Οι επιστήμονες φαίνεται να ανακάλυψαν έναν νέο τρόπο να βοηθήσουν το σώμα να δημιουργεί πιο ισχυρά οστά, με την προοπτική να δημιουργηθεί και νέα θεραπεία για την οστεοπόρωση. Σε μελέτη με επικεφαλής την Ines Liebscher από το Leipzig University, οι ερευνητές ενεργοποίησαν έναν υποδοχέα που ονομάζεται GPR133 χρησιμοποιώντας μια ένωση με την ονομασία AP503.
Μια «σιωπηλή» πάθηση των οστών επηρεάζει το 40% των ενηλίκων – Πώς να προστατευτείτε
Νέος «διακόπτης» δημιουργεί πιο ισχυρά οστά – Τι συμπεραίνει νέα μελέτη
Αυτός ο διακόπτης ενεργοποίησε τα κύτταρα που δημιουργούν οστό, οδηγώντας σε ισχυρότερα και πιο υγιή οστά. «Χρησιμοποιώντας την ουσία AP503, η οποία προσδιορίστηκε μόλις πρόσφατα μέσω υπολογιστικής ανίχνευσης ως διεγέρτης του GPR133, καταφέραμε να αυξήσουμε σημαντικά την αντοχή των οστών τόσο σε υγιή ποντίκια όσο και σε ποντίκια με οστεοπόρωση», δήλωσε η Liebscher, σύμφωνα με το Earth.
Η άσκηση έκανε το αποτέλεσμα ακόμη ισχυρότερο, ενώ η AP503 βοήθησε επίσης στη μείωση της απώλειας οστικής μάζας σε ένα μοντέλο εμμηνόπαυσης.
Μηχανισμοί του σώματος που αναστέλλουν ή προάγουν τον σχηματισμό οστών
Τα οστά ανανεώνονται συνεχώς. Εξειδικευμένα κύτταρα δημιουργούν νέο οστό, απομακρύνουν το παλιό και ανταποκρίνονται στην άσκηση, στις ορμόνες και στη διατροφή.
Σύμφωνα με μελέτη του 2025 με τίτλο «Exogenous activation of the adhesion GPCR ADGRD1/GPR133 protects against bone loss by negatively regulating osteoclastogenesis», η ενεργοποίηση του ADGRD1 μείωσε την απώλεια οστού μπλοκάροντας τον σχηματισμό και τη δραστηριότητα των οστεοκλαστών. Αυτό μετέφερε την αναδιαμόρφωση του οστού προς τον σχηματισμό νέου οστού, συμβάλλοντας στην αύξηση της οστικής μάζας και στην ενίσχυση των οστών στα πειραματικά μοντέλα που εξετάστηκαν συνολικά.
Άλλες πρόσφατες έρευνες δείχνουν ότι τα οστά αναπτύσσονται καλύτερα όταν αυτά τα σήματα βρίσκονται σε ισορροπία, ενώ η γήρανση, η φλεγμονή και ορισμένα φάρμακα μπορούν να επιβραδύνουν αυτή τη διαδικασία.
Τι βοηθά στον σχηματισμό οστού
- Οι οστεοβλάστες δημιουργούν νέο οστικό ιστό.
- Τα οστεοκύτταρα ανιχνεύουν το μηχανικό φορτίο και ενεργοποιούν αποκρίσεις σχηματισμού οστού.
- Η άσκηση ενεργοποιεί σήματα σχηματισμού οστού και μειώνει τη σκληροστίνη, μια πρωτεΐνη που εμποδίζει τον σχηματισμό οστού.
- Η πρωτεΐνη, το ασβέστιο, η βιταμίνη D και ορμόνες όπως τα οιστρογόνα και η αυξητική ορμόνη υποστηρίζουν την ανάπτυξη των οστών.
- Η OPG βοηθά στην προστασία των οστών μπλοκάροντας την υπερβολική αποδόμηση του οστού.
Τι αποδυναμώνει τα οστά
- Οι οστεοκλάστες απομακρύνουν οστό και η υπερβολική δραστηριότητά τους μπορεί να οδηγήσει σε απώλεια οστού.
- Η γήρανση, η φλεγμονή και το οξειδωτικό στρες μειώνουν τη δραστηριότητα των οστεοβλαστών.
- Η εμμηνόπαυση, η αδράνεια, το κάπνισμα, η υπερβολική κατανάλωση αλκοόλ και η μακροχρόνια χρήση κορτικοστεροειδών μπορούν να επιβραδύνουν τον σχηματισμό οστού.
Γερά οστά σε κάθε ηλικία: Τι να κάνετε για να προλάβετε την οστεοπόρωση
Πώς το GPR133 βοηθά το σώμα να δημιουργεί οστό
Τα οστά είναι ζωντανός ιστός που ανταποκρίνεται συνεχώς στην κίνηση και στη φυσική δύναμη. Όταν περπατάτε, σηκώνετε βάρη ή ασκείστε, τα κύτταρα των οστών ανιχνεύουν αυτή την πίεση και στέλνουν σήματα που λένε στο σώμα να δημιουργήσει ισχυρότερα οστά.
Οι επιστήμονες πιστεύουν ότι ο υποδοχέας GPR133 παίζει σημαντικό ρόλο σε αυτή τη διαδικασία. Λειτουργεί σαν διακόπτης στην επιφάνεια των κυττάρων που σχηματίζουν οστό και ανταποκρίνεται τόσο στη μηχανική δύναμη όσο και σε σήματα από γειτονικά κύτταρα.
Όταν ενεργοποιείται το GPR133, αυξάνει έναν αγγελιοφόρο μέσα στο κύτταρο που ονομάζεται cAMP. Αυτός ο αγγελιοφόρος ενεργοποιεί μια σειρά σημάτων που βοηθούν στη σταθεροποίηση της beta-catenin, μιας πρωτεΐνης που ενεργοποιεί γονίδια απαραίτητα για τον σχηματισμό οστού. Αυτά τα γονίδια καθοδηγούν ανώριμα κύτταρα να μετατραπούν σε οστεοβλάστες, τα κύτταρα που είναι υπεύθυνα για τη δημιουργία νέου οστού.
Αυτό βοηθά να εξηγηθεί γιατί η άσκηση ενισχύει τα οστά και γιατί φάρμακα που στοχεύουν το GPR133 μπορεί να υποστηρίζουν το φυσικό σύστημα σχηματισμού οστού του σώματος.
Πώς μπορεί αυτή η ανακάλυψη να γίνει νέα θεραπεία για την οστεοπόρωση
Η οστεοπόρωση προκαλεί εξασθένηση των οστών και αυξάνει τον κίνδυνο καταγμάτων. Οι τρέχουσες θεραπείες συχνά επιβραδύνουν την αποδόμηση του οστού, αλλά πολλές δεν αναδομούν το οστό για μεγάλο χρονικό διάστημα και μπορεί να έχουν παρενέργειες.
Σε μελέτες σε ποντίκια, η ενεργοποίηση του GPR133 αύξησε την αντοχή των οστών και λειτούργησε ακόμη καλύτερα όταν συνδυάστηκε με άσκηση. «Η πρόσφατα αποδεδειγμένη παράλληλη ενίσχυση της οστικής μάζας υπογραμμίζει για άλλη μια φορά το μεγάλο δυναμικό που διαθέτει αυτός ο υποδοχέας για ιατρικές εφαρμογές σε έναν γηράσκοντα πληθυσμό», δήλωσε η Juliane Lehmann από το University of Leipzig.
Οστεοπόρωση: Πρωτοποριακή θεραπεία επιτυγχάνει πιο γερά οστά και μπορεί να αντιστρέψει τη νόσο
Αν και χρειάζονται ακόμη μελέτες σε ανθρώπους, αυτή η προσέγγιση θα μπορούσε μία ημέρα να βοηθήσει τους ανθρώπους να διατηρούν ισχυρότερα οστά και να ζουν ανεξάρτητα για περισσότερο.
Πηγές: Earth, Nature, ResearchGate, PMC, ScienceDirect, ScienceAdvances