Ο θηλασμός φαίνεται να συμβάλλει στην ανάπτυξη του εγκεφάλου του βρέφους με πολλούς τρόπους. Νέα μεγάλη μελέτη τον συνδέει με λιγότερα συμπτώματα ΔΕΠΥ στην παιδική ηλικία, ακόμη και όταν λαμβάνονται υπόψη οι γενετικοί παράγοντες. Τι συμπέραναν οι ερευνητές.
Φάρμακο για την πίεση εξετάζεται ως πιθανή θεραπεία για τη ΔΕΠΥ – Τι έδειξαν οι μελέτες
Μόνο θηλασμός τους πρώτους μήνες: Τι δείχνει νέα μελέτη για τα συμπτώματα ΔΕΠΥ στην εφηβική ηλικία
Η διαταραχή ελλειμματικής προσοχής και υπερκινητικότητας, γνωστή ως ΔΕΠΥ, χαρακτηρίζεται από υπερκινητικότητα, παρορμητικότητα και δυσκολία συγκέντρωσης, που επηρεάζουν την καθημερινή λειτουργικότητα. Η κληρονομικότητα εξηγεί μεγάλο μέρος του κινδύνου εμφάνισής της.
Το μητρικό γάλα περιέχει λιπαρά οξέα, κύτταρα του ανοσοποιητικού συστήματος και θρεπτικά συστατικά που συμβάλλουν στην ανάπτυξη του νευρικού συστήματος. Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας συνιστά αποκλειστικό θηλασμό για τους πρώτους έξι μήνες, χωρίς στερεές τροφές, βρεφικό γάλα ή νερό.
Ωστόσο, η σχέση του θηλασμού με τη ΔΕΠΥ είναι δύσκολο να αποσαφηνιστεί, καθώς οι μητέρες που θηλάζουν για μεγαλύτερο διάστημα συχνά έχουν διαφορετικά κοινωνικά και οικογενειακά χαρακτηριστικά.
Παράλληλα, γονείς που εμφανίζουν οι ίδιοι συμπτώματα ΔΕΠΥ μπορεί να αντιμετωπίζουν περισσότερες δυσκολίες με τον θηλασμό και να μεταβιβάζουν στα παιδιά τους αυξημένη γενετική προδιάθεση για τη διαταραχή.
Η ΔΕΠΥ μπορεί να φανεί στα μάτια: Τα σημάδια που μπορεί να αποτελούν ένδειξη της διαταραχής
Τι δείχνουν πρόσφατες έρευνες για τον θηλασμό και τον εγκέφαλο
Οι μελέτες των τελευταίων ετών παρουσιάζουν αντικρουόμενα ευρήματα για τον ρόλο του θηλασμού στην ανάπτυξη του εγκεφάλου.
- Σύμφωνα με τη μελέτη του 2025 με τίτλο “Breastfeeding Duration and Child Development”, που περιέλαβε περισσότερα από 570.000 παιδιά, ο θηλασμός μεγαλύτερης διάρκειας και ο αποκλειστικός θηλασμός συνδέθηκαν με μικρότερη πιθανότητα αναπτυξιακών καθυστερήσεων και νευροαναπτυξιακών διαταραχών, με ευρήματα που επιβεβαιώθηκαν και σε συγκρίσεις μεταξύ αδελφών.
- Σύμφωνα με τη μελέτη του 2025 με τίτλο “Impact of breastfeeding at 4-6 months of age on preschool neurodevelopmental outcomes: a nationwide population-based study”, ο θηλασμός στην ηλικία των 4 έως 6 μηνών συνδέθηκε με χαμηλότερο κίνδυνο αναπτυξιακών καθυστερήσεων σε περίπου 1,7 εκατομμύρια παιδιά, με το όφελος να αυξάνεται ανάλογα με τη διάρκειά του.
- Σύμφωνα με τη μελέτη του 2026 με τίτλο “The Association Between Breastfeeding Duration and Attentional and Cognitive Development in Infancy and Early Childhood”, η μεγαλύτερη διάρκεια του θηλασμού συνδέθηκε με καλύτερες γλωσσικές δεξιότητες στην ηλικία των 6 ετών περίπου, όχι όμως και με την προσοχή κατά τη βρεφική ηλικία.
ΔΕΠΥ: Γιατί αυξήθηκαν κατά 20 φορές οι διαγνώσεις σε νεαρούς ενήλικες – Νέα μελέτη
Τι έδειξαν τα δεδομένα 37.643 παιδιών
Νέα έρευνα που δημοσιεύτηκε στο περιοδικό Biological Psychiatry αξιοποίησε δεδομένα από τη νορβηγική μελέτη MoBa, η οποία παρακολουθεί χιλιάδες οικογένειες από την εγκυμοσύνη έως την παιδική ηλικία. Η μελέτη έχει τίτλο «Breastfeeding and Development of Attention-Deficit/Hyperactivity Disorder Symptoms Across Childhood» και πραγματοποιήθηκε υπό την καθοδήγηση της ψυχιάτρου Berit Skretting Solberg του Πανεπιστημίου του Μπέργκεν.
Η ανάλυση περιέλαβε 37.643 παιδιά που γεννήθηκαν μεταξύ 1999 και 2009. Όταν τα παιδιά συμπλήρωσαν έξι μήνες ζωής, οι μητέρες δήλωσαν για πόσο διάστημα είχαν θηλάσει αποκλειστικά, δηλαδή με μητρικό γάλα χωρίς βρεφικό γάλα ή στερεές τροφές. Στη συνέχεια, οι γονείς αξιολόγησαν τα συμπτώματα ΔΕΠΥ στις ηλικίες των 3, 5 και 8 ετών. Κάθε επιπλέον μήνας θηλασμού συνδέθηκε με μετρήσιμη μείωση των συμπτωμάτων και στις τρεις ηλικίες.
Σε 18.349 οικογένειες με γενετικά δεδομένα από τη μητέρα, τον πατέρα και το παιδί, οι ερευνητές εξέτασαν επίσης πολυγονικούς δείκτες κινδύνου, δηλαδή βαθμολογίες που αποτυπώνουν τη γενετική προδιάθεση για ΔΕΠΥ. Έλαβαν ακόμη υπόψη την εκπαίδευση της μητέρας, την ηλικία των γονέων, το βάρος και την εποχή γέννησης.
Η συσχέτιση παρέμεινε σταθερή και μετά τις στατιστικές προσαρμογές. Ο μερικός θηλασμός και η μικρότερη διάρκειά του συνδέθηκαν με υψηλότερες βαθμολογίες συμπτωμάτων ΔΕΠΥ, ενώ η συσχέτιση ήταν ελαφρώς ασθενέστερη στην ηλικία των 8 ετών.
Πώς θα καταλάβουμε αν ένας ενήλικας έχει ΔΕΠΥ και δεν το γνωρίζει; Τα 8 σιωπηρά συμπτώματα
Τι έδειξε η σύγκριση μεταξύ αδελφών
Στη συνέχεια, οι ερευνητές συνέκριναν 8.209 ζεύγη αδελφών, εστιάζοντας σε περισσότερα από 5.000 ζεύγη στα οποία τα δύο παιδιά είχαν θηλάσει για διαφορετικό χρονικό διάστημα. Το παιδί που είχε θηλάσει περισσότερο έτεινε να εμφανίζει λιγότερα συμπτώματα ΔΕΠΥ σε σύγκριση με το αδέλφι του.
Το εύρημα δείχνει ότι το μητρικό γάλα ή η ίδια η διαδικασία του θηλασμού ενδέχεται να έχουν άμεση βιολογική ή ψυχολογική επίδραση, αν και οι συσχετίσεις εξασθενούσαν όταν πραγματοποιούνταν ξεχωριστές αναλύσεις για αγόρια και κορίτσια.
Ποια μπορεί να είναι η δράση του μητρικού γάλακτος
Το μητρικό γάλα περιέχει τρυπτοφάνη, ένα αμινοξύ που μεταβολίζεται στο έντερο και συμμετέχει στην επικοινωνία μεταξύ του πεπτικού και του κεντρικού νευρικού συστήματος.
Περιέχει επίσης σύνθετα σάκχαρα που ευνοούν την ανάπτυξη ωφέλιμων βακτηρίων του εντέρου, τα οποία έχουν συνδεθεί με βελτίωση της μνήμης εργασίας και της προσοχής σε πειραματόζωα. Εξετάζεται ακόμη ο ρόλος της σωματικής επαφής στην ανάπτυξη ασφαλούς συναισθηματικού δεσμού και στη ρύθμιση των συναισθημάτων.
Τι μπορεί να σημαίνουν τα ευρήματα στην πράξη
Οι μειώσεις των συμπτωμάτων είναι μικρές σε ατομικό επίπεδο και ενδέχεται να μην είναι κλινικά αισθητές σε ένα συγκεκριμένο παιδί. Ωστόσο, το όφελος μπορεί να είναι σημαντικό σε επίπεδο πληθυσμού, καθώς ενδέχεται να μειώνεται ο αριθμός των παιδιών που πληρούν τα κριτήρια διάγνωσης της ΔΕΠΥ.
Floordrobe: Το απροσδόκητο σημάδι του ADHD που εμφανίζεται όταν τακτοποιείτε τα ρούχα σας
Η έρευνα βασίστηκε σε ερωτηματολόγια που συμπλήρωσαν οι γονείς, γεγονός που ενδέχεται να επηρεάζει την ακρίβεια των αποτελεσμάτων.
Επιπλέον, η εθελοντική συμμετοχή και η απώλεια δεδομένων κατά την παρακολούθηση συνιστούν περιορισμούς, αν και οι σχετικές αναλύσεις δεν έδειξαν ουσιαστική μεταβολή των αποτελεσμάτων. Πρόκειται για παρατηρητική μελέτη, η οποία αναδεικνύει συσχετίσεις, χωρίς όμως να αποδεικνύει σχέση αιτίας και αποτελέσματος.