Όσοι μένουν ξύπνιοι μέχρι αργά το βράδυ μπορεί να είναι πιο πιθανό να εμφανίζουν χαρακτηριστικά που σχετίζονται με τη διπολική διαταραχή, σύμφωνα με νέα έρευνα. Η μελέτη διαπίστωσε ότι άτομα με βραδινό χρονότυπο έχουν αυξημένο κίνδυνο.
Νέα μελέτη συνδέει τον βραδυνό χρονότυπο με πιο έντονα χαρακτηριστικά διπολικής διαταραχής
Ενώ περίπου ένας στους τρεις ενήλικες στη Βρετανία δηλώνει ότι είναι «νυχτοπούλι» -δηλαδή ότι προτιμάει να κοιμάται αργά-, παρόμοια μοτίβα παρατηρήθηκαν σε μελέτη με 2.031 ενήλικες στην Ιταλία, όπου οι συμμετέχοντες που προτιμούσαν τις βραδινές ώρες ανέφεραν υψηλότερα επίπεδα κατάθλιψης, άγχους, ευερεθιστότητας και συναισθηματικής απορρύθμισης σε σύγκριση με τους πρωινούς τύπους ή όσους δεν είχαν σαφή προτίμηση.
Επηρεάζεται ο κιρκάδιος ρυθμός σε άτομα με ψυχικές διαταραχές;
Σύμφωνα με μελέτη του 2026 με τίτλο «Circadian-related hypothalamic structure differs by chronotype in bipolar disorder», τα άτομα με διπολική διαταραχή παρουσιάζουν διαφορές στον υποθάλαμο που σχετίζονται με τη ρύθμιση του κιρκάδιου ρυθμού, με τον βραδινό χρονότυπο να συνδέεται με πιο σοβαρά συμπτώματα και μεγαλύτερη μεταβλητότητα της νόσου.
Άλλες πρόσφατες έρευνες δείχνουν ότι ο κιρκάδιος ρυθμός παίζει καθοριστικό ρόλο στην ψυχική υγεία και συχνά διαταράσσονται σε ψυχιατρικές παθήσεις. Αυτές οι διαταραχές μπορεί να μην είναι μόνο συμπτώματα, αλλά μέρος του τρόπου με τον οποίο οι διαταραχές αυτές αναπτύσσονται και εξελίσσονται.
Διπολικό επεισόδιο: 7 καθημερινές αιτίες που μπορούν να το προκαλέσουν
- Η διαταραχή του κιρκάδιου ρυθμού είναι συχνή σε πολλές ψυχικές διαταραχές
- Συνδέεται έντονα με διαταραχές διάθεσης όπως η κατάθλιψη και η διπολική διαταραχή
- Μεγαλύτερη διαταραχή σχετίζεται με μεγαλύτερο φορτίο ψυχικής νόσου
- Δεδομένα από φορετές συσκευές επιβεβαιώνουν τη σύνδεση μεταξύ ακανόνιστων ρυθμών και σοβαρότητας της κατάθλιψης
Ο βραδινός χρονότυπος συνδέεται με συναισθηματική απορρύθμιση και κίνδυνο διπολικής διαταραχής
«Τα ευρήματά μας υποστηρίζουν έντονα μια σύνδεση μεταξύ του βραδινού χρονότυπου και των συναισθηματικών ιδιοσυγκρασιών που σχετίζονται με ευαλωτότητα στη διπολική διαταραχή», δήλωσε ο επικεφαλής συγγραφέας της μελέτης G. Pontoni, σύμφωνα με το Daily Mail.
«Τα άτομα με πιο καθυστερημένους ρυθμούς ύπνου-αφύπνισης είναι πιο πιθανό να νιώσουν συναισθηματική απορρύθμιση και υποκλινικά χαρακτηριστικά διπολικής διαταραχής, ακόμη και στον γενικό πληθυσμό».
Η μελέτη διαπίστωσε επίσης ότι τα «νυχτοπούλια» είχαν υψηλότερες βαθμολογίες σε ερωτηματολόγια που σχετίζονται με συμπτώματα τύπου διπολικής διαταραχής, γεγονός που σημαίνει ότι εμφανίζουν περισσότερα σχετικά σημάδια σε σύγκριση με τους υπόλοιπους συμμετέχοντες.
Διπολική διαταραχή: Μια νέα, απλή εξέταση αίματος προσφέρει άμεση και ακριβή διάγνωση
Το κάπνισμα συνδέθηκε επίσης με υψηλότερα χαρακτηριστικά τύπου διπολικής διαταραχής, ενώ η καλή ποιότητα ύπνου φάνηκε να λειτουργεί προστατευτικά, καθώς σχετιζόταν με χαμηλότερα επίπεδα αυτών των τάσεων.
«Τα αποτελέσματα αυτά υπογραμμίζουν τη σημασία του χρονότυπου κατά την αξιολόγηση των συμπτωμάτων διάθεσης και των δυσκολιών στη ρύθμιση των συναισθημάτων», σχολίασε ο Professor Andrea Fiorillo, Πρόεδρος της European Psychiatric Association.
«Η εξέταση των προτιμήσεων ύπνου-αφύπνισης παράλληλα με την κλασική κλινική αξιολόγηση μπορεί να βοηθήσει τους ειδικούς να προσδιορίσουν καλύτερα τον κίνδυνο και να προσαρμόσουν την παρακολούθηση όπου χρειάζεται».
Τα «νυχτοπούλια» συχνά χρειάζονται να βάλουν πολλά ξυπνητήρια το πρωί για να ξυπνήσουν, ενώ οι πρωινοί τύποι σηκώνονται εύκολα από το κρεβάτι — μερικές φορές ακόμη και χωρίς ξυπνητήρι.
Πολλοί πρωινοί τύποι πηγαίνουν επίσης στο γυμναστήριο πριν από τη δουλειά το πρωί και νιώθουν πιο παραγωγικοί στην ανατολή του ηλίου. Αντίθετα, τα «νυχτοπούλια» απολαμβάνουν να πίνουν καφέ το βράδυ ή να ξεκινούν δραστηριότητες αργά το βράδυ, όταν οι περισσότεροι χαλαρώνουν και ετοιμάζονται για ύπνο.
10 σημάδια κατάθλιψης στις γυναίκες που δεν πρέπει να αγνοήσετε-Πώς αντιμετωπίζεται
Μελέτη που πραγματοποιήθηκε το 2024 από το Imperial College London διαπίστωσε ότι τα «νυχτοπούλια» παρουσίασαν «ανώτερη γνωστική λειτουργία».