Οι ενήλικες που ανέφεραν χρήση των συνταγογραφούμενων φαρμάκων για απώλεια βάρους GLP-1 τον προηγούμενο χρόνο παρουσίαζαν υψηλότερα ποσοστά κατάθλιψης, αυτοκτονικών σκέψεων και σχετικών συμπεριφορών, σύμφωνα με παρατηρητική μελέτη. Ποια τα συμπεράσματά της.
Φάρμακα απώλειας βάρους και ψυχική υγεία: Τι έδειξε μελέτη σε 27.741 ενήλικες
Η έρευνα του Asan Medical Center στη Νότια Κορέα εξέτασε 27.741 ενήλικες. Από αυτούς, 846 έπαιρναν συνταγογραφούμενα φάρμακα για τον έλεγχο του βάρους και 26.895 όχι.
Σχετίζονται άμεσα οι αναστολείς GLP-1 με διαταραχές ψυχικής υγείας ή η σχέση αφορά την εικόνα σώματος;
Πρόσφατες μελέτες και συστηματικές ανασκοπήσεις διερευνούν τις επιδράσεις των φαρμάκων GLP-1 στην ψυχική υγεία. Τα διαθέσιμα στοιχεία δεν δείχνουν σαφή αιτιώδη σχέση μεταξύ της χρήσης GLP-1 και της κατάθλιψης, του άγχους ή των αυτοκτονικών σκέψεων, παρότι αρκετές μελέτες κάνουν αναφορά για σαφείς ενδείξεις.
Ορισμένες μελέτες δείχνουν ακόμη και μικρές βελτιώσεις στην ψυχολογική ευεξία, αν και παραμένει ασαφές εάν αυτές οφείλονται στο ίδιο το φάρμακο ή στην απώλεια βάρους και στις αλλαγές που τη συνοδεύουν.
11 φράσεις που λέει κάποιος όταν υποφέρει ψυχικά και το κρύβει
- Μετα-ανάλυση του 2025 που δημοσιεύθηκε στο JAMA Psychiatry δεν διαπίστωσε επιδείνωση της ψυχικής υγείας και βρήκε ορισμένα στοιχεία που δείχνουν βελτίωση της ψυχολογικής ευεξίας.
- Άλλη μετα-ανάλυση του 2025 διαπίστωσε ότι δεν υπήρξε σημαντική αύξηση της αυτοκτονικής συμπεριφοράς με τα φάρμακα GLP-1.
- Η σεμαγλουτίδη δεν αύξησε την κατάθλιψη, τις αυτοκτονικές σκέψεις ή την αυτοκτονική συμπεριφορά στις δοκιμές STEP, στις οποίες συμμετείχαν περισσότεροι από 3.600 άνθρωποι.
- Η εικόνα σώματος μπορεί επίσης να παίζει ρόλο. Τα άτομα που ενδιαφέρονταν για τα φάρμακα GLP-1 ανέφεραν μεγαλύτερη ντροπή για το σώμα τους, ανησυχίες για το βάρος και διαταραγμένη διατροφική συμπεριφορά, γεγονός που δείχνει ότι ορισμένοι ψυχολογικοί παράγοντες μπορεί να υπάρχουν πριν από την έναρξη της θεραπείας.
- Ερευνητική εργασία του 2026 με τίτλο “Body image in the age of GLP-1s: Emerging questions for research and practice” επισημαίνει ότι η έρευνα που εξετάζει ειδικά την εικόνα σώματος μετά την έναρξη θεραπείας με GLP-1 παραμένει περιορισμένη
Τι έδειξε η μελέτη
Οι χρήστες φαρμάκων απώλειας βάρους είχαν:
- 1,9 φορές μεγαλύτερη πιθανότητα κατάθλιψης,
- διπλάσια πιθανότητα να αναζητήσουν συμβουλευτική ψυχικής υγείας,
- 2,7 φορές μεγαλύτερη πιθανότητα αυτοκτονικών σκέψεων και
- 1,7 φορές μεγαλύτερη πιθανότητα απόπειρας αυτοκτονίας.
Οι συσχετίσεις ήταν πιο ισχυρές σε όσους πήραν πάλι βάρος.
«Η τάση αύξησης της κατάθλιψης και των δεικτών που σχετίζονται με την αυτοκτονία καθώς το βάρος επανέρχεται μετά τη χρήση φαρμάκων για απώλεια βάρους μπορεί να αντανακλά όχι μόνο τις νευροψυχιατρικές επιδράσεις των ίδιων των φαρμάκων, αλλά και μια σύνθετη αλληλεπίδραση ψυχολογικών και κοινωνικών παραγόντων που σχετίζονται με την αποτυχημένη προσπάθεια ελέγχου του βάρους», έγραψαν οι ερευνητές, σύμφωνα με το Fox News.
Τα ευρήματα δημοσιεύθηκαν στο Korean Journal of Family Practice στις 23 Αυγούστου.
Υγιή όρια στις σχέσεις: Γιατί είναι απαραίτητα για την ψυχική υγεία και πώς να τα θέσετε
Η μελέτη δεν αποδεικνύει αιτιώδη σχέση
«Δείχνει μια συσχέτιση μεταξύ της χρήσης φαρμάκων για απώλεια βάρους και των αυτοαναφερόμενων συμπτωμάτων ψυχικής υγείας, αλλά δεν μπορεί να αποδείξει αιτιώδη σχέση», είπε η Bonnie Mitchell. «Δεν αποδεικνύει ότι τα φάρμακα απώλειας βάρους προκαλούν άμεσα κατάθλιψη ή αυτοκτονικές σκέψεις».
Τα δεδομένα συλλέχθηκαν μεταξύ 2013 και 2022. Η Mitchell σημείωσε ότι τα σύγχρονα φάρμακα που δρουν στους υποδοχείς GLP-1 και GIP, όπως η σεμαγλουτίδη και η τιρζεπατίδη, είτε δεν κυκλοφορούσαν είτε είχαν περιορισμένη χρήση στη Νότια Κορέα για μεγάλο μέρος αυτής της περιόδου.
«Το δείγμα της μελέτης περιλαμβάνει παλαιότερους παράγοντες κατά της παχυσαρκίας που συνταγογραφούνταν ιστορικά στη Νότια Κορέα εκείνη τη δεκαετία, συμπεριλαμβανομένων της φαιντερμίνης, της διαιθυλοπροπιόνης, της φαινδιμετραζίνης, της τοπιραμάτης και της ορλιστάτης».
Διαφορετικές οι επιπτώσεις της επαναπρόσληψης βάρους στην ψυχική υγεία σε όσους έκαναν ενέσεις αδυνατίσματος
«Η μελέτη ανέδειξε ένα εντυπωσιακό επιμέρους εύρημα, σύμφωνα με το οποίο οι χρήστες που πήραν βάρος παρά τη λήψη του φαρμάκου είχαν 4,2 φορές υψηλότερες πιθανότητες αυτοκτονικού ιδεασμού σε σύγκριση με τους μη χρήστες», σημείωσε η Mitchell.
Η επαναπρόσληψη βάρους μπορεί να συνδέεται με ενοχές, ντροπή, αίσθημα αβοηθησίας και ψυχολογική δυσφορία.
«Τα άτομα με σοβαρή παχυσαρκία έχουν υψηλότερα αρχικά ποσοστά κατάθλιψης, άγχους και σωματικής δυσμορφίας», είπε. «Μια συγχρονική έρευνα δεν μπορεί να διαχωρίσει τις προϋπάρχουσες δυσκολίες ψυχικής υγείας από τα νέα συμπτώματα που εμφανίστηκαν μετά την έναρξη ενός φαρμάκου».
Παιδιά και κατοικίδια: Ανησυχητική μελέτη για την ψυχική υγεία των παιδιών που έχουν γάτες
Ποια συμπτώματα χρειάζονται προσοχή
Οι ασθενείς θα πρέπει να επικοινωνούν άμεσα με τον επαγγελματία υγείας τους εάν εμφανίσουν:
- Επίμονη κακή διάθεση, ανεξήγητη θλίψη ή σοβαρή κόπωση
- Απώλεια ενδιαφέροντος για δραστηριότητες που προηγουμένως απολάμβαναν
- Αυξημένο άγχος, διέγερση, κρίσεις πανικού ή έντονη ανησυχία
- Διαταραχές ύπνου ή αϋπνία
- Νέες ή επιδεινούμενες σκέψεις αυτοτραυματισμού ή αυτοκτονίας
- Έντονες αλλαγές στη συμπεριφορά ή την προσωπικότητα
«Οποιεσδήποτε ενεργές αυτοκτονικές σκέψεις απαιτούν άμεση επείγουσα ιατρική φροντίδα», τόνισε η Mitchell.
Η εταιρεία που παρασκευάζει την τιρζεπατίδη αναφέρει στις πληροφορίες ασφαλείας του φαρμάκου την «κατάθλιψη ή σκέψεις αυτοκτονίας». Ωστόσο, αναφέρει επίσης ότι δεν εντοπίστηκε «αυξημένος κίνδυνος» αυτοκτονικού ιδεασμού ή ψυχιατρικών ανεπιθύμητων ενεργειών.
Μπορεί η στάση του σώματος να αλλάξει τη διάθεση; Τι δείχνει νέα μελέτη
Αντίστοιχα, η εταιρεία που παρασκευάζει τη σεμαγλουτίδη αναφέρει ότι κάτω από το 1% των συμμετεχόντων στις δοκιμές παρουσίασε αυτοκτονικό ιδεασμό ή συμπεριφορά και ότι δεν υπήρξε «καμία διαφορά μεταξύ σεμαγλουτίδης 2,4 mg και εικονικού φαρμάκου».
Πηγές: Fox News, JAMA Psychiatry, PubMed, PubMed, PubMed, PubMed