Οδηγίες για την προστασία από την αφυδάτωση, οι τροφές που βοηθούν τον οργανισμό και οι ομάδες που χρειάζονται ιδιαίτερη προσοχή τους θερινούς μήνες.
Το καλοκαίρι είναι άμεσα συνδεδεμένο με χαλαρότητα, διακοπές, πλήθος δραστηριοτήτων κοντά στη θάλασσα αλλά και υψηλές θερμοκρασίες περιβάλλοντος που μπορεί να επηρεάσουν άμεσα τη λειτουργία του ανθρώπινου σώματος. Καθοριστικοί παράγοντες για τη διασφάλιση της υγείας και ζωτικότητας του οργανισμού αυτή τη χρονική περίοδο, αποτελούν η υγιεινή και ισορροπημένη διατροφή και η επαρκής ενυδάτωση.
Το ανθρώπινο σώμα για να προστατευτεί από την αύξηση της θερμοκρασίας, ενεργοποιεί θερμορυθμιστικούς μηχανισμούς με βασικότερο αυτών την εφίδρωση.
Μέσω της εφίδρωσης αποβάλλονται σημαντικές ποσότητες νερού και ηλεκτρολυτών όπως το νάτριο, το κάλιο ή το χλώριο με αποτέλεσμα να αισθανόμαστε συχνά κόπωση, αδυναμία, ζάλη, πονοκέφαλο, ακόμα και μυϊκές κράμπες ή τάση λιποθυμίας.
Συνεπώς, κατά τη θερινή περίοδο η ανάγκη του οργανισμού μας για ενυδάτωση είναι μεγαλύτερη και αποτελεί βασική προτεραιότητα, τονίζουν στο ενημερωτικό δελτίο του ΕΟΔΥ η Iωάννα Μαγαζιώτου, MSc, PhD, Παιδίατρος, Προϊσταμένη Τμήματος Διατροφικής Πολιτικής & Πρόληψης Παχυσαρκίας – ΕΟΔΥ και η Ευγενία Κωστή, Διαιτολόγος-Διατροφολόγος, Τμήμα Διατροφικής Πολιτικής & Πρόληψης Παχυσαρκίας – ΕΟΔΥ.
Ενυδάτωση
Η βέλτιστη και ιδανικότερη επιλογή για την κάλυψη των καθημερινών αναγκών σε υγρά είναι το δροσερό νερό. Δευτερευόντως και συμπληρωματικά μπορούμε να επιλέξουμε: φυσικούς χυμούς φρούτων και λαχανικών, αφεψήματα βοτάνων, γάλα με χαμηλά λιπαρά ή κεφίρ.
Τα ροφήματα αυτά αφενός αναπληρώνουν την απώλεια υγρών, αφετέρου προσφέρουν θρεπτικά συστατικά όπως βιταμίνες, ηλεκτρολύτες και προβιοτικά (στην περίπτωση του κεφίρ).
Φροντίζουμε η κατανάλωση τους να γίνεται συστηματικά καθ’ όλη τη διάρκεια της ημέρας, χωρίς να περιμένουμε να αισθανθούμε δίψα, καθώς το αίσθημα αυτό υποδηλώνει ότι ο οργανισμός μας έχει αρχίσει ήδη να αφυδατώνεται.
Ωστόσο όλα τα ροφήματα δεν αποτελούν ιδανική επιλογή ενυδάτωσης. Συνιστάται να αποφεύγουμε αναψυκτικά και ζαχαρούχα ποτά που έχουν υψηλή θερμιδική και φτωχή θρεπτική αξία. Επιπλέον, περιορίζουμε τη υπέρμετρη κατανάλωση αλκοολούχων ποτών ή καφέ γιατί αυξάνουν τη διούρηση και τον κίνδυνο αφυδάτωσης.
Διατροφή
Εκτός από το νερό και τα ροφήματα, στην κάλυψη των αναγκών του οργανισμού σε υγρά, συμβάλλει ουσιαστικά η κατανάλωση τροφίμων με υψηλή περιεκτικότητα σε νερό, όπως για παράδειγμα: αγγούρι, ντομάτα, μαρούλι, κολοκυθάκια, σέλινο, πεπόνι, καρπούζι, ροδάκινα, βερίκοκα, γιαούρτι.
Η καθημερινή κατανάλωση φρέσκων εποχιακών φρούτων και λαχανικών όλων των ειδών είναι θεμελιώδης, καθώς εκτός από την ενυδάτωση, προσφέρουν παράλληλα στον οργανισμό θρεπτικά συστατικά όπως βιταμίνες, μέταλλα, ιχνοστοιχεία, φυτικές ίνες και αντιοξειδωτικά που ενισχύουν τη συνολική υγεία.
Παράλληλα, κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού και ιδιαίτερα τις ημέρες του καύσωνα προσαρμόζουμε το διατροφικό μας ημερήσιο πρόγραμμα καταμερίζοντας το σε μικρά και συχνά γεύματα εντάσσοντας ενδιάμεσα δροσιστικά υγιεινά μικρογεύματα όπως φρέσκα φρούτα ή γρανίτες, γιαούρτι με φρούτα εποχής ή λαχανικά σε στικς, τα οποία μας ενυδατώνουν και μας προσφέρουν την απαιτούμενη ενέργεια καθ’ όλη τη διάρκεια της ημέρας. Επιλέγουμε ελαφριά και δροσερά γεύματα όπως:
- σαλάτες
- ψητά ψάρια
- άπαχο κρέας
- όσπρια (π.χ. κρύα σαλάτα με φακές ή μαυρομάτικα)
- άπαχα γαλακτοκομικά
- προϊόντα ολικής άλεσης κ.α.
Τους θερινούς μήνες και κυρίως σε συνθήκες έντονης ζέστης, συνιστάται να αποφεύγουμε την κατανάλωση τροφίμων που είναι πλούσια σε λιπαρά και θερμίδες, καθώς και τηγανητά, πικάντικα ή ιδιαίτερα αλμυρά τρόφιμα. Η κατανάλωσή τους δημιουργεί έντονο αίσθημα πληρότητας και κορεσμού του στομάχου γιατί η διαδικασία της πέψης είναι πιο αργή σε υψηλές θερμοκρασιακές συνθήκες.
Ευάλωτες ομάδες πληθυσμού
Υπάρχουν ομάδες ατόμων που χρήζουν ιδιαίτερης προσοχής τους θερινούς μήνες αναφορικά με την υγιεινή και ισορροπημένη διατροφή και την επαρκή ενυδάτωση, όπως τα βρέφη, τα παιδιά, οι έγκυες, οι ηλικιωμένοι και τα άτομα με χρόνια νοσήματα καθώς διατρέχουν μεγαλύτερο κίνδυνο αφυδάτωσης.
Ιδιαίτερα, τα άτομα που έχουν λάβει οδηγίες από τον γιατρό τους για περιορισμένη πρόσληψη υγρών ή τα άτομα που λαμβάνουν διουρητικά χάπια, οφείλουν αυτή τη περίοδο να συμβουλευτούν τον θεράποντα ιατρό τους προκειμένου να προσαρμοστεί και να διασφαλιστεί η ποσότητα υγρών που απαιτείται για τις ανάγκες τους, στις υπάρχουσες περιβαλλοντικές συνθήκες.
Η σωστή ενυδάτωση, οι υγιεινές και ισορροπημένες διατροφικές επιλογές συμβάλλουν ουσιαστικά στη διατήρηση της υγείας και της ευεξίας του οργανισμού καθ’ όλη τη διάρκεια του καλοκαιριού, ακόμα και όταν επικρατούν υψηλές θερμοκρασιακές συνθήκες.