Η παρακολούθηση τηλεόρασης για πολλές ώρες τακτικά. κατά τη μέση ηλικία, μπορεί να συνδέεται με εγκεφαλικές αλλαγές οι οποίες σχετίζονται με τη νόσο Αλτσχάιμερ, σύμφωνα με νέα μελέτη που δημοσιεύθηκε στο Alzheimer’s & Dementia: The Journal of the Alzheimer’s Association. Ποιοι κινδυνεύουν περισσότερο.
Μπορούν οι πολλές ώρες στην τηλεόραση να επηρεάσουν τον εγκέφαλο διαφορετικά από άλλες καθιστικές ή παθητικές δραστηριότητες;
Έπειτα από παρακολούθηση περισσότερων από 1.700 ατόμων για σχεδόν 24 χρόνια, οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι οι άνδρες που παρακολουθούσαν συχνά τηλεόραση εμφάνιζαν εγκεφαλικές αλλαγές που συνδέονται με γνωστική έκπτωση, ενώ το ίδιο μοτίβο δεν παρατηρήθηκε στις γυναίκες.
Διαπίστωσαν επίσης ότι η παρατεταμένη καθιστική εργασία δεν σχετιζόταν με αυτές τις αλλαγές, γεγονός που δείχνει ότι διαφορετικοί τύποι καθιστικής συμπεριφοράς μπορεί να επηρεάζουν τον εγκέφαλο με διαφορετικό τρόπο.
«Η καθιστική συμπεριφορά έχει γίνει σημαντικό μέρος της σύγχρονης ζωής, αλλά δεν είναι όλες οι καθιστικές δραστηριότητες ίδιες. Το να αφιερώνει κανείς μία ώρα διαβάζοντας ένα βιβλίο είναι πολύ διαφορετικό από το να περνά μία ώρα παρακολουθώντας παθητικά τηλεόραση», δήλωσε ο Αμερικανός νευροεπιστήμονας και κύριος συγγραφέας της μελέτης, Natan Feter, Ph.D, σύμφωνα με το Koin.
ΠΟΥ: Έως και το 45% των περιστατικών άνοιας μπορεί να προληφθεί ή να καθυστερήσει
Πώς μπορεί να επηρεάζει η παρακολούθηση βίντεο την υγεία του εγκεφάλου, σύμφωνα με μελέτες
Σύμφωνα με ανασκόπηση του 2025 με τίτλο “Demystifying the New Dilemma of Brain Rot in the Digital Era: A Review“, η υπερβολική κατανάλωση ψηφιακού περιεχομένου χαμηλής ποιότητας συσχετίστηκε με γνωστική υπερφόρτωση, συναισθηματική απευαισθητοποίηση, χειρότερη εκτελεστική λειτουργία και εθισμό στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.
Η ανασκόπηση συνιστά επίσης τη διαχείριση του χρόνου μπροστά στις οθόνες και την ενασχόληση με δραστηριότητες εκτός οθονών.
Άλλες πρόσφατες έρευνες δείχνουν ότι η υγεία του εγκεφάλου δεν επηρεάζεται μόνο από τον συνολικό χρόνο μπροστά στις οθόνες, αλλά και από το τι παρακολουθεί κάποιος, τον τρόπο με τον οποίο χρησιμοποιεί τις οθόνες και ποιες δραστηριότητες αντικαθίστανται από αυτές.
Μελέτες δείχνουν ότι τα μεγάλα χρονικά διαστήματα παθητικής παρακολούθησης τηλεόρασης συνδέονται με χειρότερη υγεία του εγκεφάλου, ενώ η πιο ενεργή και εκπαιδευτική χρήση των οθονών μπορεί να έχει διαφορετικές επιδράσεις.
- Η έντονη παρακολούθηση τηλεόρασης έχει συνδεθεί με υψηλότερο κίνδυνο άνοιας, εγκεφαλικού επεισοδίου και νόσου Πάρκινσον, ενώ η χρήση υπολογιστή εμφάνισε διαφορετικό μοτίβο, γεγονός που υποδηλώνει ότι οι δραστηριότητες που απαιτούν νοητική συμμετοχή μπορεί να είναι λιγότερο επιβλαβείς.
- Ο υπερβολικός χρόνος μπροστά στις οθόνες για ψυχαγωγία, ιδιαίτερα όταν αντικαθιστά τον ύπνο, την άσκηση ή τη μάθηση, σχετίζεται με χειρότερη προσοχή, μνήμη και ικανότητες σκέψης.
- Ο αυξημένος χρόνος μπροστά στις οθόνες έχει επίσης συσχετιστεί με αυξημένο κίνδυνο κατάθλιψης, άγχους και συμπτωμάτων ΔΕΠΥ, τα οποία μπορεί να επηρεάζουν τη μακροπρόθεσμη υγεία του εγκεφάλου.
Είναι καλύτερο να κάθεται κανείς παρατεταμένα ή να χαζεύει τηλεόραση παθητικά για μεγάλα χρονικά διαστήματα;
Οι ερευνητές διαπίστωσαν επίσης ότι τα αποτελέσματα δεν εξηγούνταν από διαφορές στη σωματική δραστηριότητα, γεγονός που σημαίνει ότι η τακτική άσκηση δεν εξάλειφε τη συσχέτιση μεταξύ της έντονης παρακολούθησης τηλεόρασης και των εγκεφαλικών αλλαγών που παρατηρήθηκαν.
Ο Feter δήλωσε σύμφωνα με το Science Alert ότι η ισχυρότερη συσχέτιση στους άνδρες θα μπορούσε να οφείλεται σε διαφορές στις συνήθειες παρακολούθησης, καθώς οι άνδρες τείνουν να παρακολουθούν τηλεόραση για μεγαλύτερα, αδιάκοπα χρονικά διαστήματα. Ορμονικές και βιολογικές διαφορές μπορεί επίσης να συμβάλλουν.
Η μελέτη δεν έκανε διάκριση μεταξύ των διαφορετικών ειδών τηλεοπτικού προγράμματος, αν και το Prevention ανέφερε ότι τα ντοκιμαντέρ, τα εκπαιδευτικά προγράμματα και οι σύνθετες δραματικές σειρές μπορεί να είναι πιο νοητικά ενεργοποιητικά από την παθητική παρακολούθηση.
Η Anna Hohler, M.D., διευθύντρια νευρολογίας στο Westchester, δήλωσε σύμφωνα με το Prevention ότι η χρήση υποτίτλων, η συζήτηση των εκπομπών με άλλους και η ενσωμάτωση ελαφριάς άσκησης, όπως περπάτημα σε διάδρομο, διατάσεις ή χρήση στατικού ποδηλάτου κατά την παρακολούθηση τηλεόρασης, μπορούν να κάνουν τη δραστηριότητα πιο απαιτητική τόσο γνωστικά όσο και σωματικά.
Οι ειδικοί τόνισαν ότι η ίδια η τηλεόραση δεν είναι απαραίτητα επιβλαβής. Αντίθετα, επισημαίνουν ότι η μεγαλύτερη ανησυχία προκύπτει όταν τα μεγάλα χρονικά διαστήματα παθητικού χρόνου μπροστά στις οθόνες αντικαθιστούν την άσκηση, την κοινωνική αλληλεπίδραση, τη μάθηση ή άλλες δραστηριότητες που διεγείρουν νοητικά και υποστηρίζουν τη μακροπρόθεσμη υγεία του εγκεφάλου.
Πηγές: Koin, ScienceDirect, MDPI, Springer, PMC