Το ψάρι με το ασημορόδινο χρώμα διακινείται ευρέως στην Ελλάδα και τη Μεσόγειο και ξεχωρίζει για τη λεπτή, ελαφρώς γλυκιά γεύση και τη σφιχτή αλλά τρυφερή σάρκα του. Ποια τα οφέλη του για την υγεία.
Ποιο είναι το ψάρι με το ασημορόδινο χρώμα και ποια τα οφέλη του για την υγεία
Ο μπαλάς (λατ. Dentex macrophthalmus) είναι ένα λευκό έως ελαφρώς ροζ ψάρι, ζουμερό και με λεπτές νιφάδες, γεγονός που το καθιστά ιδανικό για ψήσιμο στα κάρβουνα, στον φούρνο, στο τηγάνι και για ψαρόσουπα. Στην Ελλάδα εμφανίζεται συχνότερα από τον Οκτώβριο έως τον Μάρτιο, με τον χειμώνα να θεωρείται περίοδος εξαιρετικής ποιότητας και πιο γεμάτης γεύσης.
Διατροφική αξία
100g παρέχουν:
- Ενέργεια/Kcal – 106.0
- Λιπαρά – 0.22
- Πρωτεϊνες – 21.0
- Αλάτι – 0.27
- Ω3 – 0.19
Το «ψάρι σκιά» που μπορεί να ενισχύει την καρδιά και δυναμώνει τα οστά
Μπαλάς: Οφέλη για την υγεία
1. Έχει ισχυρά καρδιοπροστατευτικά οφέλη
Σύμφωνα με μελέτη του 2025 με τίτλο «Health benefits of fish and fish by-products—a nutritional and functional perspective», τα θαλάσσια ψάρια που περιέχουν τα ωμέγα-3 λιπαρά οξέα EPA και DHA συμβάλλουν στη μείωση των τριγλυκεριδίων, στη βελτίωση της λειτουργίας των αιμοφόρων αγγείων και στη μείωση της χρόνιας φλεγμονής.
Ο μπαλάς αναμένεται να παρέχει σημαντικές ποσότητες EPA και DHA, όπως και άλλα είδη της οικογένειας Sparidae. Η τακτική κατανάλωση ψαριών, περίπου 1 έως 2 φορές την εβδομάδα, έχει συσχετιστεί με χαμηλότερο κίνδυνο θανατηφόρας στεφανιαίας νόσου.
2. Υποστηρίζει τη λειτουργία του εγκεφάλου και τη μνήμη
Σύμφωνα με μελέτη του 2021 με τίτλο «Dentex dentex Frauds: Establishment of a New DNA Barcoding Marker», τα είδη Dentex περιέχουν υψηλές συγκεντρώσεις ωμέγα-3 λιπαρών οξέων, ιδιαίτερα DHA και EPA. Το DHA είναι βασικό δομικό συστατικό των κυτταρικών μεμβρανών των νευρώνων και είναι απαραίτητο για τη φυσιολογική λειτουργία του εγκεφάλου.
Μελέτη του 2025 «Health benefits of fish and fish by-products—a nutritional and functional perspective» αναφέρει ότι η επαρκής πρόσληψη DHA και EPA σχετίζεται με καλύτερη γνωστική λειτουργία, υποστήριξη της μνήμης και χαμηλότερο κίνδυνο γνωστικής έκπτωσης με την ηλικία.
3. Συμβάλλει στην υγεία των ματιών
Σύμφωνα με μελέτη του 2025, το DHA συγκεντρώνεται σε υψηλές ποσότητες στον αμφιβληστροειδή χιτώνα και είναι απαραίτητο για τη διατήρηση της δομής και της λειτουργίας των φωτοϋποδοχέων. Η κατανάλωση ψαριών πλούσιων σε DHA, όπως ο μπαλάς, μπορεί να υποστηρίξει την οπτική οξύτητα και τη φυσιολογική λειτουργία της όρασης.
4. Παρέχει πρωτεΐνη υψηλής ποιότητας για τη διατήρηση της μυϊκής μάζας
Σύμφωνα με μελέτη του 2025, τα θαλάσσια ψάρια περιέχουν περίπου 18 έως 22 γραμμάρια πρωτεΐνης ανά 100 γραμμάρια και προσφέρουν όλα τα απαραίτητα αμινοξέα. Είναι ιδιαίτερα πλούσια σε λευκίνη και λυσίνη, αμινοξέα που είναι απαραίτητα για τη σύνθεση μυϊκής πρωτεΐνης. Η υψηλή περιεκτικότητα σε πρωτεΐνη συμβάλλει επίσης στην αίσθηση κορεσμού.
5. Υποστηρίζει τη φυσιολογική λειτουργία του θυρεοειδούς
Σύμφωνα με μελέτη του 2025, τα θαλάσσια ψάρια είναι φυσική πηγή ιωδίου και σεληνίου. Το ιώδιο είναι απαραίτητο για τη σύνθεση των θυρεοειδικών ορμονών, ενώ το σελήνιο προστατεύει τον θυρεοειδή από το οξειδωτικό στρες και υποστηρίζει τη μετατροπή της θυροξίνης (T4) στην ενεργή μορφή της, τριιωδοθυρονίνη (T3).
Το ψάρι «μύθος της Μασσαλίας» που είναι πλούσιο σε ω-3, πρωτεΐνη υψηλής ποιότητας και ασβέστιο
6. Έχει αντιφλεγμονώδεις ιδιότητες
Σύμφωνα με μελέτη του 2025, τα ωμέγα-3 λιπαρά οξέα EPA και DHA συμβάλλουν στη μείωση της παραγωγής φλεγμονωδών ουσιών στον οργανισμό. Το σελήνιο, που επίσης περιέχεται στα θαλάσσια ψάρια, ενισχύει τα αντιοξειδωτικά ένζυμα και προστατεύει τα κύτταρα από το οξειδωτικό στρες. Αυτές οι ιδιότητες μπορούν να βοηθήσουν στη μείωση της χρόνιας φλεγμονής που σχετίζεται με καρδιαγγειακά και μεταβολικά νοσήματα.
Πιθανοί κίνδυνοι και παρενέργειες
Σύμφωνα με μελέτη του 2019 «Heavy metals concentration and human health risk assessment in seven commercial fish species from Asafo Market, Ghana», ο μπαλάς θεωρείται γενικά ασφαλές για κατανάλωση, αλλά ενδέχεται να περιέχει μικρές ποσότητες μεθυλυδραργύρου, καδμίου και μολύβδου, όπως και άλλα θαλάσσια ψάρια βυθού.
Ο σημαντικότερος κίνδυνος αφορά την αλλεργία στα ψάρια λόγω της πρωτεΐνης parvalbumin, η οποία μπορεί να προκαλέσει κνίδωση, δύσπνοια ή αναφυλαξία. Εάν το ψάρι δεν συντηρηθεί σωστά, μπορεί να σχηματιστεί ισταμίνη, προκαλώντας πονοκέφαλο, εξάψεις και ναυτία.
Το ψάρι που βλέπει τα πάντα και μπορεί να ενισχύει καρδιά, εγκέφαλο και μύες
Τα άγρια ψάρια μπορεί επίσης να περιέχουν παράσιτα όπως το Anisakis simplex, ενώ η περιεκτικότητά τους σε πουρίνες μπορεί να αυξήσει το ουρικό οξύ σε άτομα με ουρική αρθρίτιδα.
Πηγές: PMC, IJFS, PMC, eJournals, DergiPark, Poros Fish Market