Πολλοί παράγοντες, συμπεριλαμβανομένων της ψυχικής υγείας, της σωματικής υγείας και των καθημερινών συνηθειών, μπορούν να επηρεάσουν το πόσο πολύ ή πόσο συχνά έχει κανείς την επιθυμία για φαγητό. Η έρευνα δείχνει ότι η πείνα μπορεί να επηρεάζονται και από τις ίδιες τις διατροφικές επιλογές.
Γιατί τρώμε όταν δεν πεινάμε; Πώς γίνεται «καταφύγιο» η συναισθηματική υπερφαγία
Πώς επηρεάζει η ψυχική υγεία την κατανάλωση τροφής;
Πρόσφατες μελέτες δείχνουν ότι η ψυχική υγεία και οι διατροφικές επιλογές συνδέονται στενά. Οι δυσκολίες σε ψυχολογικό επίπεδο μπορεί να επηρεάσουν τις διατροφικές συνήθειες και οι ανθυγιεινές διατροφικές επιλογές μπορεί να επηρεάσουν αρνητικά την ψυχική υγεία.
- Τα φρέσκα και ελάχιστα επεξεργασμένα τρόφιμα συνδέονται με λιγότερα συμπτώματα κατάθλιψης, άγχους και στρες, σύμφωνα με άρθρο του 2025 με τίτλο “Food consumption associated with depression, anxiety and stress in students entering a public university“.
- Τα υπερ-επεξεργασμένα τρόφιμα και τα τρόφιμα χαμηλής διατροφικής αξίας συνδέονται με χειρότερα αποτελέσματα στην ψυχική υγεία και με υψηλότερο κίνδυνο κατάθλιψης.
- Η διατροφή μεσογειακού τύπου μπορεί να βοηθήσει στη βελτίωση των συμπτωμάτων της κατάθλιψης και του άγχους.
- Το στρες και η ψυχολογική επιβάρυνση μπορούν να αλλάξουν τις διατροφικές συμπεριφορές και να διαταράξουν τα πρότυπα των γευμάτων.
- Στους εφήβους, τα ζαχαρούχα ροφήματα συνδέθηκαν με περισσότερα συμπτώματα άγχους και κατάθλιψης, ενώ η κατανάλωση φρούτων και λαχανικών συνδέθηκε με καλύτερη ψυχολογική ευεξία.
- Η τακτική κατανάλωση πρωινού συσχετίστηκε έντονα με καλύτερη ψυχική υγεία στους εφήβους.
14 λόγοι που μπορεί να πεινάτε
1. Φάγατε αλλά δεν ήταν θρεπτικό το γεύμα σας
Ο λουκουμάς που πήρατε μαζί σας στη δουλειά από τον αγαπημένο σας φούρνο φαινόταν πολύ λαχταριστός. Όμως τώρα πεινάτε πάλι και θέλετε να φάτε κάτι άλλο. Αν και είναι απολαυστικά εκείνη τη στιγμή, τα ζαχαρούχα ροφήματα, οι καραμέλες και τα γλυκά αρτοσκευάσματα δεν σας δίνουν ενέργεια που διαρκεί και έτσι σύντομα πεινάτε ξανά.
Καλύτερες επιλογές είναι τα τρόφιμα που περιέχουν φυτικές ίνες, τα δημητριακά ολικής άλεσης, τα φρούτα, τα λαχανικά, τα υγιεινά λιπαρά (σολομός, ξηροί καρποί, αβοκάντο) και οι άπαχες πηγές πρωτεΐνης, όπως τα αυγά, τα φασόλια και το ψητό κοτόπουλο.
Το μυστικό για να ζεστάνετε το φαγητό που περίσσεψε και να γίνει ακόμη πιο νόστιμο
2. Έχετε στρες
Στην αρχή, το σώμα σας καταστέλλει την πείνα με μια ορμόνη που ονομάζεται αδρεναλίνη. Όταν όμως το στρες παραμένει για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα, ο οργανισμός αυξάνει τα επίπεδα μιας άλλης ορμόνης, της κορτιζόλης.
Η κορτιζόλη μπορεί να σας κάνει να θέλετε να φάτε ό,τι υπάρχει μπροστά σας. Όταν το στρες υποχωρεί, τα επίπεδα της κορτιζόλης μειώνονται και η όρεξή σας συνήθως επανέρχεται στο φυσιολογικό.
3. Διψάτε
Μερικές φορές, όταν νομίζετε ότι χρειάζεστε φαγητό, στην πραγματικότητα είστε αφυδατωμένοι. Δοκιμάστε πρώτα να πιείτε λίγο νερό. Αν εξακολουθείτε να πεινάτε, αυτό μπορεί να σημαίνει ότι χρειάζεστε φαγητό. Επιπλέον, επειδή ήπιατε νερό, είναι πιθανότερο να αποφύγετε την υπερκατανάλωση τροφής.
4. Έχετε αιχμές γλυκόζης
Όταν καταναλώνετε γλυκούς ή αμυλούχους υδατάνθρακες, όπως ντόνατ, γλυκά ή αναψυκτικά με ζάχαρη, μεγάλες ποσότητες σακχάρου εισέρχονται γρήγορα στον οργανισμό σας.
Το σώμα απελευθερώνει την ορμόνη ινσουλίνη, η οποία βοηθά τα κύτταρα να χρησιμοποιήσουν τη γλυκόζη ως καύσιμο ή να την αποθηκεύσουν για αργότερα. Όμως αυτή η απότομη αύξηση μπορεί να οδηγήσει στην παραγωγή περισσότερης ινσουλίνης από όση χρειάζεται, μειώνοντας υπερβολικά τα επίπεδα σακχάρου και προκαλώντας αίσθημα πείνας.
5. Μπορεί να έχετε διαβήτη
Αυτή η πάθηση σημαίνει ότι ο οργανισμός σας αντιμετωπίζει πρόβλημα στη διαχείριση της ενέργειας. Μπορεί να πεινάτε επειδή το σώμα σας πιστεύει ότι χρειάζεται περισσότερα καύσιμα. Στην πραγματικότητα, όμως, δυσκολεύεται να μετατρέψει την τροφή σε ενέργεια.
Η «πολυφαγία» είναι ο ιατρικός όρος για την υπερβολική πείνα και μπορεί να αποτελεί σύμπτωμα του διαβήτη. Ενδέχεται επίσης να χάνετε βάρος, να ουρείτε συχνότερα και να αισθάνεστε μεγαλύτερη κόπωση. Αν έχετε αυτά τα συμπτώματα, επικοινωνήστε με τον γιατρό σας.
Το ύπουλο σύμπτωμα όταν τρώμε που μπορεί να σχετίζεται με τον καρκίνο του οισοφάγου
6. Έχετε χαμηλό σάκχαρο
Ο γιατρός σας μπορεί να το αποκαλέσει υπογλυκαιμία. Αυτό σημαίνει ότι δεν υπάρχει αρκετή γλυκόζη στο αίμα και μπορεί να σας κάνει να αισθάνεστε κουρασμένοι, αδύναμοι ή ζαλισμένοι.
Μπορεί να συμβεί αν έχετε μείνει πολλές ώρες χωρίς φαγητό. Αν έχετε συμπτώματα, ο γιατρός σας μπορεί να σας συστήσει να παρακολουθείτε τα επίπεδα σακχάρου στο αίμα και να καταναλώνετε υδατάνθρακες όταν είναι χαμηλά. Ίσως χρειαστεί να τρώτε λίγο περισσότερο ή να προσαρμοστεί η φαρμακευτική σας αγωγή.
7. Είστε έγκυος
Ενώ ορισμένες μέλλουσες μητέρες αισθάνονται ναυτία τις πρώτες εβδομάδες της εγκυμοσύνης και δεν έχουν όρεξη να φάνε, άλλες μπορεί να αισθάνονται ότι πεινούν συνεχώς.
Μπορεί επίσης να λαχταρούν νέα τρόφιμα ή να αισθάνονται δυσφορία στη σκέψη τροφών που προηγουμένως αγαπούσαν. Αν πιστεύετε ότι αυτός είναι ο λόγος, ένα τεστ εγκυμοσύνης από το φαρμακείο μπορεί να σας βοηθήσει. Αν είναι θετικό, συμβουλευτείτε τον γιατρό σας για επιβεβαίωση.
8. Τρώτε πολύ γρήγορα
Όταν τρώτε βιαστικά, το σώμα σας μπορεί να μην προλαβαίνει να αντιληφθεί ότι έχει χορτάσει. Η αργή κατανάλωση τροφής είναι πιο ικανοποιητική και σας βοηθά να τρώτε λιγότερο.
Μπορεί να βοηθήσει να συγκεντρωθείτε στο γεύμα σας, να παίρνετε μικρότερες μπουκιές, να μασάτε καλά και να απολαμβάνετε το φαγητό σας. Δώστε στον οργανισμό σας περίπου 20 λεπτά και δείτε αν εξακολουθείτε να πεινάτε.
9. Το φαγητό σας δεν σας χόρτασε
Οι επιστήμονες έχουν δημιουργήσει ακόμη και έναν σχετικό δείκτη, που ονομάζεται «δείκτης κορεσμού». Τα τρόφιμα με υψηλότερη βαθμολογία ικανοποιούν καλύτερα την πείνα με τις ίδιες θερμίδες.
Για παράδειγμα, οι ψητές πατάτες είναι πολύ πιο χορταστικές από τις τηγανητές πατάτες.
Ξυπνάτε πεινασμένοι μέσα στη νύχτα; Πότε μπορεί να είναι σύμπτωμα πάθησης
10. Είδατε ή μυρίσατε κάτι νόστιμο
Ίσως είδατε μια διαφήμιση για παγωτό ή μυρίσατε φρεσκοψημένα μπισκότα περνώντας από τον φούρνο του σούπερ μάρκετ. Αυτό μπορεί να είναι αρκετό για να σας δημιουργήσει την επιθυμία να φάτε, ακόμη κι αν το σώμα σας δεν πεινάει πραγματικά.
Προσπαθήστε να αναγνωρίσετε αυτά τα ερεθίσματα και στη συνέχεια αποφασίστε συνειδητά τι θα κάνετε.
11. Καταφεύγετε στο φαγητό για «παρηγοριά»
Πολλοί καταφεύγουν στο φαγητό για «παρηγοριά» όταν είναι αναστατωμένοι, βαριούνται, αισθάνονται λύπη ή έχουν κατάθλιψη.
Αυτό είναι γνωστό ως «συναισθηματική υπερφαγία». Αναρωτηθείτε πώς αισθάνεστε λίγο πριν φάτε. Αν δεν πεινάτε πραγματικά, δοκιμάστε να κάνετε κάτι που σας ευχαριστεί. Αν όμως νιώθετε συχνά θλίψη, στρες ή άγχος, ίσως είναι χρήσιμο να μιλήσετε με τον γιατρό σας ή με έναν ειδικό ψυχικής υγείας.
12. Έχετε υπερδραστήριο θυρεοειδή
Αυτό μπορεί να σας κάνει να νιώθετε κουρασμένοι, νευρικοί, ευερέθιστοι και να πεινάτε συνεχώς. Αν παρατηρείτε αυτά τα συμπτώματα, μιλήστε με τον γιατρό σας. Αν διαπιστωθεί ότι έχετε πρόβλημα με τον θυρεοειδή, συνήθως μπορεί να αντιμετωπιστεί με φαρμακευτική αγωγή, χειρουργική επέμβαση ή συνδυασμό και των δύο.
13. Παίρνετε φάρμακα που επηρεάζουν την όρεξή σας
Ορισμένα φάρμακα μπορούν να επηρεάσουν την όρεξή σας. Σε αυτά περιλαμβάνονται κάποια που χρησιμοποιούνται για τη θεραπεία της κατάθλιψης ή διαταραχών της διάθεσης, καθώς και ορισμένα αντιισταμινικά, αντιψυχωσικά και κορτικοστεροειδή.
Ενημερώστε τον γιατρό σας αν παρατηρήσετε ότι πεινάτε περισσότερο μετά την έναρξη μιας νέας αγωγής. Ωστόσο, μην διακόψετε τη λήψη της χωρίς ιατρική καθοδήγηση.
7 χαρακτηριστικά που έχουν όσοι τρώνε μετά τις 9 το βράδυ
14. Δεν κοιμάστε αρκετά
Η έλλειψη ύπνου μπορεί να αλλάξει την ισορροπία των ορμονών της πείνας (λεπτίνη και γκρελίνη), με τρόπο που σας κάνει να θέλετε να τρώτε περισσότερο.
Μπορεί επίσης να σας οδηγήσει στο να επιλέγετε σνακ με περισσότερες θερμίδες και περισσότερα λιπαρά, προκειμένου να ικανοποιήσετε αυτή την επιθυμία.