Νέα πειραματική διαδικασία για την αποφρακτική υπνική άπνοια έδειξε εντυπωσιακό ποσοστό επιτυχίας 93% στις πρώτες δοκιμές, δημιουργώντας ελπίδες για μια απλούστερη και λιγότερο επεμβατική θεραπεία.
Βρουξισμός: Πότε μπορεί να είναι το τρίξιμο των δοντιών σύμπτωμα υπνικής άπνοιας
Πρωτοποριακή θεραπεία με νευρική διέγερση έχει ποσοστό επιτυχίας 93%, σύμφωνα με νέα μελέτη
Η αποφρακτική υπνική άπνοια, μια πάθηση κατά την οποία ο αεραγωγός φράσσεται κατά τη διάρκεια του ύπνου και ενέχει σοβαρούς κινδύνους για την υγεία εκατομμυρίων ανθρώπων παγκοσμίως, ενδέχεται σύντομα να αποκτήσει μια λιγότερο επεμβατική θεραπευτική επιλογή. Ερευνητές στο Flinders University στην Αυστραλία δοκίμασαν μια νέα, μικρότερη εκδοχή της διέγερσης του υπογλώσσιου νεύρου, η οποία χρησιμοποιεί ηλεκτρικούς παλμούς για να αποτρέπει τη γλώσσα από το να φράσσει τον αεραγωγό, και διαπίστωσαν ότι άνοιξε με επιτυχία τον αεραγωγό σε 13 από τους 14 συμμετέχοντες, ακόμη και κατά τη διάρκεια πλήρους διακοπής της αναπνοής.
Σε αντίθεση με τη σημερινή διέγερση του υπογλώσσιου νεύρου, η οποία απαιτεί χειρουργική επέμβαση και ογκώδες εμφύτευμα, το νέο ηλεκτρόδιο είναι πιο εύκολο στη χρήση, με τις πρώιμες δοκιμές να δείχνουν ότι θα μπορούσε να βοηθήσει ασθενείς που μέχρι σήμερα δεν μπορούσαν να ωφεληθούν.
«Πρόκειται για μια διαδικασία διάρκειας 90 λεπτών που πραγματοποιείται υπό καθοδήγηση υπερήχων με ελάχιστη ενόχληση. Το σημαντικό είναι ότι καταφέραμε να ανοίξουμε τους αεραγωγούς σε ασθενείς που προηγουμένως θεωρούνταν ακατάλληλοι για διέγερση του υπογλώσσιου νεύρου», εξηγεί ο Αυστραλός ωτορινολαρυγγολόγος Simon Carney, σύμφωνα με το Science Alert.
Αντιμετώπιση και θεραπεία για την υπνική άπνοια
Η αποφρακτική υπνική άπνοια αντιμετωπίζεται συνήθως με έναν συνδυασμό συσκευών, αλλαγών στον τρόπο ζωής και νεότερων στοχευμένων θεραπειών. Σύμφωνα με μελέτη του 2025 με τίτλο “Advancing Obstructive Sleep Apnea Management: Recent Trends from Conventional to Innovative Therapies”, η θετική πίεση αεραγωγών παραμένει η βασική θεραπεία για την αποφρακτική υπνική άπνοια, ωστόσο η μακροχρόνια συμμόρφωση αποτελεί σημαντικό περιορισμό. Η ανασκόπηση αναδεικνύει μια στροφή προς εξατομικευμένη, φαινοτυπικά προσαρμοσμένη φροντίδα, η οποία περιλαμβάνει θεραπείες όπως η διέγερση του υπογλώσσιου νεύρου, τα αντιπαχυσαρκικά φάρμακα και παρεμβάσεις που στοχεύουν τη λειτουργία των μυών του ανώτερου αεραγωγού.
Ροχαλητό: Αρχαία θεραπεία μπορεί να το αντιμετωπίσει χωρίς φάρμακα, σύμφωνα με νέα μελέτη
Άλλες έρευνες δείχνουν ότι η διατήρηση του αεραγωγού ανοικτού κατά τον ύπνο παραμένει ο βασικός στόχος, ενώ οι νεότερες προσεγγίσεις εστιάζουν στην εξατομίκευση της φροντίδας και στη βελτίωση της άνεσης, ώστε οι ασθενείς να συνεχίζουν τη θεραπεία σε βάθος χρόνου.
Οι βασικές θεραπευτικές επιλογές περιλαμβάνουν:
- Η θεραπεία με CPAP (PAP) αποτελεί την κύρια αντιμετώπιση για μέτρια έως σοβαρή αποφρακτική υπνική άπνοια και βοηθά στην πρόληψη των παύσεων της αναπνοής κατά τον ύπνο, αν και η μακροχρόνια χρήση είναι δύσκολη για ορισμένους ασθενείς.
- Οι στοματικές οδοντικές συσκευές μπορούν να βοηθήσουν σε ήπια έως μέτρια υπνική άπνοια, μετακινώντας την κάτω γνάθο προς τα εμπρός, ιδιαίτερα όταν το CPAP δεν είναι ανεκτό.
- Νεότερες επιλογές, όπως η διέγερση του υπογλώσσιου νεύρου, μελετώνται για άτομα που δεν μπορούν να χρησιμοποιήσουν το CPAP.
- Οι αλλαγές στον τρόπο ζωής, όπως η απώλεια βάρους, η μείωση του αλκοόλ και η προσαρμογή της στάσης ύπνου, υποστηρίζουν τη συνολική αντιμετώπιση.
Η λιγότερο επεμβατική μέθοδος για διέγερση του υπογλώσσιου νεύρου μπορεί να διευρύνει τις υπάρχουσες θεραπευτικές επιλογές
Αν και η προσέγγιση αυτή θα χρειαστεί περαιτέρω ανάπτυξη και δοκιμές πριν εφαρμοστεί ευρύτερα, υπόσχεται τελικά μια θεραπεία διέγερσης του υπογλώσσιου νεύρου που θα μπορεί να εμφυτεύεται μέσω μιας σύντομης διαδικασίας σε ιατρείο, αντί για πιο επεμβατική χειρουργική επέμβαση σε νοσοκομείο, με τους ανάλογους κινδύνους. Αυτό σημαίνει ότι θα μπορούσε να αποτελέσει επιλογή για περισσότερα άτομα με αποφρακτική υπνική άπνοια. Οι κατάλληλοι ασθενείς θα μπορούν να εξυπηρετούνται ταχύτερα και να έχουν λιγότερο χρόνο αποκατάστασης σε σύγκριση με τη χειρουργική επέμβαση.
Τα 6 σημάδια όταν κοιμάστε που δείχνουν ότι πρέπει να δείτε γιατρό
Σήμερα, η διέγερση του υπογλώσσιου νεύρου είναι σε μεγάλο βαθμό αποτελεσματική, αλλά όχι πάντα, και οι ερευνητές αναφέρουν ότι η νέα εκδοχή θα μπορούσε να προσαρμόζεται με μεγαλύτερη ακρίβεια στον κάθε ασθενή. Εφόσον πρόκειται για λιγότερο επεμβατική διαδικασία, θα είναι ευκολότερο να τροποποιείται. Η διέγερση του υπογλώσσιου νεύρου δεν αποτελεί την πρώτη γραμμή θεραπείας για την αποφρακτική υπνική άπνοια. Αυτή είναι η Συνεχής Θετική Πίεση Αεραγωγών, γνωστή ως CPAP. Το CPAP υπερέχει συνολικά ως προς τα αποτελέσματα, ωστόσο απαιτεί τη χρήση μάσκας στο στόμα κατά τον ύπνο για τη διατήρηση του αεραγωγού ανοικτού.
Πρόκειται για μια αρκετά άβολη διαδικασία, παρά την αποτελεσματικότητά της, και περίπου οι μισοί ασθενείς καταφέρνουν να την ανεχθούν και να τη χρησιμοποιούν συστηματικά. Εκεί έρχεται η διέγερση του υπογλώσσιου νεύρου, και η νέα, βελτιωμένη εκδοχή που δοκίμασαν οι ερευνητές. «Αυτή η προσέγγιση μπορεί να μειώσει τον χρόνο ανάρρωσης και το κόστος, βελτιώνοντας παράλληλα τα ποσοστά επιτυχίας για άτομα που δεν μπορούν να ανεχθούν τις συμβατικές θεραπείες», δηλώνει η φυσιολόγος και επικεφαλής συγγραφέας της μελέτης Amal Osman από το Flinders University.
Η ομάδα αναφέρει ότι τα επόμενα βήματά της είναι να αναπτύξει τη μέθοδο ώστε να μπορεί να χρησιμοποιείται με ασφάλεια και πρακτικότητα σε βάθος χρόνου και να ενσωματωθεί με φορητές τεχνολογίες. Ενδεχομένως να μπορούν να στοχευθούν και άλλα νεύρα και μύες για τη βελτίωση της ροής του αέρα. Αξίζει να σημειωθεί ότι πρόκειται για μελέτη που πραγματοποιήθηκε σε εργαστήριο ύπνου, με σχετικά μικρό αριθμό ατόμων με αποφρακτική υπνική άπνοια. Τα αρχικά ευρήματα είναι ιδιαίτερα ενθαρρυντικά, ωστόσο η τεχνική θα πρέπει να δοκιμαστεί σε περισσότερα άτομα και σε πιο φυσικές συνθήκες.
Η ανάγκη για περισσότερες θεραπείες της αποφρακτικής υπνικής άπνοιας είναι σαφής. Η πάθηση μπορεί να διαταράξει σοβαρά τον ύπνο – ο οποίος είναι κρίσιμος για τη σωματική και ψυχική υγεία – και έχει συσχετιστεί με αυξημένο κίνδυνο καρδιαγγειακής νόσου και άνοιας. Είτε πρόκειται για τη μείωση του κινδύνου γνωστικής έκπτωσης σε άτομα με αποφρακτική υπνική άπνοια είτε απλώς για τη μείωση της ημερήσιας κόπωσης, οι βελτιωμένες θεραπείες θα μπορούσαν να κάνουν σημαντική διαφορά – και αυτή η νέα προσέγγιση της διέγερσης του υπογλώσσιου νεύρου ξεκινά με ιδιαίτερα ενθαρρυντικό τρόπο.
Άπνοια: Ποιο μαξιλάρι πρέπει να επιλέξετε για να μειώσετε το ροχαλητό, σύμφωνα με ειδικούς
«Στόχος μας είναι να δώσουμε περισσότερες επιλογές στους ασθενείς και καλύτερα αποτελέσματα», αναφέρει ο Αυστραλός ερευνητής Danny Eckert από το Flinders University. «Η μελέτη αυτή δείχνει ότι με καινοτομία και τα σωστά εργαλεία, η θεραπεία της υπνικής άπνοιας μπορεί να γίνει πιο προσβάσιμη, άνετη, εξατομικευμένη και αποτελεσματική».
Η έρευνα δημοσιεύθηκε στο Chest.
Πηγές: ScienceAlert, Chest, Frontiers, SN Link, PMC, SageJournals, MDPI