Η νόσος Πάρκινσον μπορεί να εμφανίσει τα πρώτα της σημάδια χρόνια πριν από τον τρόμο (τρέμουλο) και εξελίσσεται σταδιακά. Ποια είναι τα συμπτώματα της νόσου.
Μπορεί η μυρωδιά του αφαλού σας να δείξει αν κινδυνεύετε από Πάρκινσον; Τι έδειξε μελέτη
Πάρκινσον: Ποια είναι τα πρώτα σημάδια της νόσου
Η νόσος επηρεάζει τα κύτταρα του εγκεφάλου που παράγουν ντοπαμίνη, έναν χημικό αγγελιοφόρο που συμβάλλει στον έλεγχο των κινήσεων. Οι αλλαγές μπορεί να ξεκινήσουν μια δεκαετία ή και περισσότερα χρόνια πριν από τη διάγνωση, σε ένα στάδιο που ονομάζεται πρόδρομη φάση.
Τι δείχνουν οι πρόσφατες έρευνες για τη νόσο του Πάρκινσον
Οι έρευνες των τελευταίων ετών ρίχνουν φως στα πρώτα στάδια της νόσου.
Μελέτη-σοκ: Το να μένετε κοντά σε στεγνοκαθαριστήρια μπορεί να αυξήσει τον κίνδυνο για Πάρκινσον
- Σύμφωνα με την ανασκόπηση του 2025 με τίτλο «REM Sleep Behavior Disorder as a Prodromal Synucleinopathy: Updates on Clinical and Laboratory Biomarkers, and Implications for Neuroprotective Trials», η διαταραχή συμπεριφοράς κατά τον ύπνο REM μπορεί να προηγείται της εμφάνισης της νόσου κατά πολλά χρόνια.
- Σύμφωνα με τη μετα-ανάλυση του 2026 με τίτλο «The effects of aerobic exercise on quality of life and motor function in patients with Parkinson’s disease: a systematic review and meta-analysis», η αερόβια άσκηση μπορεί να βελτιώσει σημαντικά την κινητική λειτουργία και την ποιότητα ζωής των ασθενών.
- Σύμφωνα με τη μελέτη του 2025 με τίτλο «Causal association between Parkinson disease, gut microbiota, and constipation: A Mendelian study», εντοπίστηκαν ενδείξεις πιθανής αιτιώδους σχέσης μεταξύ της νόσου, του εντερικού μικροβιώματος και της δυσκοιλιότητας.
Τα πρώτα σημάδια του Πάρκινσον μπορεί να περιλαμβάνουν
- απώλεια της όσφρησης,
- δυσκοιλιότητα,
- διαταραχές του ύπνου,
- ασυνήθιστα μικρά γράμματα στο γράψιμο,
- χαμηλή ένταση της φωνής,
- μειωμένη εκφραστικότητα του προσώπου,
- περιορισμένη κίνηση των χεριών κατά το περπάτημα.
Ο θόρυβος από την κυκλοφορία των αυτοκινήτων αυξάνει τον κίνδυνο για Πάρκινσον, σύμφωνα με μελέτη
Ποια είναι τα τέσσερα βασικά συμπτώματα που σχετίζονται με την κίνηση
Οι αλλαγές στην κίνηση, που είναι το βασικότερο χαρακτηριστικό της νόσου, χωρίζονται σε τέσσερις κατηγορίες:
- βραδυκινησία,
- τρέμουλο,
- δυσκαμψία,
- προβλήματα ισορροπίας και
- δυσκινησία/αστάθεια στάσης.
Η βραδυκινησία, δηλαδή η επιβράδυνση των κινήσεων, είναι βασικό διαγνωστικό χαρακτηριστικό της νόσου. Εκδηλώνεται με γενική βραδύτητα, λιγότερες αυτόματες κινήσεις και δυσκολία στην έναρξη μιας κίνησης.
Το τρέμουλο είναι συχνά το πρώτο κινητικό σύμπτωμα. Συνήθως ξεκινά από τη μία πλευρά του σώματος, είναι πιο έντονο σε κατάσταση ηρεμίας και μειώνεται κατά την εκτέλεση κινήσεων. Ωστόσο, δεν εμφανίζεται σε όλους τους ασθενείς.
Η δυσκαμψία προκαλεί ακαμψία στους μύες και περιορίζει την ευκολία των κινήσεων, κυρίως στα χέρια, στα πόδια και στον κορμό. Μπορεί να δυσκολεύει καθημερινές δραστηριότητες, όπως το να σηκωθεί κάποιος από μια καρέκλα, και συνήθως εμφανίζεται αρχικά στη μία πλευρά του σώματος.
Η δυσκινησία, δηλαδή ηαστάθεια της στάσης επηρεάζει την ισορροπία και τη σταθερότητα του σώματος, αυξάνοντας τον κίνδυνο πτώσεων. Εκδηλώνεται με δυσκολία του να μείνει κανείς όρθιος, να περπατήσει και να αλλάξει κατεύθυνση. Συνήθως εμφανίζεται σε πιο προχωρημένα στάδια της νόσου.
Το σημάδι στο γράψιμο που μπορεί να αποκαλύπτει άνοια ή Πάρκινσον
Περπάτημα και ισορροπία: Τι αλλάζει σε πιο προχωρημένα στάδια
Τα προβλήματα ισορροπίας εμφανίζονται συνήθως σε πιο προχωρημένα στάδια και αυξάνουν τον κίνδυνο πτώσεων. Οι κατάλληλες ασκήσεις και η απομάκρυνση εμποδίων από το σπίτι μπορούν να συμβάλουν στην πρόληψή τους.
Στο περπάτημα μπορεί να παρατηρηθούν:
- πιο μικρά και πιο αργά βήματα,
- δυσκολία στις στροφές, με πολλά μικρά βήματα,
- σύρσιμο των ποδιών.
Πολλοί ασθενείς παρουσιάζουν επίσης πάγωμα της βάδισης, δηλαδή μια προσωρινή αδυναμία να ξεκινήσουν ή να συνεχίσουν το περπάτημα, ιδιαίτερα όταν περνούν από πόρτες ή στρίβουν σε γωνίες.
Η λεβοντόπα μπορεί να ελέγξει αποτελεσματικά πολλά κινητικά συμπτώματα. Ωστόσο, η μακροχρόνια θεραπεία μπορεί να συνδεθεί με δυσκινησίες, δηλαδή ακούσιες, ανεξέλεγκτες κινήσεις, οι οποίες συχνά αντιμετωπίζονται με προσαρμογή της φαρμακευτικής αγωγής.
37χρονη που διεγνώσθη με πρώιμο Πάρκινσον αποκαλύπτει: «Αυτό ήταν το πρώτο σύμπτωμα που παρατήρησα»
Τι είναι τα μη κινητικά συμπτώματα
Τα μη κινητικά συμπτώματα μπορούν να εμφανιστούν σε όλα τα στάδια της νόσου και μερικές φορές επηρεάζουν την καθημερινότητα περισσότερο από τα κινητικά.
Η νόσος μπορεί να επηρεάσει και το αυτόνομο νευρικό σύστημα, που ρυθμίζει λειτουργίες του οργανισμού οι οποίες δεν ελέγχονται συνειδητά, όπως η πέψη. Συχνά συμπτώματα είναι η αυξημένη εφίδρωση, η πτώση της αρτηριακής πίεσης όταν σηκώνεται κάποιος όρθιος, η δυσκοιλιότητα, η συχνουρία και οι διαταραχές της σεξουαλικής λειτουργίας.
Οι αλλαγές στον εγκέφαλο μπορούν επίσης να επηρεάσουν τη διάθεση:
- κατάθλιψη, περίπου στο 50% των ασθενών,
- άγχος, περίπου στο 40%,
- απάθεια, που δυσκολεύει την έναρξη και την ολοκλήρωση καθημερινών δραστηριοτήτων,
- ψύχωση, με ψευδαισθήσεις ή παραληρητικές ιδέες, που μπορεί να εμφανιστεί στο 20% έως 40% των ασθενών με την πάροδο των ετών.
Οι αλλαγές στα επίπεδα της ντοπαμίνης και σε άλλα εγκεφαλικά συστήματα μπορούν να επηρεάσουν τη σκέψη και τη μνήμη, προκαλώντας δυσκολία στη συγκέντρωση και στην ανάκληση λέξεων. Περίπου το 40% των ασθενών μπορεί να εμφανίσει άνοια, συνήθως έπειτα από πολλά χρόνια.
Ορισμένοι ασθενείς παρατηρούν επίσης θολή ή διπλή όραση, καθώς και αίσθηsh καύσου στα πόδια.
Πάνω από το 75% των ασθενών αντιμετωπίζουν προβλήματα ύπνου, όπως δυσκολία να αποκοιμηθούν, συχνές αφυπνίσεις κατά τη διάρκεια της νύχτας και υπνηλία την ημέρα. Η διαταραχή συμπεριφοράς κατά τον ύπνο REM μπορεί να προκαλέσει κινήσεις και συμπεριφορές που σχετίζονται με το περιεχόμενο των ονείρων, ενώ το σύνδρομο των ανήσυχων ποδιών προκαλεί δυσφορία και έντονη ανάγκη για κίνηση των ποδιών.
Η κόπωση είναι επίσης συχνή σε οποιοδήποτε στάδιο της νόσου και δεν υποχωρεί απαραίτητα με την ανάπαυση.
Πηγές: Parkinson’s News Today, PubMed, BMC Sports Science, Medicine and Rehabilitation, PubMed, Parkinson Foundation