Ένα ζεστό μπάνιο δεν προσφέρει μόνο χαλάρωση μετά από μια κουραστική ημέρα. Σύμφωνα με νέα έρευνα, η παραμονή σε νερό θερμοκρασίας 40°C για μισή ώρα μπορεί να βελτιώσει την κυκλοφορία του αίματος και να μειώσει την αρτηριακή πίεση περισσότερο από 30 λεπτά άσκησης.
Οι τροφές-«ασπίδα» για την καρδιά που βοηθούν στη ρύθμιση της αρτηριακής πίεσης χωρίς φάρμακα
Πώς επηρεάζει το ζεστό μπάνιο την αρτηριακή πίεση
Μελέτη που δημοσιεύθηκε στο European Journal of Applied Physiology εξέτασε τις επιδράσεις της παραμονής σε ζεστό νερό στην αγγειακή λειτουργία, συγκρίνοντάς τες με εκείνες της άσκησης μέτριας έντασης.
Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι η θερμότητα προκαλεί σημαντικές αλλαγές στα μικρά αιμοφόρα αγγεία κάτω από το δέρμα, ενισχύοντας την κυκλοφορία του αίματος.
«Η συστηματική σωματική άσκηση αποτελεί έναν καλά τεκμηριωμένο παράγοντα βελτίωσης της αγγειακής υγείας, εν μέρει μέσω της ενίσχυσης της ενδοθηλιακής λειτουργίας, της ελαστικότητας των αρτηριών και της ανταπόκρισης της μικροκυκλοφορίας», εξηγούν οι ερευνητές, με επικεφαλής συγγραφέα την Kristanti Wigati από το University of Western Australia.
Όπως επισημαίνουν, περίπου το 31% των ενηλίκων παγκοσμίως δεν ακολουθεί τις συστάσεις για σωματική δραστηριότητα. Επομένως, η αναζήτηση συμπληρωματικών μεθόδων αποκτά ιδιαίτερη σημασία.
Τι έδειξε το πείραμα με τους 25 συμμετέχοντες
Στην έρευνα συμμετείχαν 25 ενήλικες ηλικίας 45 έως 70 ετών, με υπερβάλλον βάρος ή παχυσαρκία. Η μέση ηλικία τους ήταν 59 έτη.
Κάθε συμμετέχων υποβλήθηκε σε δύο διαφορετικές δοκιμασίες, με διάστημα τουλάχιστον 72 ωρών μεταξύ τους.
Συγκεκριμένα:
- Ζεστό μπάνιο: Παραμονή για 30 λεπτά σε νερό θερμοκρασίας 40°C, μέχρι το ύψος του στήθους.
- Ποδηλασία: Άσκηση 30 λεπτών σε στατικό ποδήλατο, στο 60-70% της μέγιστης καρδιακής συχνότητας.
Οι επιστήμονες κατέγραψαν την αρτηριακή πίεση, την καρδιακή συχνότητα και την εσωτερική θερμοκρασία του σώματος.
Παράλληλα, χρησιμοποίησαν οπτική τομογραφία συνοχής (OCT), μια μη επεμβατική μέθοδο απεικόνισης των μικροσκοπικών αιμοφόρων αγγείων.
Ζεστό μπάνιο: Οι αλλαγές που παρατηρήθηκαν στην κυκλοφορία του αίματος
Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι η εμβάπτιση σε ζεστό νερό προκάλεσε μεγαλύτερη αύξηση στη διάμετρο των αγγείων, στην ταχύτητα και στη ροή του αίματος, συγκριτικά με την ποδηλασία.
Παρατηρήθηκε επίσης μεγαλύτερη πυκνότητα μικροαγγείων με ανιχνεύσιμη αιματική ροή.
«Αυτές οι έντονες μικροαγγειακές αποκρίσεις συνοδεύτηκαν από μεγαλύτερη αύξηση της εσωτερικής θερμοκρασίας του σώματος και μεγαλύτερες μειώσεις της συστολικής και της διαστολικής αρτηριακής πίεσης μετά την παραμονή σε ζεστό νερό, ενώ η άσκηση μέτριας έντασης προκάλεσε μεγαλύτερη αύξηση της καρδιακής συχνότητας», αναφέρουν οι ερευνητές.
Η επίδραση αυτή συνδέεται με την αγγειοδιαστολή, τη διαδικασία κατά την οποία τα αιμοφόρα αγγεία διευρύνονται ώστε να διευκολυνθεί η αποβολή θερμότητας μέσω του δέρματος.
Τι έχει δείξει η επιστημονική έρευνα
Προηγούμενες μελέτες σε υγιείς νεαρούς ενήλικες είχαν επίσης συνδέσει την επαναλαμβανόμενη έκθεση σε ζεστό νερό με βελτιωμένη αγγειακή λειτουργία, μικρότερη αρτηριακή δυσκαμψία και δράση του μονοξειδίου του αζώτου.
Για παράδειγμα, την ευεργετική επίδραση της θερμότητας στην καρδιαγγειακή υγεία είχε αναδείξει και παλαιότερη μελέτη του University of Oregon, που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό The Journal of Physiology.
Οι ερευνητές εξέτασαν 20 νέους ενήλικες με καθιστικό τρόπο ζωής και διαπίστωσαν ότι, έπειτα από οκτώ εβδομάδες συστηματικής θερμοθεραπείας με ζεστό νερό, η μέση αρτηριακή πίεση μειώθηκε από 83 σε 78 mmHg. Παράλληλα, καταγράφηκε βελτίωση στη διαστολή των αιμοφόρων αγγείων και μείωση της αρτηριακής δυσκαμψίας. Τα ευρήματα ενισχύουν την άποψη ότι η επαναλαμβανόμενη έκθεση στη θερμότητα μπορεί να ωφελήσει την αγγειακή λειτουργία, χωρίς ωστόσο να αποδεικνύουν ότι αντικαθιστά τη σωματική άσκηση.
Οι μελέτες συγκλίνουν στο ότι το ζεστό μπάνιο ή η σάουνα μπορεί να λειτουργήσει ως «άσκηση» με παθητικό ερέθισμα για τα αγγεία: αυξάνει προσωρινά τη ροή αίματος στο δέρμα, βελτιώνει την ενδοθηλιακή λειτουργία και μειώνει κυρίως τη διαστολική και τη μέση αρτηριακή πίεση.
Οι μετα-αναλύσεις δείχνουν ότι οι επαναλαμβανόμενες εκθέσεις μπορεί να μειώνουν τη συστολική πίεση περίπου κατά 4–5 mmHg, αλλά τα οφέλη στα λιπίδια, τη γλυκόζη, τη φλεγμονή και τη δοκιμασία ροής-διαστολής είναι αβέβαια ή περιορισμένα, με σημαντική ετερογένεια μεταξύ των μελετών.
Υψηλή πίεση πριν τα 30 ή μετά τα 55; Πότε μπορεί να σχετίζεται με δευτεροπαθή υπέρταση
Μπορεί ένα ζεστό μπάνιο να αντικαταστήσει τη σωματική άσκηση;
Παρά τα ενθαρρυντικά αποτελέσματα, οι επιστήμονες τονίζουν ότι η συγκεκριμένη μελέτη ήταν μικρής κλίμακας και δεν αποδεικνύει ότι το ζεστό μπάνιο υπερέχει συνολικά της άσκησης.
Οι δύο παρεμβάσεις είχαν ίση διάρκεια, αλλά προκάλεσαν διαφορετικά επίπεδα θερμικής καταπόνησης.
«Κατά συνέπεια, τα παρόντα ευρήματα δεν θα πρέπει να ερμηνεύονται ως ένδειξη ότι η παραμονή σε ζεστό νερό είναι εγγενώς ανώτερη από την άσκηση μέτριας έντασης αυτή καθαυτή», διευκρινίζουν οι συγγραφείς.
Η μεγαλύτερη θερμική επιβάρυνση από το ζεστό νερό φαίνεται ότι ενίσχυσε τα αγγειακά ερεθίσματα, ακόμη και χωρίς ενεργή μυϊκή σύσπαση.
«Αυτό μπορεί να έχει ιδιαίτερη σημασία για κλινικούς πληθυσμούς που δεν μπορούν να συμμετέχουν σε τακτική σωματική άσκηση, υποδηλώνοντας ότι η παραμονή σε ζεστό νερό θα μπορούσε να λειτουργήσει ως συμπληρωματική ή εναλλακτική στρατηγική για την πρόκληση ευεργετικών αγγειακών ερεθισμάτων».
Τα ευρήματα ανοίγουν τον δρόμο για περαιτέρω διερεύνηση της παθητικής θερμοθεραπείας, ιδιαίτερα σε ανθρώπους που δυσκολεύονται να ασκηθούν συστηματικά.
Πηγές: