Ένας 27χρονος που έμεινε χωρίς ύπνο για 8 ημέρες κατέληξε στο νοσοκομείο, αφού άρχισε να εμφανίζει έντονα συμπτώματα: «Έβλεπα πράγματα που δεν ήταν αληθινά», περιγράφει. Οι ειδικοί εξηγούν πώς αντέδρασε το σώμα του στην ακραία έλλειψη ύπνου.
Αϋπνία: Το κόλπο με τη βραστή μπανάνα που θα σας βοηθήσει να κοιμηθείτε μέσα σε 30 λεπτά
Κατέληξε στο νοσοκομείο μετά από 8 μέρες που δεν μπορούσε να κοιμηθεί
Η αϋπνία δεν είναι απλώς μια κακή συνήθεια ή μια δύσκολη φάση της ζωής, μπορεί να εξελιχθεί σε έναν αόρατο αλλά εξαιρετικά επικίνδυνο παράγοντα απορρύθμισης της ψυχικής υγείας. Η περίπτωση του Tommy Graves αναδεικνύει με ωμό τρόπο το πώς η παρατεταμένη στέρηση ύπνου, σε συνδυασμό με έντονο στρες, μπορεί να οδηγήσει ακόμη και σε μανιακό επεισόδιο με ψυχωσικά χαρακτηριστικά. Όταν ο εγκέφαλος δεν ξεκουράζεται, δεν «επαναρυθμίζεται», αντίθετα, υπερδιεγείρεται, παράγει διογκωμένες ιδέες, μειώνει την κριτική ικανότητα και σταδιακά θολώνει τα όρια μεταξύ πραγματικότητας και φαντασίας. Αυτό που ξεκινά ως ενθουσιασμός και δημιουργικότητα, μπορεί να μετατραπεί σε παραληρηματική σκέψη μέσα σε λίγες ημέρες.
Η επιστημονική βιβλιογραφία επιβεβαιώνει τη στενή σύνδεση ύπνου και ψυχικής υγείας. Μελέτη που δημοσιεύθηκε στο έγκριτο περιοδικό The Lancet Psychiatry έδειξε ότι η θεραπευτική αντιμετώπιση της αϋπνίας μπορεί να μειώσει σημαντικά τα επίπεδα παρανοϊκής σκέψης και ψυχωσικών εμπειριών, υπογραμμίζοντας ότι ο ύπνος δεν είναι απλώς σύμπτωμα αλλά βασικός μηχανισμός που επηρεάζει άμεσα τη λειτουργία του εγκεφάλου (Freeman et al., 2017). Οι ερευνητές κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι η βελτίωση της ποιότητας του ύπνου μπορεί να λειτουργήσει προστατευτικά απέναντι στην εμφάνιση σοβαρών ψυχικών διαταραχών.
Ο Tommy Graves, από το Λονδίνο, συγκέντρωνε χρήματα για μια φιλανθρωπική οργάνωση το 2021 όταν το άγχος του κλιμακώθηκε σε μια ακραία περίπτωση αϋπνίας, οδηγώντας σε ένα μανιακό επεισόδιο με ψύχωση.
Την έκτη ημέρα χωρίς ύπνο, ο 27χρονος εισήχθη σε νοσοκομείο ψυχικής υγείας, όπου το προσωπικό του χορήγησε θεραπεία και φαρμακευτική αγωγή για να τον βοηθήσει να ξεκουραστεί επιτέλους.
Όμως ο Tommy δεν πίστευε ότι οι γιατροί και οι νοσηλευτές προσπαθούσαν να τον βοηθήσουν. Αντίθετα, ήταν πεπεισμένος ότι όλοι ήταν ηθοποιοί που πρωταγωνιστούσαν σε ένα reality πρόγραμμα τύπου «The Truman Show», καταγράφοντάς τον για ένα κοινό στο σπίτι.
«Άκουγα και σκεφτόμουν και έβλεπα πράγματα που δεν ήταν αληθινά», θυμάται ο πρώην event manager και DJ.
Αϋπνία: Το hack με το απόλυτο σκοτάδι στο ντους που βοηθάει στον ύπνο, σύμφωνα με ειδικούς
Οι σκέψεις του δεν έβγαζαν νόημα
Η εβδομάδα του Tommy χωρίς ύπνο ξεκίνησε όταν εργαζόταν σε ένα project ζωντανής μετάδοσης με μια τοπική φιλανθρωπική οργάνωση για άστεγους, συντονίζοντας μουσικούς, ηθοποιούς και performers.
«Απλώς ενθουσιάστηκα πάρα πολύ με αυτό και δούλευα ασταμάτητα. Όσο περισσότερο δούλευα, τόσο περισσότερο αγχωνόμουν, τόσο περισσότερες ιδέες έρχονταν στο μυαλό μου και τόσο πιο δύσκολο μου ήταν να κοιμηθώ», αναφέρει ο Tommy, σήμερα 32 ετών.
«Δεν μπορούσα να κοιμηθώ καθόλου όσο κι αν προσπαθούσα, γιατί ο εγκέφαλός μου δεν “έκλεινε”. Καθώς περνούσαν οι ημέρες, οι ιδέες γίνονταν όλο και πιο ακραίες, περίτεχνες, κάποιοι θα έλεγαν παραληρηματικές. Μέχρι την έκτη ημέρα χωρίς ύπνο, η ιδέα είχε μετατραπεί από το να συγκεντρώσουμε 100 λίρες στο να συγκεντρώσουμε 66 εκατομμύρια λίρες».
Ο Tommy κατέληξε στο νοσοκομείο αφού η οικογένειά του αντιλήφθηκε ότι κάτι δεν πήγαινε καλά και ζήτησε ιατρική βοήθεια. Κανονίστηκε ασθενοφόρο για να τον μεταφέρει σε μονάδα νοσηλείας.
«Ήμουν εξαιρετικά συνεκτικός, αλλά δεν έβγαζα νόημα», θυμάται. «Είχα ένα σχέδιο να τερματίσω τον ρατσισμό, να τερματίσω τον σεξισμό, να σταματήσω τους πολέμους, να θεραπεύσω τον καρκίνο, όλα αυτά τα εκπληκτικά πράγματα. Σε εκείνο το σημείο δεν ήξερα καν πού βρισκόμουν. Νόμιζα ότι ήμουν σε τηλεοπτικό στούντιο, σαν το “The Truman Show”. Μία από τις νοσηλεύτριες μου είπε ότι θα έπαιρνα Oscar αν συνέχιζα έτσι. Οι περισσότεροι θα το έβλεπαν ως σαρκασμό, αλλά εγώ σκέφτηκα ότι θα ήθελα πολύ να πάρω ένα Oscar».
Πώς η στέρηση ύπνου επηρεάζει το σώμα σας
Η Dr Sue Peacock, σύμβουλος ψυχολόγος υγείας και ειδική στον ύπνο, είχε δηλώσει στο Metro ότι η στέρηση ύπνου έχει αλυσιδωτές επιπτώσεις τόσο στη σωματική όσο και στην ψυχική υγεία.
Οι πιθανές επιπτώσεις περιλαμβάνουν εξασθενημένο ανοσοποιητικό σύστημα, αυξημένο άγχος, διαταραχές της εμμήνου ρύσεως και αύξηση βάρους.
«Η έρευνα δείχνει ότι οι άνθρωποι διατρέχουν μεγαλύτερο κίνδυνο καρδιαγγειακών νοσημάτων όπως υπέρταση, εγκεφαλικό επεισόδιο και έμφραγμα», πρόσθεσε.
«Υπάρχει επίσης αυξημένος κίνδυνος διαβήτη και άλλων χρόνιων παθήσεων».
Όχι μόνο αυτό, αλλά η έλλειψη ύπνου συνδέεται επίσης με διαταραχές μνήμης και γνωστικές δυσλειτουργίες, αυξάνει ακόμη και τον κίνδυνο εμφάνισης Αλτσχάιμερ.
Σε ακραίες περιπτώσεις, η στέρηση ύπνου μπορεί να οδηγήσει σε οξύ πρόβλημα ψυχικής υγείας, όπως το επεισόδιο που βίωσε ο Tommy.
Ο Tommy τραγουδούσε, χόρευε και έκανε κυβιστήσεις μπροστά στις «κάμερες» στο νοσοκομείο, μέχρι που τελικά κατάφερε να κοιμηθεί με τη βοήθεια φαρμακευτικής αγωγής.
Χρειάστηκαν τέσσερις ολόκληρες εβδομάδες για να αναρρώσει σωματικά, με τον αντίκτυπο στη ζωή του να διαρκεί πολύ περισσότερο.
«Όταν πήρα εξιτήριο, ένιωθα τόσο λυπημένος. Η ζωή μου είχε διαλυθεί. Ντρεπόμουν απίστευτα», θυμάται.
«Ο γιατρός μου είπε ότι έπρεπε να μάθω πώς να κοιμάμαι, αλλιώς θα κινδύνευα να χάσω ξανά την αίσθηση της πραγματικότητας. Αυτό που βίωσα ήταν ένα μανιακό επεισόδιο με ψύχωση που προκλήθηκε από άγχος και στέρηση ύπνου. Βρισκόμουν στο υψηλότερο επίπεδο φροντίδας που μπορείτε να λάβετε. Ποτέ δεν πίστευα ότι θα μπορούσε να συμβεί σε εμένα. Αυτό ήταν αρκετό για να με τρομάξει και να με κάνει να πάρω ένα βιβλίο και να μάθω πώς να κοιμάμαι σωστά».
Ο Tommy πέρασε τα επόμενα χρόνια μαθαίνοντας ό,τι μπορούσε για τον ύπνο, πριν αποφασίσει να αλλάξει καριέρα και να γίνει πιστοποιημένος sleep coach τον Απρίλιο του 2025.
«Η εμπειρία μου ως νέος που ζει στο Ηνωμένο Βασίλειο είναι ότι είναι ο κανόνας τα Σαββατοκύριακα να αφιερώνονται στα ξενύχτια και οι καθημερινές στα πολύ πρωινά ξυπνήματα», αναφέρει.
«Καταλήγετε σε έναν φαύλο κύκλο εξάντλησης — προσπαθείτε να ξεπεράσετε τα ξενύχτια του Σαββατοκύριακου και μπαίνετε σε μια εβδομάδα με πολύ πρωινά ξυπνήματα, και μετά επιστρέφετε ξανά στα ξενύχτια».
Ο Tommy τώρα εργάζεται ως sleep coach
Ο Tommy έχει πλέον απελευθερωθεί από αυτόν τον κύκλο και θέλει να βοηθήσει περισσότερους νέους επαγγελματίες να αισθάνονται ξεκούραστοι.
Δεν βγαίνει πλέον αργά τα Σαββατοκύριακα και αντί γι’ αυτό έχει μια σταθερή «ώρα ύπνου» και «ώρα αφύπνισης» που προσπαθεί να τηρεί.
Συστήνει επίσης να μην κοιτάτε μπλε φως από κινητά ή άλλες συσκευές τουλάχιστον 90 λεπτά πριν τον ύπνο, να μην κάνετε τίποτα απαιτητικό για τον εγκέφαλο μία ώρα πριν κοιμηθείτε και να αποφεύγετε το φαγητό τρεις ώρες πριν τον ύπνο.
«Έχω αποστολή να κάνω “cool” το να έχετε συγκεκριμένη ώρα ύπνου. Θα βγω το μεσημέρι και θα μείνω έξω μέχρι τις 9μμ. Αξίζει να αξιοποιείτε τη μέρα στο έπακρο», αναφέρει.
Το «κρεβάτι πατάτα»: Μπορεί αυτό το viral κόλπο να σας βοηθήσει να κοιμηθείτε πιο γρήγορα;
«Δεν πρόκειται για λιγότερη διασκέδαση, αλλά για το να τη μεταφέρετε σε ώρα που δεν σας εξαντλεί. Θέλω να διαδώσω την επίγνωση ότι ο ύπνος συνδέεται με κάθε βασική ψυχική διαταραχή, είτε επιδεινώνοντας τα συμπτώματα είτε αποτελώντας βασικό παράγοντα για την ύπαρξη του προβλήματος».