Οι ειδικοί από την «ΚΛΙΜΑΚΑ» προειδοποιούν για την ανάγκη άμεσης ενίσχυσης της πρόληψης και της ψυχικής υποστήριξης παιδιών και εφήβων.
«Πώς φτάνουν δύο ανήλικα κορίτσια στο σημείο να πέσουν μαζί από μια ταράτσα; Το ερώτημα αυτό δεν πρέπει να αφήνει αδιάφορη καμία κοινωνία».
Το τραγικό περιστατικό που συνέβη χθες στην Ηλιούπολη με τα δύο ανήλικα κορίτσια που έπεσαν από τον 6ο όροφο πολυκατοικίας με τραγική κατάληξη για το ένα κορίτσι και το δεύτερο να δίνει μάχη για τη ζωή του, επαναφέρει στο επίκεντρο το κρίσιμο ζήτημα της ψυχικής υγείας των εφήβων και της πρόληψης της αυτοκτονίας.
Οι επιστήμονες του Κέντρου Ημέρας για την Πρόληψη της Αυτοκτονίας και του Παρατηρητηρίου Αυτοκτονιών της «ΚΛΙΜΑΚΑ» – Γραμμή Παρέμβασης για την Αυτοκτονία 1018– επισημαίνουν ότι η αυτοκαταστροφική συμπεριφορά δεν αποτελεί μια αιφνίδια αντίδραση, αλλά μια σύνθετη διαδικασία που συχνά παραμένει αόρατη μέχρι την εκδήλωση μιας κρίσης.
Τα στοιχεία για το 2026 καταγράφουν ήδη αύξηση των αυτοκτονιών στις ηλικίες 15 έως 19 ετών, εντείνοντας την ανησυχία για την επάρκεια των μηχανισμών πρόληψης και έγκαιρης παρέμβασης.
Αυτοκτονίες παιδιών και εφήβων στην Ελλάδα: Στατιστικά στοιχεία 2022-2026
- Το 2022, αυτοκτόνησαν 4 παιδιά ηλικίας 12-14 ετών και 7 παιδιά ηλικίας 15-19 ετών.
- Το 2023, αυτοκτόνησε 1 παιδί ηλικίας 12-14 ετών και 9 παιδιά ηλικίας 15-19 ετών.
- Το 2024, αυτοκτόνησαν 3 παιδιά ηλικίας 12-14 ετών και 7 παιδιά ηλικίας 15-19 ετών.
- Το 2025, αυτοκτόνησε 1 παιδί ηλικίας 12-14 ετών και 6 παιδιά ηλικίας 15-19 ετών.
- Το 2026 αυτοκτόνησε1 παιδί ηλικίας 12-14 ετών και 8 παιδιά ηλικίας 15-19 ετών.
Η αυτοκτονικότητα δεν αποτελεί ένα ξαφνικό γεγονός
Όπως επισημαίνει η «ΚΛΙΜΑΚΑ», η αυτοκτονικότητα δεν αποτελεί ένα αιφνίδιο ή μονοπαραγοντικό γεγονός, αλλά μια πολυπαραγοντική και δυναμική διαδικασία με σημαντικές γενετικές συνιστώσες.
Ιδιαίτερα στην εφηβεία, η ψυχική δυσφορία συχνά δεν εκφράζεται με τρόπο άμεσα αναγνωρίσιμο από το περιβάλλον, ενώ η αίσθηση αδιεξόδου, η συναισθηματική απορρύθμιση, η απομόνωση και η δυσκολία διαχείρισης επώδυνων εμπειριών μπορεί να παραμένουν αόρατες μέχρι την εκδήλωση μιας κρίσιμης κατάστασης που θα κινητοποιήσει την ευαλωτότητά τους.
Υπογραμμίζει ότι στη συγκεκριμένη περίπτωση «δεν μπορούμε να γνωρίζουμε τι ακριβώς συνέβη, ούτε να προχωρούμε σε αυθαίρετα συμπεράσματα χωρίς ολοκληρωμένη επιστημονική διερεύνηση.
Αυτό που είναι βέβαιο είναι ότι τέτοιες περιπτώσεις αναδεικνύουν την ανάγκη έγκαιρης επαγγελματικής υποστήριξης παιδιών και εφήβων που βιώνουν σοβαρή ψυχική δυσφορία».
Το περιστατικό επαναφέρει ένα κρίσιμο ερώτημα: τι είναι αυτό που δυσκολεύει τόσο τους εφήβους να εκφράσουν την ψυχική τους δυσφορία και να αναζητήσουν βοήθεια εγκαίρως;
Η «ΚΛΙΜΑΚΑ» απαντά: «Η σύγχρονη επιστημονική γνώση δείχνει ότι η ψυχική ευαλωτότητα δεν διαμορφώνεται αποκομμένα από το περιβάλλον. Αντιθέτως, η ποιότητα των σχέσεων, η αίσθηση ασφάλειας, η συναισθηματική διαθεσιμότητα και η ύπαρξη υποστηρικτικών πλαισίων μπορούν να λειτουργήσουν προστατευτικά απέναντι στην επιβάρυνση και την εκδήλωση αυτοκαταστροφικής συμπεριφοράς, ιδιαίτερα στην εφηβική ηλικία. Υπό αυτό το πρίσμα, η πρόληψη δεν αφορά μόνο την αντιμετώπιση της κρίσης, αλλά και τη δημιουργία «ασφαλών» οικογενειακών, σχολικών και κοινωνικών περιβαλλόντων που επιτρέπουν στο άτομο να εκφράσει εγκαίρως τον ψυχικό του πόνο».
Καταλήγει ότι «η πρόληψη της αυτοκτονίας στην παιδική και εφηβική ηλικία δεν μπορεί να περιορίζεται στην εκ των υστέρων διαχείριση τραγικών γεγονότων. Απαιτεί τη συστηματική ενίσχυση των δομών ψυχικής υγείας για παιδιά και εφήβους, την εκπαίδευση οικογενειών και σχολικών κοινοτήτων στην έγκαιρη αναγνώριση της ψυχικής επιβάρυνσης, την αποστιγματοποίηση της αναζήτησης βοήθειας και την ανάπτυξη μηχανισμών έγκαιρης παρέμβασης πριν από την εκδήλωση κρίσιμων καταστάσεων».