Μια μελέτη φέρνει στο φως μια απρόσμενη γενετική σύνδεση ανάμεσα στους ανθρώπους και τα Golden Retrievers. Τα ευρήματα προκαλούν έκπληξη και ανοίγουν νέο διάλογο γύρω από όσα μοιραζόμαστε με τα αγαπημένα σκυλιά.
Τι σημαίνει όταν ο σκύλος σας σάς φέρνει τυχαία αντικείμενα, σύμφωνα με εκπαιδεύτρια
Τι μοιράζονται οι άνθρωποι με τα αγαπημένα του golden retrievers;
Η εικόνα του σκύλου ως «καλύτερου φίλου του ανθρώπου» δεν είναι μόνο πολιτισμικό κλισέ, αλλά συνδέεται και με μετρήσιμες βιολογικές διεργασίες που ενισχύουν τον δεσμό. Σε μελέτη στο Science, οι Nagasawa και συνεργάτες έδειξαν ότι όταν οι σκύλοι κοιτούν επίμονα τους κηδεμόνες τους κατά τη διάρκεια μιας σύντομης αλληλεπίδρασης, αυξάνονται τα επίπεδα ωκυτοκίνης (ορμόνης που σχετίζεται με την κοινωνική σύνδεση) τόσο στους ανθρώπους όσο και στους σκύλους, δημιουργώντας έναν «θετικό βρόχο» που ενισχύει την τρυφερή συμπεριφορά και την αμοιβαία προσκόλληση, ένα εύρημα που δεν παρατηρήθηκε με τον ίδιο τρόπο σε εξημερωμένους λύκους στο ίδιο πρωτόκολλο, υπογραμμίζοντας τον ιδιαίτερο ρόλο της εξημέρωσης στη σχέση ανθρώπου–σκύλου.
Οι άνθρωποι πιθανότατα μοιράζονται τα σπίτια τους με σκύλους από τότε που εγκαταστάθηκαν σε αυτά για πρώτη φορά. Οπότε θα μπορούσε να υποστηριχθεί ότι δεν υπάρχει «ανθρώπινη κοινωνία» χωρίς τη συμπερίληψη των ζώων ως μέρος αυτής.
Η μακρά κοινή ιστορία μας με τους σκύλους έχει περιγραφεί ακόμη και ως μια μορφή συνεξέλιξης.
Και μια νέα μελέτη που δημοσίευσε ο Daniel Mills, Καθηγητής Κτηνιατρικής Συμπεριφορικής Ιατρικής στο University of Lincoln μαζί με συναδέλφους του από το Cambridge δείχνει ότι τα golden retrievers και οι άνθρωποι φαίνεται να μοιράζονται μια γενετική βάση για τουλάχιστον ορισμένες συμπεριφορές.
Οι σκύλοι παρουσιάζουν πολλές προσαρμογές που ίσως τους βοηθούν να ζουν και να συνεργάζονται με ανθρώπους. Οι αρχαίοι άνθρωποι ενδέχεται ακόμη και να επέλεξαν τους προγόνους των σκύλων για την ικανότητά τους να τρώνε πιο «ανθρώπινη» διατροφή από τους λύκους.
Σε ψυχολογικό επίπεδο, υπάρχουν πολλές προσαρμογές που διευκολύνουν την επικοινωνία μεταξύ των δύο ειδών, όπως η ικανότητα να ακολουθούν ανθρώπινες χειρονομίες όπως το να δείχνουν κάτι, ικανότητα που υπερβαίνει ακόμη και αυτή των πλησιέστερων συγγενών μας, των χιμπαντζήδων.
Οι σκύλοι επίσης φαίνεται να είναι εξαιρετικά ικανοί στο να ανταποκρίνονται κατάλληλα στο ανθρώπινο συναίσθημα.
Αλλά δεν είναι όλα μονόπλευρα. Οι άνθρωποι φαίνεται να δείχνουν μια διαισθητική κατανόηση της φύσης των φωνητικών εκφράσεων των σκύλων.
Τα χαρακτηριστικά της συμπεριφοράς των σκύλων που μοιάζουν με τους ανθρώπους
Στις μέρες μας, η σχέση μας περιλαμβάνει και το μοίρασμα της φασαρίας και της έντασης που χαρακτηρίζουν τη σύγχρονη ζωή. Οπότε δεν είναι περίεργο που υπάρχει εξαιρετικά υψηλή συχνότητα προβλημάτων που σχετίζονται με το άγχος στους σκύλους.
Αυτό έχει οδηγήσει ερευνητές να αναρωτηθούν σε ποιον βαθμό μπορεί να μοιραζόμαστε και προβλήματα ψυχικής υγείας. Πρόσφατα, υπήρξαν αρκετοί ισχυρισμοί για την πιθανότητα ύπαρξης ενός συνδρόμου παρόμοιου με τον αυτισμό στους σκύλους. Τον Μάρτιο του 2025, εντοπίστηκε ένας παρόμοιος γενετικός δείκτης για ορισμένα κοινωνικά προβλήματα που σχετίζονται με τον αυτισμό.
Η μελέτη πήγε αυτή την γενετική έρευνα ένα βήμα παραπέρα. Η ομάδα του ειδικού ανέλυσε τον γενετικό κώδικα και τη συμπεριφορά 1.300 golden retrievers, αναζητώντας γονίδια που σχετίζονται με τα χαρακτηριστικά της συμπεριφοράς τους. Στη συνέχεια, εντοπίστηκαν τα «αντίστοιχα» γονίδια στους ανθρώπους, που έχουν κληρονομηθεί από τον ίδιο εξελικτικό πρόγονο.
Ταυτόχρονα, εξετάστηκε και η σχέση αυτών των γονιδίων με μια σειρά ανθρώπινων λειτουργιών όπως η νοημοσύνη, η ψυχική υγεία και οι συναισθηματικές διεργασίες.
«Εντοπίσαμε 12 γονίδια όπου φάνηκε να υπάρχει σύνδεση μεταξύ σκύλων και ανθρώπων, που σχετίζεται με παρόμοια ψυχολογική λειτουργία», δήλωσε ο Daniel Mills.
Κάποια από αυτά ήταν στενά συνδεδεμένα με όμοιες συναισθηματικές αντιδράσεις, για παράδειγμα, αντιδράσεις που σχετίζονται με μη κοινωνικό άγχος. Ωστόσο, σε άλλες περιπτώσεις ο σύνδεσμος ήταν ίσως λιγότερο προφανής.
«Αλλά διαμορφώσαμε υποθέσεις που ίσως εξηγούν αυτή τη συσχέτιση. Όταν το κάναμε αυτό, βρήκαμε λογικούς λόγους για να υποστηρίξουμε τις ομοιότητες που παρατηρήσαμε στις γενετικές συνδέσεις μεταξύ ανθρώπων και golden retrievers», πρόσθεσε.
Για παράδειγμα, το γονίδιο ADD2 στους σκύλους συνδέθηκε με φόβο απέναντι σε ξένους, ενώ στους ανθρώπους σχετίζεται με κατάθλιψη. Ένα βασικό χαρακτηριστικό της κατάθλιψης στους ανθρώπους είναι η κοινωνική απόσυρση, οπότε οι επιστήμονες υποψιάζονται ότι μπορεί να υπάρχει μια κοινή γενετική σύνδεση, η οποία εκδηλώνεται στους σκύλους (που είναι γενικά υπερ-κοινωνικά όντα) ως άγχος απέναντι σε αγνώστους.
Άλλες πιθανές συσχετίσεις σχετίζονταν με ανθρώπινες καταστάσεις που περιλαμβάνουν σύνθετες γνωστικές διεργασίες, όπως η αυτοαντανάκλαση, οι οποίες δεν θεωρείται ότι υπάρχουν στους σκύλους. Ωστόσο, όσο εμβαθύναμε στο εύρος των ανθρώπινων συσχετίσεων, οι ερευνητές μπόρεσαν να εντοπίσουν πιθανούς λόγους ακόμη και για μερικές από αυτές.
Για παράδειγμα, η εκπαίδευση στους σκύλους συνδεόταν με γονίδια στους ανθρώπους που σχετίζονται όχι μόνο με τη νοημοσύνη αλλά και με την ευαισθησία στο να κάνουν λάθος.
Όσο γνωρίζουμε, οι σκύλοι δεν μπορούν να προβάλουν τον εαυτό τους και τις περιστάσεις τους με αφηρημένους τρόπους όπως οι άνθρωποι, αλλά σίγουρα διαφέρουν ως προς την ευαισθησία τους σε δυσάρεστες εμπειρίες. Άρα αυτό ίσως αποτελεί τη βάση της κοινής γενετικής ρίζας μεταξύ των δύο ειδών.
Πόση ώρα μπορεί να μείνει ο σκύλος μόνος στο σπίτι – Πώς να τον εκπαιδεύσουμε;
Οι σκύλοι ίσως αντιμετωπίζουν ζητήματα ψυχικής υγείας
Τα αποτελέσματα αποτελούν εξαιρετική βάση για μελλοντικές μελέτες στη συγκριτική και εξελικτική ψυχιατρική.
Όπως δήλωσε η Eleanor Raffan, κτηνίατρος και αναπληρώτρια καθηγήτρια φυσιολογίας που ηγήθηκε της πλευράς του Cambridge στη συγκεκριμένη έρευνα:
«Τα ευρήματα είναι πραγματικά εντυπωσιακά – παρέχουν ισχυρές ενδείξεις ότι οι άνθρωποι και τα golden retrievers έχουν κοινές γενετικές ρίζες στη συμπεριφορά τους. Τα γονίδια που εντοπίσαμε επηρεάζουν συχνά τις συναισθηματικές καταστάσεις και τη συμπεριφορά και στα δύο είδη».
Φυσικά, υπάρχουν διαφορές στον τρόπο που οι άνθρωποι και οι σκύλοι βιώνουν τα συναισθήματά τους. Πολλά από τα ανθρώπινα συναισθήματα συνδέονται με σύνθετες νοητικές διεργασίες. Ωστόσο, αυτό δεν μειώνει τη σημασία των σχετιζόμενων καταστάσεων που μπορεί να αντικατοπτρίζουν θέματα ψυχικής υγείας ή ταλαιπωρίας.
Ο Enoch Alex, πρώτος συγγραφέας της μελέτης και υποψήφιος διδάκτορας στο τμήμα φυσιολογίας, ανάπτυξης και νευροεπιστήμης, το συνόψισε ως εξής:
«Αυτά τα αποτελέσματα δείχνουν ότι η γενετική καθορίζει τη συμπεριφορά, κάνοντας ορισμένους σκύλους πιο επιρρεπείς στο να βρίσκουν τον κόσμο αγχωτικό. Αν οι εμπειρίες ζωής τους εντείνουν αυτό το γεγονός, τότε μπορεί να ενεργούν με τρόπους που εμείς ερμηνεύουμε ως κακή συμπεριφορά, ενώ στην πραγματικότητα είναι απλώς σε κατάσταση δυσφορίας».
Το μυστικό για να ζήσει ο σκύλος σας έως και τρία χρόνια περισσότερο, σύμφωνα με ειδικό
Αν και μπορεί μερικές φορές να είναι δελεαστικό να απορρίπτουμε την ακαδημαϊκή εργασία πάνω στους σκύλους ως κάπως επιπόλαιη, στη νέα αυτή έρευνα διαφαίνεται ένας σημαντικός νέος ρόλος για τους σκύλους στη σύγχρονη κοινωνία: ως φυσικά μοντέλα για ζητήματα ψυχικής υγείας.