Το στόμα μπορεί να αποκαλύψει περισσότερα από την υγεία των δοντιών και των ούλων σας. Έρευνες δείχνουν ότι η στοματική υγεία μπορεί να συνδέεται στενά με τη συνολική υγεία, με τους επιστήμονες να διερευνούν πώς τα βακτήρια και η ανοσολογική απόκριση του οργανισμού μπορεί να συμβάλλουν στην μακροζωία και τον κίνδυνο για ασθένειες.
Οδοντίατροι: Σε λειτουργία τον Αύγουστο η γραμμή ενημέρωσης για τα έκτακτα οδοντιατρικά περιστατικά
Πώς μπορεί να επηρεάζει η υγεία του στόματος τη μακροζωία και τον κίνδυνο για ασθένειες – Έρευνα
Καθώς τα στοιχεία αυτά αυξάνονται, οι ειδικοί στην υγεία ζητούν στενότερη συνεργασία μεταξύ της ιατρικής και της οδοντιατρικής. «Οι οδοντίατροι παραδοσιακά δεν έχουν εκπαιδευτεί να σκέφτονται τη συνολική υγεία του σώματος σε σχέση με το στόμα, ενώ οι γιατροί δεν έχουν εκπαιδευτεί να βλέπουν τη στοματική υγεία ως το πρώτο βήμα για τη συνολική ευεξία», εξηγεί η οδοντίατρος Dr. Jessica Lederhausen, σύμφωνα με το Wall Street Journal.
Σχετίζεται η στοματική υγεία με τη συνολική υγεία, τον κίνδυνο ασθενειών και τη μακροζωία;
Σύμφωνα με μελέτη του 2026 με τίτλο “Oral health and healthy aging: A multiregional review“, η κακή στοματική υγεία σχετίζεται με λειτουργικές διαταραχές, διατροφικές ελλείψεις, μειωμένη ποιότητα ζωής, καθώς και με τον διαβήτη και τις καρδιαγγειακές παθήσεις, γεγονός που αναδεικνύει τη σημασία της προληπτικής φροντίδας και της ολοκληρωμένης υγειονομικής περίθαλψης για την υγιή γήρανση.
Μεταξύ των παθήσεων του στόματος, η περιοδοντίτιδα (νόσος των ούλων) διαθέτει τα ισχυρότερα και πιο συνεπή στοιχεία που τη συνδέουν με παθήσεις πέρα από το στόμα, ενώ τα στοιχεία για την τερηδόνα και την απώλεια δοντιών είναι γενικά λιγότερο άμεσα.
- Η περιοδοντίτιδα διαθέτει τα ισχυρότερα στοιχεία που συνδέουν τη στοματική υγεία με παθήσεις όπως οι καρδιαγγειακές νόσοι, ο διαβήτης τύπου 2, η ρευματοειδής αρθρίτιδα, η γνωστική έκπτωση και η χρόνια νεφρική νόσος.
- Το στοματικό μικροβίωμα μπορεί να επηρεάζει τη λειτουργία του ανοσοποιητικού συστήματος, τη φλεγμονή, τον μεταβολισμό και την υγεία του εντέρου, γεγονός που το καθιστά σημαντικό αντικείμενο της τρέχουσας έρευνας.
- Βακτήρια του στόματος και φλεγμονώδη μόρια μπορούν να εισέλθουν στην κυκλοφορία του αίματος μέσω των φλεγμονωμένων ούλων, συμβάλλοντας ενδεχομένως στη συστηματική φλεγμονή.
- Τα στοιχεία που συνδέουν την τερηδόνα με τις χρόνιες παθήσεις είναι ασθενέστερα από εκείνα που αφορούν τη περιοδοντίτιδα και ενδέχεται να αντανακλούν εν μέρει κοινούς παράγοντες κινδύνου που σχετίζονται με τον τρόπο ζωής και την υγεία.
Πώς θα μπορούσε η στοματική υγεία να επηρεάζει την υγιή γήρανση
Τα ολοένα αυξανόμενα στοιχεία που συνδέουν τη στοματική υγεία με τη συνολική υγεία διαμορφώνουν νέες προσεγγίσεις στην πρόληψη, τη διάγνωση και τη θεραπεία των ασθενειών.
Παράλληλα, ενισχύουν τις εκκλήσεις για ευρύτερη πρόσβαση στην προληπτική οδοντιατρική φροντίδα, ιδιαίτερα για τους ηλικιωμένους, οι οποίοι αντιμετωπίζουν υψηλότερο κίνδυνο εμφάνισης ουλίτιδας και άλλων παθήσεων που σχετίζονται με την ηλικία.
Σύμφωνα με τα Centers for Disease Control and Prevention, σχεδόν οι μισοί ενήλικες ηλικίας 30 ετών και άνω πάσχουν από περιοδοντίτιδα, τη σοβαρότερη μορφή περιοδοντίτιδας που καταστρέφει τους ιστούς και το οστό που στηρίζουν τα δόντια.
Η πάθηση γίνεται συχνότερη με την ηλικία και επηρεάζει σχεδόν το 60% των ενηλίκων ηλικίας 65 ετών και άνω. Την ίδια στιγμή, χρόνιες ασθένειες όπως ο διαβήτης μπορούν να επιδεινώσουν τη περιοδοντίτιδα και να δυσκολέψουν τη θεραπεία της.
Ανασκόπηση του 2023 στο Biogerontology διαπίστωσε επίσης ότι η στοματική υγεία είναι σημαντικός παράγοντας για εξαιρετική μακροζωία, εν μέρει λόγω της σύνδεσής της με τη φλεγμονή.
Επιπλέον, έρευνες σε ενήλικες ηλικίας 65 ετών και άνω δείχνουν ότι η περιοδοντική νόσος, η τερηδόνα και η απώλεια δοντιών συμβάλλουν σημαντικά στα χρόνια ζωής με αναπηρία.
Τι σχέση μπορεί να έχει η οδοντική πλάκα
Οι επιστήμονες μελετούν ολοένα και περισσότερο το στοματικό μικροβίωμα, το οποίο περιλαμβάνει βακτήρια, μύκητες και άλλους μικροοργανισμούς στο στόμα.
Αν και πολλοί από αυτούς τους μικροοργανισμούς υποστηρίζουν τη στοματική υγεία, επιβλαβείς μικροοργανισμοί μπορούν να αναπτυχθούν κάτω από τα ούλα και να προκαλέσουν φλεγμονή, οδηγώντας σε ουλίτιδα και περιοδοντίτιδα.
Η οδοντική πλάκα, ένα κολλώδες βιοφίλμ πάνω στα δόντια, προστατεύει αυτά τα βακτήρια και καθιστά δυσκολότερη την απομάκρυνσή τους. Με την πάροδο του χρόνου, η πλάκα μπορεί να σκληρύνει και να μετατραπεί σε πέτρα, επιτρέποντας την ανάπτυξη μακροχρόνιας φλεγμονής.
Στην Αθήνα υπογράφεται η Ευρωπαϊκή Διακήρυξη για τη Στοματική Υγεία
Ο Dr. George Hajishengallis εξηγεί ότι βακτήρια ή προϊόντα βακτηρίων από την οδοντική πλάκα μπορούν να εισέλθουν στην κυκλοφορία του αίματος μέσω των φλεγμονωμένων ούλων κατά τη διάρκεια καθημερινών δραστηριοτήτων, όπως η μάσηση, το βούρτσισμα και η χρήση οδοντικού νήματος, συμβάλλοντας ενδεχομένως στη φλεγμονή σε άλλα μέρη του σώματος.
Η έρευνά του, σε συνεργασία με τον ανοσολόγο John Lambris, οδήγησε στην ανάπτυξη ενός πειραματικού φαρμάκου που έχει σχεδιαστεί για να μειώνει την υπερβολική ενεργοποίηση του ανοσοποιητικού συστήματος στους ιστούς των ούλων.
Οι πρώιμες κλινικές δοκιμές έδειξαν μείωση της φλεγμονής των ούλων που διήρκεσε αρκετούς μήνες και προγραμματίζονται μεγαλύτερες δοκιμές. Επιπλέον, η εταιρεία Denteric αναπτύσσει ένα θεραπευτικό εμβόλιο για την περιοδοντίτιδα, αφού έλαβε έγκριση από τον FDA για κλινική δοκιμή Φάσης 2.
«Ο στόχος δεν είναι να αντικαταστήσουμε την υπάρχουσα οδοντιατρική φροντίδα, αλλά να λειτουργήσουμε συμπληρωματικά, βοηθώντας τον οργανισμό να αντιμετωπίσει έναν από τους βασικούς βιολογικούς παράγοντες που οδηγούν στην εξέλιξη της νόσου», δηλώνει ο CEO Sean McLoughlin.
Νέες τεχνολογίες και καλύτερη φροντίδα
Οι ερευνητές εξετάζουν επίσης θεραπείες που στοχεύουν στη φλεγμονή αντί να επικεντρώνονται αποκλειστικά στην απομάκρυνση της οδοντικής πλάκας ή των βακτηρίων.
Στα νέα εργαλεία περιλαμβάνονται εξετάσεις σάλιου, διαγνωστικά συστήματα με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης και στοματικοί αισθητήρες που παρακολουθούν μεταβολές σχετιζόμενες με τη φλεγμονή.
Η τεχνητή νοημοσύνη χρησιμοποιείται επίσης για την ανάλυση οδοντιατρικών ακτινογραφιών, με στόχο την έγκαιρη και ακριβέστερη ανίχνευση της τερηδόνας, της ουλίτιδας και της περιοδοντίτιδας.
Οι ειδικοί τονίζουν ότι η βελτίωση της στοματικής υγείας απαιτεί επίσης στενότερο συντονισμό μεταξύ της οδοντιατρικής και της γενικής ιατρικής. Μελέτες έχουν διαπιστώσει ότι η προληπτική οδοντιατρική φροντίδα πριν από τη νοσηλεία σχετίζεται με χαμηλότερο κίνδυνο νοσοκομειακής πνευμονίας.
Οι ερευνητές προτείνουν επίσης ότι η διεύρυνση των οδοντιατρικών παροχών θα μπορούσε να βελτιώσει τα συνολικά αποτελέσματα υγείας, μειώνοντας παράλληλα το ιατρικό κόστος. Επιπλέον, τα κοινά ηλεκτρονικά αρχεία υγείας βοηθούν οδοντιάτρους και γιατρούς να συντονίζουν αποτελεσματικότερα τη φροντίδα.
Πηγές: WSJ, ScienceDirect, PMC, Taylor & Francis, Nature