Η διατροφή και η άσκηση είναι γνωστό ότι προάγουν τη μακροζωία, αλλά νέα έρευνα δείχνει ότι ο ύπνος μπορεί να αυξάνει πολύ περισσότερο το πόσο θα ζήσουμε. Πόσες ώρες να κοιμόμαστε, σύμφωνα με τη μελέτη.
96χρονος που δεν πήρε ούτε ένα φάρμακο μέχρι τα 95 του αποκαλύπτει το μυστικό του
Ο ύπνος μπορεί να επηρεάζει τη μακροζωία περισσότερο από τη διατροφή και την άσκηση
Σε παρατηρητική μελέτη του 2025, ερευνητές από το Oregon Health & Science University (OHSU) ανέλυσαν δεδομένα από αμερικανικές έρευνες της περιόδου 2019 έως 2025 και διαπίστωσαν ότι ο ύπνος διάρκειας μικρότερης των επτά ωρών τη νύχτα συνδέθηκε με χαμηλότερο προσδόκιμο ζωής, ακόμη και αφού ελήφθησαν υπόψη η σωματική αδράνεια, η εργασιακή κατάσταση και το μορφωτικό επίπεδο. Μόνο το κάπνισμα εμφάνισε ισχυρότερη συσχέτιση.
«Δεν περίμενα ότι ο ανεπαρκής ύπνος θα συσχετιζόταν τόσο έντονα με το προσδόκιμο ζωής», δήλωσε ο Andrew McHill, φυσιολόγος ύπνου από OHSU, σύμφωνα με το Science Alert. «Πάντα πιστεύαμε ότι ο ύπνος είναι σημαντικός, αλλά αυτή η έρευνα το επιβεβαιώνει με σαφήνεια. Οι άνθρωποι θα πρέπει πραγματικά να προσπαθούν να κοιμούνται επτά έως εννέα ώρες, εφόσον αυτό είναι δυνατό».
Ποιος είναι ο πιο ακριβής προγνωστικός δείκτης για τη μακροζωία
Ο πιο ακριβής σήμερα επικυρωμένος δείκτης πρόβλεψης της μακροζωίας είναι το τεστ μεθυλίωσης DNA GrimAge, το οποίο εκτιμά τη βιολογική ηλικία χρησιμοποιώντας πρότυπα στο DNA του αίματος. Σε αντίθεση με άλλες μετρήσεις, το GrimAge σχεδιάστηκε ώστε να προβλέπει άμεσα τη διάρκεια ζωής και τον κίνδυνο εμφάνισης ασθενειών που σχετίζονται με την ηλικία.
Ποιο μυστηριώδες όργανο του σώματος μπορεί να παίζει ρόλο στη μακροζωία και τον καρκίνο;
Σύμφωνα με μελέτη του 2026 με τίτλο «How We Sleep, How We Move, How Long We Expect to Live», η υψηλότερη σωματική δραστηριότητα, ο λιγότερος καθιστικός χρόνος και η καλή ποιότητα ύπνου ήταν μεταξύ των πιο ισχυρών τροποποιήσιμων παραγόντων πρόβλεψης της μακροζωίας, καθώς συνδέθηκαν με μεγαλύτερο προσδόκιμο ζωής, υγιέστερη γήρανση και καλύτερη μακροπρόθεσμη επιβίωση σε ενήλικες από διαφορετικούς πληθυσμούς παγκοσμίως.
- Καλύτερος συνολικός δείκτης: Το επιγενετικό ρολόι GrimAge
- Τι αντανακλά: Έκθεση στο κάπνισμα, φλεγμονή, νεφρική λειτουργία, καρδιακή υγεία και μεταβολισμό
- Η υψηλότερη βιολογική ηλικία συνδέεται με: Μεγαλύτερο κίνδυνο θανάτου, καρδιαγγειακής νόσου, καρκίνου, γνωστικής έκπτωσης και ευπάθειας
- Νεότερη εναλλακτική: Πρωτεομικά ρολόγια γήρανσης που βασίζονται σε πρωτεΐνες του αίματος
- Οι καλύτεροι απλοί δείκτες χωρίς ειδικές εξετάσεις: Ταχύτητα βαδίσματος, δύναμη λαβής και VO₂ max
Μελέτη του 2026 διαπίστωσε επίσης ότι ο ρυθμός με τον οποίο αυξάνεται η επιγενετική ηλικία με την πάροδο του χρόνου αποτελεί σημαντικό δείκτη πρόβλεψης της επιβίωσης.
6 συνήθειες των super-agers που κρατούν μυαλό και σώμα νέα μετά τα 60
Πώς και γιατί μπορεί ο ύπνος να σας βοηθήσει να ζήσετε περισσότερο
Αν και αυτή η παρατηρητική μελέτη δεν μπορεί να διαχωρίσει πλήρως τις επιδράσεις του ύπνου, της διατροφής και της άσκησης, τα ευρήματα δείχνουν ότι η διάρκεια του νυχτερινού ύπνου αποτελεί ισχυρό δείκτη της μακροπρόθεσμης υγείας.
Η απώλεια ακόμη και μίας νύχτας ύπνου μπορεί να επηρεάσει τη λειτουργία του εγκεφάλου και του ανοσοποιητικού συστήματος, ενώ ο κακός ύπνος συνδέεται με την παχυσαρκία και τον διαβήτη, δύο ιατρικές παθήσεις που μπορεί να μειώσουν το προσδόκιμο ζωής.
«Είναι λογικό και έχει πολύ νόημα, αλλά ήταν εντυπωσιακό να δούμε ότι αυτό αποτυπώθηκε τόσο έντονα σε όλα αυτά τα μοντέλα», δήλωσε ο Andrew McHill από το OHSU. «Αυτή η έρευνα δείχνει ότι πρέπει να δίνουμε στον ύπνο τουλάχιστον την ίδια προτεραιότητα που δίνουμε στη διατροφή και στην άσκηση», πρόσθεσε. «Ένας καλός ύπνος τη νύχτα θα βελτιώσει το πώς νιώθετε αλλά και το πόσο θα ζήσετε».
Μακροζωία: Η Νο1 αλλαγή που πρέπει να κάνετε για να ζήσετε περισσότερο – Τρεις γιατροί συμφωνούν
Ειδικοί από το American Academy of Sleep Medicine και τη Sleep Research Society συνιστούν τουλάχιστον επτά ώρες ύπνου κάθε βράδυ.
Πηγές: ScienceAlert, OUP, The Lancet, Springer, Nature medicine, Nature aging, PMC