Η υψηλή αρτηριακή πίεση, ο διαβήτης, το κάπνισμα και η έλλειψη άσκησης είναι γνωστοί παράγοντες κινδύνου για έμφραγμα. Ωστόσο, πολλοί μπορεί να μην αναγνωρίζουν τα πρώιμα σημάδια που μπορεί να εκδηλωθούν νωρίτερα.
Κοινό εμβόλιο μπορεί να μειώσει τον κίνδυνο για καρδιακή προσβολή, εγκεφαλικό και άνοια
Είναι σημαντικό να αναγνωρίζετε έγκαιρα τα προειδοποιητικά σημάδια ενός εμφράγματος
Οι ειδικοί επισημαίνουν ότι ορισμένα συμπτώματα μπορεί να εμφανιστούν ημέρες ή ακόμη και εβδομάδες πριν από ένα έμφραγμα. Η αναγνώρισή τους μπορεί να αποδειχθεί σωτήρια.
Οι καρδιακές παθήσεις είναι η πρώτη αιτία θανάτου για άνδρες και γυναίκες στις Ηνωμένες Πολιτείες. Σύμφωνα με τα νεότερα διαθέσιμα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ, τα νοσήματα του κυκλοφορικού συστήματος είναι η πρώτη αιτία θανάτου στην Ελλάδα, καθώς το 2023 προκάλεσαν 40.812 από τους συνολικά 128.097 θανάτους, δηλαδή περίπου το 31,9%.
Η Dr. Abha Khandelwal, κλινική αναπληρώτρια καθηγήτρια καρδιαγγειακής ιατρικής στο Stanford Health Care, ανέφερε ότι οι γιατροί παρατηρούν αύξηση της θνησιμότητας από καρδιακές παθήσεις κατά τη διάρκεια της πανδημίας. Αυτό υπογραμμίζει τη σημασία της γνώσης τόσο των παραγόντων κινδύνου όσο και των προειδοποιητικών συμπτωμάτων.
Εμφανίζονται συμπτώματα πριν από ένα έμφραγμα; Μπορεί να προληφθεί εάν αναγνωριστούν;
Τα εμφράγματα δεν συμβαίνουν πάντα χωρίς προειδοποίηση. Πρόσφατες έρευνες δείχνουν ότι ορισμένοι εμφανίζουν συμπτώματα ώρες, ημέρες, εβδομάδες ή ακόμη και μήνες πριν από το πρώτο τους έμφραγμα.
Ωστόσο, πολλοί δεν έχουν αναγνωρίσιμα προειδοποιητικά σημάδια, επομένως τα συμπτώματα από μόνα τους δεν μπορούν να προβλέψουν αξιόπιστα ένα έμφραγμα.
- Μελέτη του 2025 σε 4,66 εκατομμύρια ανθρώπους, με τίτλο “First myocardial infarction: risk factors, symptoms, and medical therapy”, διαπίστωσε ότι περίπου οι μισοί είχαν καταγεγραμμένα συμπτώματα πριν από το πρώτο τους έμφραγμα.
- Άλλη μελέτη του 2025, με τίτλο “Limitations of Risk- and Symptom-Based Screening in Predicting First Myocardial Infarction”, διαπίστωσε ότι το 60% των ασθενών εμφάνισε συμπτώματα εντός 48 ωρών πριν φτάσει για ιατρική περίθαλψη.
- Μεταξύ των ασθενών με STEMI, περίπου ένας στους τέσσερις εμφάνισε προειδοποιητικά συμπτώματα εντός 48 ωρών, αλλά λίγοι αναζήτησαν ιατρική περίθαλψη νωρίτερα
- Στις γυναίκες, τα προειδοποιητικά σημάδια μπορεί να περιλαμβάνουν ασυνήθιστη κόπωση, προβλήματα ύπνου και άγχος, ενώ ο πόνος στο στήθος μπορεί να είναι λιγότερο συχνός πριν από το έμφραγμα.
Η αναγνώριση πιθανών προειδοποιητικών συμπτωμάτων δεν μπορεί να εγγυηθεί την πρόληψη ενός εμφράγματος, αλλά μπορεί να προσφέρει την ευκαιρία για έγκαιρη ιατρική αξιολόγηση.
Έμφραγμα στις γυναίκες: 8 διακριτικά σημάδια που συχνά αγνοούνται
4 πρώιμα συμπτώματα που μπορεί να προειδοποιούν για έμφραγμα
1. Πόνος ή πίεση στο στήθος
Η στηθάγχη, δηλαδή ο διαλείπων πόνος στο στήθος που προκαλείται από τη σταδιακή συσσώρευση πλάκας στις αρτηρίες, μπορεί να προειδοποιεί ότι ένα έμφραγμα ή άλλο καρδιακό επεισόδιο θα συμβεί μέσα στις επόμενες ημέρες, λέει ο Dr. Roger Blumenthal, διευθυντής του Johns Hopkins Ciccarone Center for the Prevention of Cardiovascular Disease και καθηγητής Ιατρικής στο Johns Hopkins University School of Medicine, σύμφωνα με το Huff Post.
Στένωση ή σπασμός των αρτηριών στην εξωτερική επιφάνεια της καρδιάς μπορεί επίσης να προκαλέσει αυτό το σύμπτωμα. Η στηθάγχη δεν εκδηλώνεται πάντα ως πόνος. Εάν παρατηρήσετε οποιοδήποτε είδος δυσφορίας στο στήθος, είναι σημαντικό να επικοινωνήσετε με τον γιατρό σας.
2. Πόνος στον αυχένα, τον ώμο ή τη γνάθο
Συνήθως συνδέουμε το έμφραγμα με άμεσο πόνο στο αριστερό χέρι. Ωστόσο, τα πρώιμα συμπτώματα πόνου μπορεί να είναι λιγότερο εμφανή.
«Μερικές φορές η στηθάγχη είναι συνώνυμη με τον πόνο ή την πίεση στο στήθος, αλλά κάποιες φορές, ειδικά στους μεγαλύτερους σε ηλικία ανθρώπους, μπορεί να υπάρχουν άλλα σχετικά συμπτώματα, όπως […] πόνος που αντανακλά στον αυχένα, τον ώμο ή το χέρι», είπε ο Blumenthal.
Η Khandelwal πρόσθεσε ότι μπορεί επίσης να υπάρχει αίσθηση μουδιάσματος που φτάνει μέχρι τη γνάθο.
3. Δύσπνοια ή δυσφορία μετά από σωματική προσπάθεια
Το να λαχανιάζετε πιο εύκολα από το συνηθισμένο μπορεί επίσης να είναι προειδοποιητικό σημάδι, λέει η Khandelwal. Αυτό μπορεί να συμβεί ακόμη και μετά από μια απλή δραστηριότητα, όπως η τοποθέτηση ενός καινούργιου φωτιστικού ή η προετοιμασία του κήπου για την άνοιξη.
Ορισμένοι παρατηρούν επίσης μούδιασμα στο χέρι ή δυσφορία στο στήθος μετά από έντονη σωματική προσπάθεια.
4. Ναυτία, κοιλιακός πόνος και άλλα στομαχικά προβλήματα
Ο κοιλιακός πόνος, η ναυτία και η γενικότερη κόπωση είναι επίσης πιθανά προειδοποιητικά σημάδια εμφράγματος, σύμφωνα με τον Dr. Nikhil Sikand, καρδιολόγο του Yale Medicine και επίκουρο καθηγητή στο Yale School of Medicine.
Ωστόσο, τα συμπτώματα δεν εμφανίζονται σε όλους. «Ορισμένοι ασθενείς μπορεί να έχουν ήπια συμπτώματα ή και καθόλου», σημείωσε, σύμφωνα με την ίδια πηγή.
Το τεστ των 2 λεπτών που μπορεί να αποκαλύψει αν θα πάθετε έμφραγμα, σύμφωνα με μελέτη
Πώς μπορεί να αλλάξουν τα συμπτώματα λίγο πριν από το έμφραγμα
Το χρονικό διάστημα ανάμεσα στην εμφάνιση των συμπτωμάτων και ένα καρδιακό επεισόδιο διαφέρει σημαντικά από άνθρωπο σε άνθρωπο. Ωστόσο, η Khandelwal ανέφερε ότι περίπου τα δύο τρίτα των ασθενών της μπορούν, ανατρέχοντας στον μήνα πριν από το έμφραγμα, να εντοπίσουν μια στιγμή κατά την οποία είχαν πόνο στο στήθος.
Σε ορισμένους, τα συμπτώματα επιδεινώνονται τις τελευταίες ημέρες. «Συχνά, εκείνη την ημέρα ή την εβδομάδα που προηγείται μπορεί να υπάρχουν περισσότερα συμπτώματα», είπε. Μπορεί να εμφανίζονται πιο συχνά, να διαρκούν περισσότερο ή να είναι πιο έντονα.
Εάν τα συμπτώματα εμφανιστούν ξαφνικά και είναι σοβαρά, η ειδικός συνιστά να καλέσετε αμέσως το 166. Ακόμη και χωρίς ιστορικό καρδιακής νόσου, τα ήπια συμπτώματα πρέπει να αναφέρονται στον γιατρό, ο οποίος μπορεί να αποφασίσει τα επόμενα βήματα και να οργανώσει εξετάσεις, εάν χρειάζονται.
Ο Sikand τόνισε ότι η άμεση ιατρική φροντίδα, ακόμη και μετά την εκδήλωση εμφράγματος, μπορεί να προσφέρει σωτήρια θεραπεία.
Πώς μπορείτε να μειώσετε τον κίνδυνο εμφράγματος
Παρότι ορισμένοι παράγοντες κινδύνου δεν μπορούν να ελεγχθούν, άλλοι μπορούν να επηρεαστούν μέσα από καθημερινές συνήθειες. Ένας καθημερινός περίπατος ή η αποφυγή ορισμένων τροφών μπορούν να συμβάλουν στη μείωση του κινδύνου καρδιακού επεισοδίου. Σημαντικό είναι επίσης να γνωρίζετε τις τιμές της αρτηριακής πίεσης, της χοληστερόλης και του σακχάρου στο αίμα και να αναγνωρίζετε τα προειδοποιητικά σημάδια.
«Πριν αρχίσετε να μεγαλώνετε ή πριν εμφανίσετε τη νόσο, εάν μπορείτε καθημερινά να εργάζεστε για τον έλεγχο των παραγόντων κινδύνου, αυτό είναι το πιο ισχυρό πράγμα που μπορεί να κάνει ένας άνθρωπος», είπε η Khandelwal.
Ακόμη και όταν υπάρχει ήδη καρδιακή νόσος, η γνώση και ο έλεγχος των παραγόντων κινδύνου παραμένουν σημαντικά.
«Μόλις ένας άνθρωπος υποστεί έμφραγμα […] είναι πολύ πιο πιθανό να υποστεί άλλο καρδιαγγειακό επεισόδιο μέσα στον επόμενο χρόνο. Είναι σημαντικό να αλλάξει τους παράγοντες κινδύνου που σχετίζονται με τις συνήθειες του τρόπου ζωής και να λάβει την κατάλληλη ιατρική θεραπεία», είπε ο Blumenthal.
Σύμφωνα με την American Heart Association, οι παραδοσιακοί παράγοντες κινδύνου για έμφραγμα είναι:
- Κάπνισμα
- Διαβήτης
- Υψηλή χοληστερόλη
- Υψηλή αρτηριακή πίεση
- Παχυσαρκία
Ο Blumenthal ανέφερε επίσης το CardioSmart, μια πηγή του American College of Cardiology, ως χρήσιμο εργαλείο για όσους θέλουν να μειώσουν τον κίνδυνο εμφράγματος. Παρέχει πληροφορίες για τη διακοπή του καπνίσματος, τα οφέλη της άσκησης για την καρδιά, την υγιεινή διατροφή και άλλα θέματα.
Παράλληλα με τις αλλαγές που μπορείτε να κάνετε στο σπίτι, είναι σημαντική η τακτική επικοινωνία με τον γιατρό.
Ασθενείς που έπαθαν έμφραγμα είχαν περισσότερα μικροπλαστικά στο αίμα τους – Ανησυχητική μελέτη
«Εκτός από την υγιεινή διατροφή και την τακτική άσκηση, το σημαντικότερο που μπορεί να κάνει κάθε άνθρωπος είναι να παρακολουθείται στενά από έναν επαγγελματία υγείας σε τακτά χρονικά διαστήματα, ώστε να εντοπίζονται και να αντιμετωπίζονται πιθανοί παράγοντες κινδύνου για καρδιακή νόσο», είπε ο Sikand.
Πηγές: HuffPost, European Heart Journal, JACC, ScienceDirect, PMC