν να παρεμποδίσουν την έκκριση ινσουλίνης και τον μεταβολισμό της γλυκόζης, συμβάλλοντας σε χειρότερο έλεγχο του σακχάρου στο αίμα στον διαβήτη τύπου 2.
- Το φως τη νύχτα συνδέεται με υψηλότερο κίνδυνο διαβήτη: Πληθυσμιακές μελέτες συνδέουν την έκθεση σε τεχνητό φως τη νύχτα με υψηλότερο κίνδυνο εμφάνισης διαβήτη τύπου 2, πιθανότατα λόγω της διαταραχής του φυσιολογικού κιρκάδιου συγχρονισμού που ρυθμίζει τον μεταβολισμό.
Το φυσικό και το τεχνητό φως μπορεί να επηρεάζουν τον κίνδυνο διαβήτη, σύμφωνα με τη μελέτη
Οι ερευνητές πραγματοποίησαν επίσης ένα πολύ παρόμοιο πείραμα με τους ίδιους συμμετέχοντες, αλλά αυτή τη φορά αυτοί κάθονταν σε δωμάτια χωρίς παράθυρα, με μόνο τεχνητό φωτισμό. Αυτό έγινε είτε έναν μήνα πριν είτε έναν μήνα μετά το σκέλος της μελέτης με φυσικό φως. Κατά τη διάρκεια και των δύο πειραμάτων, οι συμμετέχοντες φορούσαν συσκευές που παρακολουθούσαν συνεχώς τα επίπεδα σακχάρου στο αίμα τους, αν και τεχνικά προβλήματα σήμαιναν ότι τα δεδομένα αυτά ήταν διαθέσιμα μόνο για 10 από αυτούς.
Αυτό έδειξε ότι, κατά την εβδομάδα με φυσικό φως, τα επίπεδα σακχάρου στο αίμα των συμμετεχόντων παρέμεναν εντός ενός υγιούς εύρους το 50% του χρόνου. Στο πείραμα με τεχνητό φωτισμό, αυτό το εύρος επιτυγχανόταν μόνο το 43% του χρόνου. Οι ορισμοί ενός υγιούς εύρους σακχάρου στο αίμα διαφέρουν. Οι ερευνητές το όρισαν ως μεταξύ 4,4 και 7,2 millimoles ανά λίτρο, κάτι που είναι σε γενικές γραμμές σύμφωνο με όσα αναφέρουν το UK’s National Health Service και τα US Centers for Disease Control and Prevention.
Αν και οι διαφορές στα δεδομένα μπορεί να φαίνονται σχετικά μικρές μεταξύ των δύο πειραμάτων, το να περνά κανείς μεγάλο χρονικό διάστημα εκτός ενός υγιούς εύρους θα μπορούσε να κάνει τη διαφορά στον κίνδυνο επιπλοκών του διαβήτη, όπως τα καρδιακά προβλήματα, λέει ο Ολλανδός επιστήμονας Joris Hoeks. Όσον αφορά το γιατί η έκθεση στο ηλιακό φως μπορεί να έχει αυτό το αποτέλεσμα, τα φωτοευαίσθητα κύτταρα στο μάτι είναι κεντρικά στη ρύθμιση των κύκλων μεταβολικής δραστηριότητας και είναι πιο ευαίσθητα στα μικρότερα μήκη κύματος που βρίσκονται στο φυσικό φως, λέει ο Hoeks.
Απαιτούνται περαιτέρω μελέτες για να επιβεβαιωθεί αυτό, λέει, αλλά προς το παρόν, πολλοί με διαβήτη τύπου 2 θα μπορούσαν να ωφεληθούν από περισσότερη έκθεση σε φυσικό φως, ακόμη και αν αυτό σημαίνει απλώς να κάθονται δίπλα σε ένα παράθυρο ή έξω στο μπαλκόνι.
Κοινό φάρμακο για τον διαβήτη συνδέεται με «εξαιρετική μακροζωία» στις γυναίκες
«Είναι εύκολο, προσβάσιμο χωρίς κόστος και διαθέσιμο σε όλους», λέει ο Hoeks, σύμφωνα με το New Scientist. Δεν είναι σαφές αν άτομα με διαβήτη τύπου 1 ή προδιαβήτη θα ωφελούνταν στον ίδιο βαθμό – όταν τα επίπεδα σακχάρου είναι υψηλότερα από το φυσιολογικό αλλά όχι αρκετά για διάγνωση διαβήτη τύπου 2–. Ο Glen Jeffery από το University College London λέει ότι απαιτούνται μεγαλύτερες μελέτες για να επιβεβαιωθούν τα ευρήματα, σύμφωνα με την ίδια πηγή. Παρ’ όλα αυτά, προσθέτει ότι «η σημασία του φωτός της ημέρας μόλις αρχίζει σιγά σιγά να γίνεται αντιληπτή».
Πηγές: New Scientist, Cell, Frontiers, PMC, ResearchGate