Οι καβγάδες μπορεί να είναι στρεσογόνοι με τον οποιονδήποτε, και να προκαλούν συχνά συναισθήματα στρες, θυμού και θλίψης. Ωστόσο, οι διαφωνίες με άτομα που έχουν ναρκισσιστικά χαρακτηριστικά μπορεί να είναι ιδιαίτερα δύσκολες, επειδή μπορεί να χρησιμοποιούν χειριστικές συμπεριφορές και να επιδιώκουν να ελέγχουν τους άλλους.
Γιατί ένας καβγάς με έναν ναρκισσιστή μπορεί να είναι τόσο δύσκολος
Ειδικοί επισημαίνουν ότι μια δυσάρεστη αλληλεπίδραση δεν σημαίνει αυτόματα ότι κάποιος πάσχει από ναρκισσιστική διαταραχή προσωπικότητας (NPD), καθώς ο ναρκισσισμός υπάρχει σε ένα φάσμα που εκτείνεται από τον υγιή ναρκισσισμό, ο οποίος ορίζεται ως «μια ολοκληρωμένη αίσθηση του εαυτού και υγιής αυτοεκτίμηση έως τον παθολογικό ναρκισσισμό και τη ναρκισσιστική διαταραχή προσωπικότητας», έως πιο σοβαρά χαρακτηριστικά.
Επιπλέον, «κάποιος με παθολογικά ναρκισσιστικά χαρακτηριστικά μπορεί να πληροί ορισμένα αλλά όχι όλα τα κριτήρια για τη διάγνωση της NPD».
Είναι καλύτερο να κερδίζετε έναν καβγά ή να προσπαθήσετε να επιλύσετε τη σύγκρουση;
Σύμφωνα με μελέτη του 2026 με τίτλο It Takes Two to Tango: The Interplay of Partners’ Communicated Perspective‐Taking, Positive Relational Experience During Conflict and Relationship Satisfaction in Young Adult Couples, μια παρατηρησιακή έρευνα σε 178 ζευγάρια νεαρών ενηλίκων διαπίστωσε ότι η έκφραση κατανόησης της οπτικής του συντρόφου κατά τη διάρκεια μιας σύγκρουσης συνδέεται με μεγαλύτερη ικανοποίηση από τη σχέση και πιο θετικές εμπειρίες στη μεταξύ τους αλληλεπίδραση.
Άλλες έρευνες συμπεραίνουν ότι οι υγιείς σχέσεις χτίζονται μέσω της επίλυσης των συγκρούσεων και όχι μέσω της «νίκης» στους καβγάδες. Οι μελέτες δείχνουν σταθερά ότι το να αισθάνεται κάποιος πως γίνεται κατανοητός, να ακούει την οπτική του συντρόφου του και να εργάζεται για μια κοινή λύση συνδέονται με μεγαλύτερη ικανοποίηση από τη σχέση.
Αντίθετα, οι ανεπίλυτες συγκρούσεις και η συναισθηματική αποστασιοποίηση σχετίζονται με χειρότερα αποτελέσματα.
- Η κατανόηση της οπτικής του άλλου κατά τη διάρκεια διαφωνιών συνδέεται με υψηλότερη ικανοποίηση από τη σχέση και πιο θετικές εμπειρίες σύγκρουσης.
- Το να αισθάνεται κάποιος ότι γίνεται κατανοητός προστατεύει τη σχέση, ακόμη και κατά τη διάρκεια συγκρούσεων.
- Οι εποικοδομητικές λεκτικές διαφωνίες βελτιώνουν την αμοιβαία κατανόηση και μειώνουν τις συγκρούσεις.
- Η επίλυση των συγκρούσεων και η αποκατάσταση της οικειότητας μετά από διαφωνίες συνδέονται με πιο υγιείς σχέσεις, ενώ οι ανεπίλυτες συγκρούσεις και η συναισθηματική αποστασιοποίηση προβλέπουν χειρότερα αποτελέσματα.
6 κοινές φράσεις και τακτικές που μπορεί να χρησιμοποιούν οι ναρκισσιστές για να σας χειραγωγίσουν κατά τη διάρκεια ενός καβγά
Άτομα με ναρκισσιστικά χαρακτηριστικά ή με ναρκισσιστική διαταραχή προσωπικότητας (NPD) μπορεί να χρησιμοποιούν συγκεκριμένες φράσεις ή συμπεριφορές κατά τη διάρκεια διαφωνιών που δυσκολεύουν την επίλυση της σύγκρουσης, λένε ειδικοί.
Αυτές οι αντιδράσεις μπορεί να υποβαθμίζουν τις ανησυχίες του άλλου, να μεταθέτουν τις ευθύνες, να δημιουργούν σύγχυση ή πίεση και να δυσκολεύουν την έκφραση των συναισθημάτων του.
1. «Υπερβάλλεις»
«Όταν μιλάτε με κάποιον που έχει παθολογικό ναρκισσισμό ή NPD, μπορεί να απορρίπτει, να εκτρέπει ή να ακυρώνει επανειλημμένα τις ανησυχίες ή τα πληγωμένα σας συναισθήματα, ώστε να αποφύγει να αναλάβει την ευθύνη για τον αντίκτυπο που έχει πάνω σας», είπε η Justine Grosso, ψυχολόγος ειδικευμένη στο σωματικό τραύμα, σύμφωνα με το HuffPost.
7 τρόποι να αντιμετωπίσετε έναν ναρκισσιστή που μιλάει ακατάπαυστα
Φράσεις όπως «υπερβάλλεις» ή «είσαι πολύ ευαίσθητος/η» μπορεί να κάνουν κάποιον να αμφισβητήσει τα ίδια του τα συναισθήματα και τελικά να σταματήσει να εκφράζει τις ανησυχίες του.
2. «Δεν είμαι εγώ θυμωμένος, εσύ είσαι»
«Τα άτομα με παθολογικό ναρκισσισμό ή NPD χρησιμοποιούν έναν ασυνείδητο αμυντικό μηχανισμό που ονομάζεται προβολή, μέσω του οποίου αποποιούνται τα δικά τους συναισθήματα και πιστεύουν ότι ανήκουν σε κάποιον άλλον», πρόσθεσε η Grosso.
Κατά τη διάρκεια ενός καβγά, μπορεί να κατηγορήσουν το άλλο άτομο ότι είναι θυμωμένο, ενώ στην πραγματικότητα οι ίδιοι εκδηλώνουν αυτά τα συναισθήματα.
«Τα άτομα με παθολογικό ναρκισσισμό ή NPD αρνούνται τα ευάλωτα συναισθήματά τους εξαιτίας της τοξικής ντροπής και της φοβίας απέναντι στα συναισθήματα», συμπλήρωσε η ειδικός.
3. «Δεν μπορώ να πιστέψω ότι μου κάνεις επίθεση. Πάντα εμένα κατηγορούν»
«Οι ναρκισσιστές συχνά βλέπουν τον εαυτό τους ως θύμα λόγω της βαθιά ριζωμένης αίσθησης δικαιώματος, της εύθραυστης αυτοεκτίμησης και της έλλειψης ενσυναίσθησης προς τους άλλους», είπε η Monica Cwynar, κλινική κοινωνική λειτουργός.
Μπορεί να ισχυρίζονται ότι πάντοτε αντιμετωπίζονται άδικα ή ότι δέχονται άδικη κριτική, μετατοπίζοντας την προσοχή από τη δική τους συμπεριφορά.
«Παρουσιάζοντας τον εαυτό τους ως θύμα, οι ναρκισσιστές μπορούν να χειραγωγούν τους άλλους για να κερδίσουν προσοχή, συμπόνια ή έλεγχο μέσα στις σχέσεις», συνέχισε.
4. «Αν με αγαπούσες, θα το έκανες»
Η χειραγώγηση μπορεί επίσης να περιλαμβάνει συναισθηματική πίεση.
5 σημάδια ότι έχετε μεγαλώσει με ναρκισσιστές γονείς
«Θα χρησιμοποιήσουν έντονες εκφράσεις όπως “Αν με αγαπάς, θα το κάνεις αυτό για μένα… αν δεν το κάνεις, μπορεί να κάνω κακό στον εαυτό μου… αν φύγεις, τότε ποτέ δεν με αγάπησες”», εξήγησε η Cwynar, καθιστώντας πιο δύσκολο για το άλλο άτομο να διατηρήσει τα προσωπικά του όρια.
5. «Έπρεπε να είχες καταλάβει ότι ήμουν αναστατωμένος/η»
«Παρότι πολλοί με διαταραχές προσωπικότητας και σχεσιακό τραύμα μπορεί να πιστεύουν ότι οι άλλοι πρέπει να διαβάζουν τη σκέψη τους, αυτό είναι ιδιαίτερα έντονο στα άτομα με NPD», είπε η Grosso.
Όπως σημείωσε, αυτό μπορεί να κάνει τους άλλους να νιώθουν «σαν να περπατούν πάνω σε σπασμένα γυαλιά».
6. Μεγάλες και μπερδεμένες συζητήσεις
Οι μεγάλες και μπερδεμένες συζητήσεις μπορεί επίσης να εκτρέψουν μια διαφωνία από το αρχικό της θέμα.
«Υπάρχει αυτή η έννοια που ονομάζεται “σαλάτα λέξεων”, όπου μπορεί απλώς να λένε πράγματα που δεν βγάζουν νόημα», είπε η Manahil Riaz, ψυχοθεραπεύτρια στο Χιούστον, και εξήγησε ότι άσχετες δηλώσεις μπορούν να αποσπάσουν την προσοχή από το αρχικό ζήτημα, μέχρι που χάνεται εντελώς ο σκοπός της συζήτησης.
Γιατί τα όρια και η υποστήριξη είναι σημαντικά
Ένα ακόμη συνηθισμένο χαρακτηριστικό που επισημαίνουν οι ειδικοί είναι η απουσία διαπραγμάτευσης ή συμβιβασμού κατά τη διάρκεια των διαφωνιών.
Ενώ πολλά ζευγάρια προσπαθούν να βρουν πρακτικές λύσεις μετά από έναν καβγά, «συνήθως δεν υπάρχει διαπραγμάτευση, επειδή τα μοτίβα συμπεριφοράς τους είναι τόσο συγκρουσιακά», είπε η Riaz.
«Όταν διαφωνούν μαζί σας, στόχος τους είναι να ελέγχουν την αφήγηση και την κατάσταση», αντί να καταλήξουν σε μια λύση που να είναι αποδεκτή και από τις δύο πλευρές, πρόσθεσε η Cwynar.
Οι ειδικοί τονίζουν ότι η φροντίδα του εαυτού είναι απαραίτητη για τα άτομα που βρίσκονται σε τέτοιες σχέσεις.
«Ένας καλός θεραπευτής θα σας βοηθήσει να αναγνωρίσετε ότι “φαίνεται πως δυσκολεύεστε πραγματικά, προσπαθείτε με κάθε τρόπο – ίσως τελικά να μην φταίτε εσείς”», είπε η Riaz, εξηγώντας ότι η θεραπεία μπορεί να βοηθήσει κάποιον να κατανοήσει τον αντίκτυπο της σχέσης και να αποφασίσει τα επόμενα βήματά του.
«Πρέπει να θέσετε όρια ώστε να μπορείτε να διατηρήσετε μια υγιή σχέση με το άτομο», τόνισε η Cwynar. Η δημιουργία ενός αξιόπιστου δικτύου υποστήριξης μέσω της οικογένειας, των φίλων ή ομάδων της κοινότητας, είναι μία άλλη σύσταση που έκανε η Riaz.
Για ορισμένους, η λήξη της σχέσης μπορεί να είναι η πιο υγιής επιλογή.
«Αν μπορείτε να απομακρυνθείτε, θα έλεγα σίγουρα να το κάνετε», είπε η Riaz, αν και σημείωσε ότι αυτό δεν είναι πάντοτε εφικτό, όπως στην περίπτωση της από κοινού ανατροφής παιδιών ή όταν κάποιος συνεργάζεται επαγγελματικά με άτομο που έχει NPD.
Σε αυτές τις περιπτώσεις, συνέστησε είτε πλήρη διακοπή επαφής είτε αυστηρά όρια με περιορισμένη επικοινωνία.
«Η κατανόηση του “γιατί” πίσω από μια κακοποιητική συμπεριφορά δεν δικαιολογεί τον αντίκτυπο και τη βλαβερή φύση αυτής της συμπεριφοράς στην ευημερία σας», κατέληξε η Grosso.
Πηγές: HuffPost, WILEY, PubMed, Nature, SageJournals, SageJournals, PMC