Ο καρκίνος συνδέεται στενά με την ηλικία, όμως διαγιγνώσκεται ολοένα και πιο συχνά σε νεότερους ενήλικες. Νέα μελέτη δείχνει ότι η επιταχυνόμενη βιολογική γήρανση μπορεί να είναι ένας από τους παράγοντες που εξηγούν αυτή την τάση.
Καρκίνος του προστάτη: Τα φυτικά λιπαρά που «χαρίζουν» χρόνια μετά τη διάγνωση – Έρευνα του Harvard
Τι έδειξε η νέα μελέτη για τη βιολογική ηλικία – Πώς μπορεί να σχετίζεται με τον καρκίνο στους νέους
Ερευνητές του Washington University School of Medicine in St. Louis, σε μελέτη που δημοσιεύθηκε στο Nature Medicine, διαπίστωσαν ότι οι νεότερες γενιές εμφανίζουν πιο γρήγορη βιολογική γήρανση σε σύγκριση με παλαιότερες γενιές στην ίδια χρονολογική ηλικία.
Η χρονολογική ηλικία αφορά τα χρόνια ζωής, ενώ η βιολογική ηλικία αποτυπώνει την κατάσταση του οργανισμού, με βάση αλλαγές στα κύτταρα, τα όργανα, τον μεταβολισμό και άλλα φυσιολογικά συστήματα.
Όσο μεγαλύτερη ήταν η διαφορά μεταξύ βιολογικής και χρονολογικής ηλικίας, τόσο αυξανόταν ο κίνδυνος καρκίνου πρώιμης έναρξης, δηλαδή καρκίνου που διαγιγνώσκεται συνήθως έως τα 55 έτη.
«Απώτερος στόχος μας είναι να αποκωδικοποιήσουμε τον τρόπο με τον οποίο τα σύγχρονα περιβάλλοντα ενσωματώνονται βιολογικά και αυξάνουν τον κίνδυνο καρκίνου, μετατρέποντας την πρόληψη από γενικές συστάσεις σε εξατομικευμένες παρεμβάσεις», δήλωσε η Yin Cao, ScD, μοριακή επιδημιολόγος και αναπληρώτρια καθηγήτρια στο WashU Medicine, σύμφωνα με το Science Daily.
«Αυτό μας φέρνει πιο κοντά στον έγκαιρο εντοπισμό του κινδύνου και στην ανάπτυξη στρατηγικών πρόληψης προσαρμοσμένων στη βιολογία κάθε ανθρώπου».
Θεσμικό ρόλο αποκτούν οι ασθενείς στη διαμόρφωση των πολιτικών για τον καρκίνο
Καρκίνος: Πόσο συχνός είναι συγκριτικά με την ηλικία
Ο καρκίνος εξακολουθεί να είναι πολύ πιο συχνός όσο μεγαλώνουν οι άνθρωποι, όμως πρόσφατες έρευνες δείχνουν ότι ορισμένοι καρκίνοι γίνονται επίσης πιο συχνοί σε νεότερους ενήλικες. Η τάση δεν είναι ίδια για κάθε τύπο καρκίνου ή ηλικιακή ομάδα.
- Μελέτη του 2025 στις ΗΠΑ διαπίστωσε αύξηση των ποσοστών 14 τύπων καρκίνου σε τουλάχιστον μία νεότερη ηλικιακή ομάδα. Οι καρκίνοι του μαστού, του παχέος εντέρου, των νεφρών και της μήτρας παρουσίασαν ορισμένες από τις μεγαλύτερες αυξήσεις.
- Διεθνής μελέτη σε 42 χώρες διαπίστωσε αύξηση αρκετών τύπων καρκίνου μεταξύ ενηλίκων ηλικίας 20–49 ετών. Ο καρκίνος του παχέος εντέρου ήταν ιδιαίτερα αξιοσημείωτος, καθώς τα ποσοστά αυξάνονταν περισσότερο στους νεότερους ενήλικες σε σχέση με τους μεγαλύτερους σε ηλικία ενήλικες στο 69% των χωρών.
- Μελέτη του 2026 στις ΗΠΑ με τίτλο Age-Specific Trends in Carcinoma Incidence Among Adolescents and Young Adults in the United States, 1975-2021 διαπίστωσε ότι τα ποσοστά καρκινώματος αυξήθηκαν κατά μέσο όρο κατά 0,61% ετησίως μεταξύ ατόμων ηλικίας 15–39 ετών.
- Οι ερευνητές επισημαίνουν ότι αυτές οι τάσεις μπορεί να αντανακλούν αλλαγές μεταξύ των γενεών, αλλαγές στο πότε γίνεται η διάγνωση των καρκίνων ή και τα δύο.
Η επιταχυνόμενη βιολογική γήρανση φαίνεται να αυξάνει τον κίνδυνο
Η μελέτη περιέλαβε πάνω από 154.000 νεαρούς ενήλικες από το UK Biobank και πάνω από 10.000 συμμετέχοντες του αμερικανικού NIH All of Us Research Program.
Οι ερευνητές, μεταξύ των οποίων ο Αμερικανός ερευνητής και πρώτος συγγραφέας Ruiyi Tian, αξιολόγησαν:
- τη συστηματική γήρανση ολόκληρου του σώματος με τα εργαλεία PhenoAge, Klemera-Doubal Method και metabolomic age score
- τη γήρανση συγκεκριμένων οργάνων μέσω πρωτεϊνών του αίματος.
Το PhenoAge βασίζεται σε εννέα βιοχημικούς δείκτες αίματος, μεταξύ των οποίων η αλβουμίνη και η κρεατινίνη.
Οι ερευνητές εξέτασαν επίσης παράγοντες όπως:
- η παχυσαρκία,
- η μεταβολική δυσλειτουργία,
- η κατανάλωση αλκοόλ,
- η καθιστική ζωή,
- η διατροφή και
- η καισαρική τομή.
Κανένας από αυτούς δεν εξηγούσε μόνος του μεγάλο μέρος της παρατηρούμενης τάσης.
Καρκίνος του παχέος εντέρου και του ορθού: Τα 3 συμπτώματα «Α & Κ» που δεν πρέπει να αγνοήσετε
Έως 15% αυξημένος ο κίνδυνος για καρκίνο πρώιμης έναρξης
Η μεγαλύτερη συστηματική γήρανση συνδέθηκε με 8% υψηλότερο κίνδυνο πρώιμων συμπαγών καρκίνων, κυρίως του πνεύμονα, του γαστρεντερικού συστήματος και της μήτρας.
Τα άτομα με την πιο προχωρημένη βιολογική γήρανση είχαν 15% υψηλότερο κίνδυνο σε σύγκριση με εκείνα που εμφάνιζαν τη μικρότερη, ακόμη και μετά τον συνυπολογισμό κληρονομικών γενετικών παραγόντων. Η προχωρημένη γήρανση του ανοσοποιητικού συνδέθηκε με πρώιμο καρκίνο του πνεύμονα, ενώ η γήρανση του λιπώδους ιστού με πρώιμο καρκίνο του παχέος εντέρου.
«Αν μπορούμε να εντοπίσουμε τους νεότερους ανθρώπους με τον υψηλότερο κίνδυνο καρκίνου όσο παραμένουν ακόμη υγιείς, μπορούμε να επικεντρώσουμε τις στρατηγικές πρόληψης και έγκαιρης ανίχνευσης σε εκείνους που θα ωφεληθούν περισσότερο από τις πρώιμες παρεμβάσεις», δήλωσε η Cao.
Πρόληψη και έγκαιρη ανίχνευση
Η έρευνα είναι μέρος της Team PROSPECT του Cancer Grand Challenges, πρωτοβουλίας των Cancer Research UK και National Cancer Institute. Οι ερευνητές εξετάζουν πώς περιβαλλοντικοί και κοινωνικοί παράγοντες, καθώς και παράγοντες τρόπου ζωής αφήνουν μακροχρόνια βιολογικά αποτυπώματα.
«Αυτή τη στιγμή δεν έχουμε οριστική απάντηση για το τι προκαλεί την αύξηση των καρκίνων πρώιμης έναρξης σε όλο τον κόσμο, όμως μελέτες όπως αυτή μας βοηθούν να συνθέσουμε τη συνολική εικόνα», δήλωσε ο David Scott, PhD, διευθυντής του Cancer Grand Challenges.
Καρκίνος: Ερευνητές δημιούργησαν μικροσκοπική συσκευή που ανιχνεύει τους όγκους χωρίς εργαστήριο
Στόχος είναι να εντοπίζονται τα άτομα υψηλότερου κινδύνου όσο παραμένουν υγιή, ώστε η πρόληψη και ο προσυμπτωματικός έλεγχος να ξεκινούν νωρίτερα και να προσαρμόζονται στη βιολογία κάθε ανθρώπου.
Πηγές: ScienceDaily, PubMed, PubMed, PubMed, JNCI