Τα μάτια σας φαίνονται συνεχώς κόκκινα, παρόλο που τα ξενύχτια και τα έντονα πάρτι ανήκουν στο παρελθόν; Τις περισσότερες φορές, αυτή η ερυθρότητα είναι μια αβλαβής αντίδραση στη σκόνη ή στα αλλεργιογόνα. Ειδικοί του Cleveland Clinic εξηγούν τι το προκαλεί και πότε μπορεί να είναι επικίνδυνο.
Τρίβετε τα μάτια σας συνέχεια; Δείτε τι μπορεί να προκαλέσετε χωρίς να το ξέρετε
Πότε τα κόκκινα μάτια είναι αθώα και πότε χρειάζονται εξέταση από ειδικό
Ωστόσο, σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να είναι ένδειξη ότι χρειάζεται να επισκεφθείτε οφθαλμίατρο το συντομότερο δυνατό. Πώς μπορείτε να ξεχωρίσετε τι είναι ανησυχητικό και τι όχι; Οι Αμερικανίδες οφθαλμίατροι του Cleveland Clinic, Nicole Bajic, MD, και Catherine Hwang, MD, εξηγούν ποιες παθήσεις μπορεί να προκαλούν τα κόκκινα μάτια και τι πρέπει να κάνετε σε κάθε περίπτωση.
Πότε μπορεί να είναι επικίνδυνα τα κόκκινα μάτια
Τα περισσότερα περιστατικά προκαλούνται από ήπιες παθήσεις όπως η επιπεφυκίτιδα, οι αλλεργίες, η ξηροφθαλμία ή ο ερεθισμός. Ωστόσο, ένα κόκκινο μάτι μπορεί περιστασιακά να αποτελεί ένδειξη σοβαρής οφθαλμικής πάθησης που απαιτεί επείγουσα θεραπεία για την πρόληψη απώλειας όρασης.
Σύμφωνα με μελέτη του 2025 με τίτλο “Review of Ophthalmic Emergencies in Primary Care: A Comprehensive Approach to Red Eye”, το κόκκινο μάτι μπορεί να είναι ένδειξη επείγουσας κατάστασης που απειλεί την όραση.
Η κερατίτιδα, η ραγοειδίτιδα, η σκληρίτιδα, η ενδοφθαλμίτιδα και το οξύ γλαύκωμα κλειστής γωνίας απαιτούν άμεση παραπομπή. Έντονος πόνος, φωτοφοβία, απώλεια όρασης, ανωμαλίες της κόρης, αυξημένη πίεση στο μάτι και μεταβολές στον κερατοειδή είναι σημαντικά προειδοποιητικά σημάδια.
Προειδοποιητικά σημάδια που απαιτούν επείγουσα οφθαλμολογική αξιολόγηση:
- Μειωμένη ή θολή όραση
- Μέτριος έως έντονος πόνος στο μάτι
- Ευαισθησία στο φως
- Άνιση ή παραμορφωμένη κόρη
- Λευκή κηλίδα ή θολερότητα στον κερατοειδή
- Πρόσφατος τραυματισμός στο μάτι ή έκθεση σε χημικές ουσίες
- Χρήση φακών επαφής με πόνο ή αλλαγές στην όραση
- Ναυτία, έμετος ή έντονος πονοκέφαλος μαζί με κόκκινο μάτι
Γιατί είναι πάντα κόκκινα τα μάτια σας
Τα κόκκινα μάτια είναι μία από τις πιο κοινές ενοχλήσεις που σχετίζονται με τα μάτια και αντιμετωπίζουν οι επαγγελματίες υγείας. Αν και συχνά προκαλούνται από μικρής σημασίας προβλήματα, η επίμονη ερυθρότητα μπορεί μερικές φορές να είναι ένδειξη πάθησης που χρειάζεται ιατρική φροντίδα.
Ειδικοί εξηγούν μερικές από τις πιο κοινές αιτίες των κόκκινων ματιών και πότε να απευθυνθείτε σε ειδικό.
1. Αλλεργίες
Οι εποχικές αλλεργίες είναι συχνή αιτία κόκκινων ματιών. Εκτός από την ερυθρότητα, μπορεί να εμφανίσετε φαγούρα, δακρύρροια ή αίσθηση καύσου. Τα οφθαλμικά κολλύρια χωρίς συνταγή, τα φάρμακα για τις αλλεργίες και τα ρινικά σπρέι μπορούν συχνά να βοηθήσουν. Αν τα συμπτώματα επιμένουν ή δεν έχετε συνήθως αλλεργίες, ένας αλλεργιολόγος ή οφθαλμίατρος μπορεί να συστήσει θεραπεία με συνταγογραφούμενα φάρμακα.
2. Ερεθισμός των ματιών
Η σκόνη, τα μικροσωματίδια ή άλλοι ερεθιστικοί παράγοντες μπορεί να σας κάνουν να έχετε δυσφορία ή φλεγμονή στα μάτια. Οι χρήστες φακών επαφής θα πρέπει να είναι ιδιαίτερα προσεκτικοί, καθώς ο ερεθισμός μπορεί μερικές φορές να είναι σημάδι λοίμωξης.
«Θέλουμε να αντιμετωπίζουμε αυτές τις λοιμώξεις γρήγορα», δηλώνει η Dr. Hwang. «Διαφορετικά, μπορεί να εξελιχθεί σε σοβαρό έλκος».
Θα πρέπει να επισκεφθείτε έναν ορθαλμίατρο εάν ο ερεθισμός είναι επώδυνος ή δεν βελτιώνεται μέσα σε μία ημέρα.
3. Ξηροφθαλμία
Η ξηροφθαλμία εμφανίζεται όταν τα μάτια σας δεν παράγουν αρκετά δάκρυα για να διατηρήσουν ένα υγιές προστατευτικό φιλμ. Τα συμπτώματα μπορεί να περιλαμβάνουν κάψιμο, φαγούρα, αίσθηση σαν να έχετε άμμο μέσα στο μάτι, ερυθρότητα και δυσφορία. Οι αλλεργίες, οι καιρικές συνθήκες, ο χρόνος μπροστά σε οθόνες, τα φάρμακα, οι χειρουργικές επεμβάσεις και η γήρανση μπορούν να συμβάλλουν στην εμφάνισή της.
Τα τεχνητά δάκρυα και τα κολλύρια για αλλεργίες μπορεί να προσφέρουν ανακούφιση. Ωστόσο, εάν τα συμπτώματα συνεχίζονται, ένας οφθαλμίατρος μπορεί να προτείνει επιπλέον θεραπευτικές επιλογές.
4. Σπασμένα αιμοφόρα αγγεία
Η υποεπιπεφυκοτική αιμορραγία συμβαίνει όταν σπάσει ένα μικρό αιμοφόρο αγγείο στην επιφάνεια του ματιού. Αν και μπορεί να φαίνεται ανησυχητική, συνήθως είναι αβλαβής και ανώδυνη.
«Οι περισσότεροι δεν τις παρατηρούν καν. Τις παρατηρούν οι φίλοι ή τα μέλη της οικογένειάς τους, συνήθως αμέσως αφού το άτομο ξυπνήσει», εξηγεί η Dr. Hwang. «Είναι σαν μια μικρή μελανιά στο μάτι».
Ξηροφθαλμία: Ακριβής διάγνωση και σύγχρονη εξειδικευμένη θεραπεία με τεχνολογία IPL
Τα σπασμένα αγγεία μπορεί να προκληθούν από βήχα, φτέρνισμα, έντονη προσπάθεια, τρίψιμο του ματιού, τραυματισμούς ή ορισμένα φάρμακα. Στις περισσότερες περιπτώσεις υποχωρούν από μόνα τους μέσα σε μία έως δύο εβδομάδες.
Εάν η ερυθρότητα συνοδεύεται από πόνο ή αλλαγές στην όραση, αναζητήστε άμεσα αξιολόγηση από ειδικό οφθαλμίατρο.
5. Επιπεφυκίτιδα
Η επιπεφυκίτιδα είναι μια ιδιαίτερα μεταδοτική λοίμωξη ή φλεγμονή της μεμβράνης που καλύπτει το μάτι. Μπορεί να προκληθεί από ιούς, βακτήρια ή ερεθιστικούς παράγοντες. Τα συμπτώματα συχνά περιλαμβάνουν ροζ ή κόκκινα μάτια, φαγούρα, κάψιμο, πρησμένα βλέφαρα και εκκρίσεις που μπορεί να δημιουργούν κρούστα στις βλεφαρίδες.
Επειδή η θεραπεία εξαρτάται από την αιτία, ένας οφθαλμίατρος θα πρέπει να αξιολογήσει τα συμπτώματά σας.
6. Άλλες οφθαλμικές λοιμώξεις
Οι οφθαλμικές λοιμώξεις μπορεί επίσης να προκληθούν από βακτήρια, ιούς, μύκητες, παράσιτα, αλλεργίες ή άλλους ερεθιστικούς παράγοντες. Συμπτώματα όπως πόνος, ευαισθησία στο φως και θολή όραση μπορεί να σχετίζονται με πιο σοβαρή λοίμωξη.
Οι λοιμώξεις που δεν αντιμετωπίζονται μπορούν να προκαλέσουν βλάβη στην επιφάνεια του ματιού και να επηρεάσουν μόνιμα την όραση. Οι χρήστες φακών επαφής που υποψιάζονται λοίμωξη θα πρέπει να αναζητήσουν ιατρική φροντίδα άμεσα.
7. Εσωτερικό κριθαράκι
Ένα εσωτερικό κριθαράκι αναπτύσσεται όταν ένας σμηγματογόνος αδένας στο εσωτερικό του βλεφάρου φλεγμαίνει. Επειδή τρίβεται πάνω στο μάτι, μπορεί να προκαλέσει ενόχληση, ερεθισμό, πόνο και ερυθρότητα.
Οι ζεστές κομπρέσες και η αποφυγή μακιγιάζ, φακών επαφής και επιθετικών προϊόντων περιποίησης μπορεί να βοηθήσουν. Εάν τα συμπτώματα επιδεινωθούν ή δεν βελτιωθούν μέσα σε μία έως δύο εβδομάδες, συμβουλευτείτε έναν ιατρό. Μην προσπαθήσετε ποτέ να σπάσετε ένα κριθαράκι.
8. Έλκος κερατοειδούς
Ένα έλκος κερατοειδούς μπορεί να προκαλέσει έντονη ερυθρότητα, πόνο, ευαισθησία στο φως, εκκρίσεις και την αίσθηση ότι κάτι έχει κολλήσει στο μάτι σας. Σε ορισμένες περιπτώσεις, μπορεί να είναι ορατή μια λευκή ή γκρι κηλίδα στον κερατοειδή.
Η πάθηση αυτή απαιτεί άμεση ιατρική φροντίδα, καθώς τα έλκη που δεν αντιμετωπίζονται μπορεί να προκαλέσουν μόνιμη βλάβη στο μάτι.
9. Βλεφαρίτιδα
Η βλεφαρίτιδα είναι φλεγμονή των βλεφάρων που μπορεί επίσης να κάνει τα μάτια να φαίνονται κόκκινα. Άλλα συμπτώματα περιλαμβάνουν κρούστες γύρω από τις βλεφαρίδες, δέρμα με λιπαρή όψη και πρησμένα βλέφαρα.
Επειδή τα συμπτώματά της συχνά μοιάζουν με άλλες οφθαλμικές παθήσεις, ένας οφθαλμίατρος είναι ο πλέον κατάλληλος για να θέσει τη διάγνωση.
10. Ιρίτιδα
Η ιρίτιδα είναι φλεγμονή της ίριδας, δηλαδή του έγχρωμου μέρους του ματιού. Τα συμπτώματα μπορεί να περιλαμβάνουν ερυθρότητα, πόνο, ερεθισμό, ευαισθησία στο φως, θολή όραση, μυγάκια και πονοκεφάλους.
Διαβητική αμφιβληστροειδοπάθεια: Ελπίδα από νέο φάρμακο με εντυπωσιακά αποτελέσματα
Η ιρίτιδα απαιτεί διάγνωση και θεραπεία από επαγγελματία οφθαλμίατρο. Εάν δεν αντιμετωπιστεί, μπορεί να οδηγήσει σε απώλεια όρασης και να σχετίζεται με υποκείμενες ιατρικές παθήσεις που επίσης χρειάζονται προσοχή.
Λιγότερο κοινά αίτια
Εάν οι πιο συχνές αιτίες των κόκκινων ματιών δεν φαίνεται να ταιριάζουν με τα συμπτώματά σας, μια λιγότερο κοινή οφθαλμική πάθηση μπορεί να το προκαλεί. Αν και ορισμένες από αυτές τις διαταραχές είναι σπάνιες, είναι σημαντικό η επίμονη ερυθρότητα να αξιολογείται από επαγγελματία οφθαλμίατρο.
Σύμφωνα με τη Dr. Hwang, μόνο ένας ειδικός οφθαλμίατρος διαθέτει τα εργαλεία που απαιτούνται για να προσδιορίσει την ακριβή αιτία.
- Γλαύκωμα κλειστής γωνίας: Μια απόφραξη στο σύστημα αποχέτευσης του ματιού μπορεί να προκαλέσει απότομη αύξηση της ενδοφθάλμιας πίεσης, οδηγώντας σε έντονο πόνο, πονοκεφάλους, ναυτία και θολή όραση. Πρόκειται για επείγουσα ιατρική κατάσταση. «Αν η οξεία σύγκλειση γωνίας δεν αντιμετωπιστεί αμέσως, μπορεί να προκληθεί δραματική και μόνιμη απώλεια όρασης», τονίζει η Dr. Bajic.
- Θυρεοειδική οφθαλμοπάθεια (TED): Αυτή η αυτοάνοση πάθηση μπορεί να προκαλέσει κόκκινα μάτια, προεξοχή των ματιών και δυσκολία στο πλήρες κλείσιμο των ματιών. Μπορεί επίσης να συνδέεται με υποκείμενες παθήσεις όπως η νόσος Graves.
- Ραγοειδίτιδα: Αυτή η ομάδα φλεγμονωδών οφθαλμικών παθήσεων επηρεάζει το εσωτερικό του ματιού και μπορεί να προκαλέσει ερυθρότητα, πόνο, ευαισθησία στο φως, θολή όραση και μυγάκια. «Η άμεση θεραπεία μπορεί να περιορίσει τη βλάβη των ιστών και ενδέχεται να αποκαταστήσει τυχόν απώλεια όρασης», αναφέρει η Dr. Bajic.
- Σκληρίτιδα: Η φλεγμονή του λευκού μέρους του ματιού προκαλεί σημαντική ερυθρότητα και πόνο. Χωρίς θεραπεία, μπορεί να οδηγήσει σε μόνιμη βλάβη του ματιού και της όρασης.
- Επισκληρίτιδα: Η πάθηση αυτή επηρεάζει τον ιστό που καλύπτει τον σκληρό χιτώνα και μπορεί να προκαλέσει ερυθρότητα, δακρύρροια και δυσφορία. Τα συμπτώματα είναι γενικά πιο ήπια από εκείνα της σκληρίτιδας.
- Ενδοφθαλμίτιδα: Μια σοβαρή λοίμωξη στο εσωτερικό του ματιού που μπορεί να προκαλέσει ερυθρότητα, πόνο, ευαισθησία στο φως, πρησμένα βλέφαρα και απώλεια όρασης.
- Τριχίαση: Οι βλεφαρίδες αναπτύσσονται προς το μάτι, προκαλώντας ερεθισμό, ερυθρότητα, δακρύρροια και μερικές φορές ευαισθησία στο φως.
- Φωτοκερατίτιδα: Η υπερβολική έκθεση στην υπεριώδη ακτινοβολία μπορεί να προκαλέσει έγκαυμα στην επιφάνεια του ματιού, οδηγώντας σε ερυθρότητα, δυσφορία και προβλήματα όρασης.
- Οφθαλμική ροδόχρους νόσος: Αυτή η φλεγμονώδης πάθηση μπορεί να επηρεάσει τα μάτια καθώς και το δέρμα, προκαλώντας ερεθισμό και ερυθρότητα. Η διαχείριση των παραγόντων που την πυροδοτούν μπορεί να βοηθήσει στη μείωση των εξάρσεων.
- Όγκοι του ματιού: Αν και σπάνιοι, οι όγκοι μέσα ή πάνω στο μάτι μπορούν μερικές φορές να προκαλέσουν ανεξήγητο ερεθισμό ή αλλαγές στην όραση και θα πρέπει να αξιολογούνται άμεσα από οφθαλμίατρο.
Πότε να ανησυχήσετε
Ορισμένα συμπτώματα απαιτούν πάντοτε επίσκεψη σε ειδικό. Η ερυθρότητα από μόνη της δεν είναι απαραίτητα ένα από αυτά, καθώς συχνά οφείλεται σε έλλειψη ύπνου, χρήση ουσιών, αλλεργίες ή ερεθισμό.
Γλαύκωμα και όραση: Γιατί οι μισοί ασθενείς παραμένουν αδιάγνωστοι
Ωστόσο, ορισμένα συμπτώματα ξεχωρίζουν ως πιθανά σημάδια σοβαρότερου προβλήματος και χρειάζονται άμεση προσοχή, σύμφωνα με τη Dr. Bajic. Επικοινωνήστε με τον γιατρό σας εάν:
- Τα μάτια σας πονάνε.
- Η όρασή σας αλλάζει.
- Υπάρχουν πολλές εκκρίσεις.
- Νιώθετε ότι υπάρχει κάτι μέσα στα μάτια σας και η έκπλυση δεν βοηθά.
«Οι αιτίες του κόκκινου ματιού καλύπτουν ένα ευρύ φάσμα, συμπεριλαμβανομένων επειγουσών καταστάσεων που πρέπει να αντιμετωπιστούν το συντομότερο δυνατό», προσθέτει. «Μην αγνοείτε τα ανησυχητικά συμπτώματα. Πραγματικά μπορεί να συμβαίνει κάτι σοβαρό».
Πηγές: Cleveland Clinic, AJGP, Prescriber, AES, BMJ, PMC