Πώς μπορεί να πάρει κανείς αποφάσεις; Νέα μελέτη εξέτασε μια απλή λογική – μπορεί μία απλή άσκηση αναπνοής να μας βοηθήσει να το πετύχουμε; Γιατί δουλεύει;
Δεν μπορώ να θυμηθώ την τελευταία φορά που ήμουν χαρούμενος – Τα 7 σημάδια του χρόνιου στρες
Η απλή τεχνική που μπορεί να επηρεάσει τον τρόπο λήψης αποφάσεων
Η λήψη αποφάσεων συχνά περιλαμβάνει την αξιολόγηση κινδύνου και οφέλους. Επιστήμονες έχουν παρατηρήσει ότι η διάθεση για ανάληψη κινδύνου συνδέεται με τη σωματική χαλάρωση ή ένταση.
Όταν οι παλμοί και η αναπνοή είναι αυξημένοι, το μυαλό τείνει να εστιάζει σε όσα μπορεί να πάνε στραβά, ενώ όταν το σώμα χαλαρώνει, είναι πιθανότερο να εστιάσει σε όσα μπορεί να πάνε καλά.
Πώς μπορεί η χαλάρωση να οδηγήσει σε καλύτερη λήψη αποφάσεων
Η χαλάρωση μπορεί να μην μας κάνει άμεσα καλύτερους στη λήψη αποφάσεων, αλλά μπορεί να δημιουργήσει καλύτερες συνθήκες για τη λήψη τους. Μειώνοντας το στρες και υποστηρίζοντας την προσοχή, τον συναισθηματικό έλεγχο και την εκτελεστική λειτουργία, η χαλάρωση μπορεί να μας βοηθήσει να σκεφτόμαστε πιο καθαρά και να αντιδρούμε λιγότερο παρορμητικά.
Σύμφωνα με άρθρο του 2026 με τίτλο «Does focused attention meditation improve probability weighting bias? The role of emotional trade-off difficulty and compensatory decision making», ο διαλογισμός εστιασμένης προσοχής μείωσε τη μεροληψία στάθμισης πιθανοτήτων όταν η συναισθηματική δυσκολία των συμβιβασμών ήταν χαμηλή, αλλά αύξησε τη μεροληψία όταν η συναισθηματική δυσκολία ήταν υψηλή.
Το στρες «χτυπά» την καρδιά: Οι κίνδυνοι για την υγεία και οι τρόποι προστασίας
Τα ευρήματα έδειξαν επίσης ότι η συναισθηματική δυσκολία στους συμβιβασμούς επηρέασε τη μεροληψία στάθμισης πιθανοτήτων μέσω αντισταθμιστικών στρατηγικών λήψης αποφάσεων, με τη σχέση αυτή να επηρεάζεται από τον διαλογισμό εστιασμένης προσοχής.
- Λιγότερο στρες: Το στρες μπορεί να επηρεάσει τη λήψη αποφάσεων, να αυξήσει την αποστροφή προς τον κίνδυνο και την ευαισθησία στην τιμωρία και να κάνει τις αποφάσεις να απαιτούν περισσότερο χρόνο.
- Καλύτερος νοητικός έλεγχος: Η ενσυνειδητότητα και άλλες πρακτικές που συνδυάζουν σώμα και νου μπορεί να υποστηρίζουν την προσοχή, τον έλεγχο των παρορμήσεων και τη γνωστική ευελιξία.
- Καλύτερη συναισθηματική ρύθμιση: Το χαμηλότερο στρες μπορεί να διευκολύνει την αποστασιοποίηση από τον φόβο, τον θυμό ή το άγχος πριν από μια επιλογή.
- Ένα χρήσιμο νοητικό διάλειμμα: Η ήρεμη ξεκούραση μπορεί να βοηθήσει τον εγκέφαλο να εδραιώσει αναμνήσεις, γεγονός που μπορεί να υποστηρίξει αποφάσεις που απαιτούν ανάκληση και συνδυασμό πληροφοριών.
- Σημαντικός περιορισμός: Η έρευνα δεν αποδεικνύει ότι η χαλάρωση οδηγεί άμεσα σε καλύτερες αποφάσεις. Μπορεί, αντίθετα, να δημιουργεί γνωστικές συνθήκες που κάνουν πιθανότερη τη λήψη καλύτερων αποφάσεων.
Τι συμπέρανε η μελέτη για τη χαλάρωση σχετικά με τη λήψη αποφάσεων
Με βάση τη σύνδεση μεταξύ σωματικής κατάστασης και διάθεσης για ανάληψη κινδύνου, ερευνητές από το German Institute of Human Nutrition in Potsdam εξέτασαν αν η σκόπιμη χαλάρωση μπορεί να επηρεάσει τη λήψη αποφάσεων.
Εγκέφαλος: Οι επιστήμονες ανακάλυψαν πώς «κολλάει» το μυαλό μας στο έντονο στρες
Συμμετείχαν 41 άτομα, τα οποία έκαναν μια απλή άσκηση αναπνοής – εισπνοή για δύο δευτερόλεπτα και εκπνοή για οκτώ. Η τεχνική επιβραδύνει τον καρδιακό ρυθμό και αυξάνει την αίσθηση ηρεμίας.
Παρόμοιο αποτέλεσμα μπορεί να έχει οποιαδήποτε άσκηση όπου η εκπνοή διαρκεί περισσότερο από την εισπνοή, όπως η αναπνοή 4-7-8, ή ακόμη και μια απλή καταμέτρηση, με μεγαλύτερο αριθμό στην εκπνοή.
Κατά τη διάρκεια του πειράματος, οι συμμετέχοντες έπρεπε να αποφασίσουν γρήγορα αν θα αποδέχονταν ή θα απέρριπταν στοιχήματα με 50% πιθανότητα να κερδίσουν 10 έως 30 ευρώ και 50% πιθανότητα να χάσουν 5 έως 15 ευρώ.
Ορισμένα στοιχήματα πραγματοποιούνταν στην πράξη, ώστε οι συμμετέχοντες να γνωρίζουν ότι οι αποφάσεις τους μπορούσαν να αφορούν πραγματικά χρήματα.
Τι συμβαίνει όταν η ανταμοιβή ξεπερνά τον κίνδυνο
Επειδή τα πιθανά κέρδη ήταν μεγαλύτερα από τις πιθανές απώλειες, η λογική επιλογή ήταν η αποδοχή των στοιχημάτων. Οι ερευνητές κατέγραψαν την αναπνοή των συμμετεχόντων και, μέσω οπτικών οδηγιών, τους καθοδήγησαν τόσο στη φυσιολογική αναπνοή όσο και στην αναπνοή με εισπνοή δύο δευτερολέπτων και εκπνοή οκτώ.
Παράλληλα, παρακολούθησαν τη δραστηριότητα του εγκεφάλου με fMRI, καθώς και τον καρδιακό ρυθμό, την αναπνοή, το μέγεθος της κόρης των ματιών και την αγωγιμότητα του δέρματος.
Άγχος σε παιδιά και εφήβους: Πώς εκδηλώνεται από τη βρεφική ηλικία έως την εφηβεία
Οι συμμετέχοντες ήταν πιο πιθανό να αποδεχθούν τα στοιχήματα όταν επιβράδυναν την εκπνοή τους. Η παρακολούθηση της εγκεφαλικής δραστηριότητας έδειξε επίσης ότι όσοι έκαναν πιο αργή εκπνοή εστίαζαν περισσότερο στις πιθανές ανταμοιβές και λιγότερο στις πιθανές απώλειες.
Τα ευρήματα δείχνουν ότι η συναισθηματική κατάσταση, η διάθεση και ακόμη και η σωματική κατάσταση μπορούν να επηρεάσουν τις αποφάσεις. Η επιβράδυνση της εκπνοής μπορεί να βοηθήσει το σώμα να χαλαρώσει και να δημιουργήσει μια πιο ήρεμη κατάσταση πριν από μια δύσκολη επιλογή.
Πηγές: Inc, PubMed, PubMed, PubMed, PubMed, PubMed, Springer