Το να τρώμε αργά το βράδυ έχει συνδεθεί με την παχυσαρκία και τα καρδιαγγειακά προβλήματα. Νέα μακροχρόνια ανάλυση σε σχεδόν 200.000 ανθρώπους το συνδέει με έως και 30% αυξημένο κίνδυνο ηπατικής νόσου, από τη λιπώδη νόσο του ήπατος έως την κίρρωση.
Λιπώδες ήπαρ: Πώς μπορούμε να μειώσουμε το λίπος στο συκώτι μέσα σε λίγους μήνες, σύμφωνα με ειδικό
Βραδινό αργά τη νύχτα: Τι δείχνει νέα μελέτη για τον κίνδυνο ηπατικής νόσου
Η λιπώδης νόσος του ήπατος εμφανίζεται όταν συσσωρεύεται υπερβολικό λίπος στο ήπαρ και επηρεάζει έως και το 30% του πληθυσμού. Σε ορισμένους ανθρώπους προκαλεί φλεγμονή και βλάβες, οι οποίες μπορεί να εξελιχθούν σε κίρρωση, μια σοβαρή πάθηση που χαρακτηρίζεται από εκτεταμένη δημιουργία ουλώδους ιστού στο ήπαρ.
Τι δείχνουν πρόσφατες έρευνες για τον χρονισμό των γευμάτων και το ήπαρ
Οι έρευνες των τελευταίων ετών δίνουν αντικρουόμενα αποτελέσματα, με ορισμένα ευρήματα να προκαλούν ανησυχία και άλλα να δείχνουν ότι χρειάζεται περαιτέρω διερεύνηση.
Λιπώδες ήπαρ: Το διατροφικό λάθος που βλάπτει το συκώτι ακόμη και αν έχετε φυσιολογικό βάρος
- Σύμφωνα με τη μελέτη του 2025 με τίτλο The associations between irregular breakfast and late-night snacking with metabolic dysfunction-associated steatotic liver disease, το φαγητό αργά το βράδυ και η ακανόνιστη κατανάλωση πρωινού συνδέθηκαν με αυξημένο κίνδυνο λιπώδους νόσου του ήπατος που σχετίζεται με μεταβολική δυσλειτουργία.
- Σύμφωνα με τη μελέτη του 2024 με τίτλο Association between dietary circadian rhythms and metabolic dysfunction-associated steatotic liver disease risk, τα βραδινά και ακανόνιστα γεύματα συνδέθηκαν με αυξημένο κίνδυνο της νόσου, ιδιαίτερα σε άτομα με παχυσαρκία και υπέρταση.
- Σύμφωνα με τη μελέτη του 2025 με τίτλο Time-restricted eating, liver health, and fecal microbiota in adults with overweight or obesity: a randomized controlled trial, η χρονικά περιορισμένη κατανάλωση τροφής μείωσε το λίπος στο ήπαρ, αλλά όχι περισσότερο από τη συνήθη διατροφική καθοδήγηση, καθώς τα οφέλη φάνηκε να σχετίζονται κυρίως με την απώλεια βάρους.
Τι έδειξαν τα δεδομένα από σχεδόν 200.000 συμμετέχοντες
Η νέα ανάλυση, με τίτλο Late-Night Eating is Associated with MASLD and Cirrhosis: The Nurses’ Health Study and Health Professionals’ Follow-Up Study, δημοσιεύτηκε στο Clinical Gastroenterology and Hepatology. Περιέλαβε σχεδόν 200.000 συμμετέχοντες από τρεις μεγάλες μακροχρόνιες μελέτες, τις Nurses’ Health Study, Nurses’ Health Study II και Health Professionals’ Follow-Up Study.
Οι συμμετέχοντες χωρίστηκαν σε ομάδες ανάλογα με τις συνήθεις ώρες που έτρωγαν και οι ερευνητές εξέτασαν τη σχέση αυτών των συνηθειών με την εμφάνιση λιπώδους νόσου του ήπατος και κίρρωσης. Όσοι έτρωγαν μετά το δείπνο ή αφού είχε περάσει η συνηθισμένη ώρα που πήγαιναν για ύπνο είχαν 20% έως 30% υψηλότερο κίνδυνο σε σύγκριση με όσους απέφευγαν το φαγητό αργά το βράδυ.
«Λίγες μελέτες είχαν διερευνήσει αυτή τη σχέση, αλλά πρόκειται για μία από τις πρώτες μακροχρόνιες αναλύσεις που συνδέουν άμεσα αυτή τη συνήθεια με τη λιπώδη νόσο του ήπατος», εξηγεί ο ηπατολόγος Robert Wilechansky, ειδικός στις μεταμοσχεύσεις ήπατος στο Oregon Health & Science University, σύμφωνα με το ScienceDaily.
Γιατί το βραδινό μπορεί να βλάψει το ήπαρ
Μια πιθανή εξήγηση σχετίζεται με τους κιρκάδιους ρυθμούς, τους εσωτερικούς βιολογικούς μηχανισμούς που ρυθμίζουν τον ύπνο και τον μεταβολισμό σε έναν κύκλο περίπου 24 ωρών. Το ήπαρ επηρεάζεται ιδιαίτερα από αυτούς τους ρυθμούς, καθώς επεξεργάζεται τα θρεπτικά συστατικά και συμβάλλει στη ρύθμιση του σακχάρου στο αίμα.
Το ενδιαφέρον των ερευνητών ξεκίνησε από τους εργαζόμενους σε νυχτερινές βάρδιες, οι οποίοι εμφανίζουν υψηλότερα ποσοστά παχυσαρκίας και καρδιαγγειακών παθήσεων.
«Βλέπουμε επανειλημμένα ότι η ώρα κατά την οποία κάνουμε διάφορες δραστηριότητες, είτε πρόκειται για ύπνο είτε για φαγητό είτε για άσκηση, έχει πραγματικά σημασία», επισημαίνει ο Andrew McHill, επίκουρος καθηγητής φυσιολογίας του ύπνου και των κιρκάδιων ρυθμών στο Oregon Health & Science University, σύμφωνα με το ScienceDaily.
Πρωτοπαθής χολική χολαγγειίτιδα: Όταν το ήπαρ δεν στέλνει πάντα «ειδοποίηση»
Προηγούμενες έρευνές του έχουν δείξει ότι η κατανάλωση τροφής τη νύχτα, όταν το βιολογικό ρολόι προετοιμάζει τον οργανισμό για ύπνο, μπορεί να επηρεάσει αρνητικά τον μεταβολισμό και, μακροπρόθεσμα, να συμβάλει στην εμφάνιση παχυσαρκίας και διαβήτη.
Τι σημαίνουν τα αποτελέσματα για την υγεία του ήπατος
Η νέα ανάλυση είναι παρατηρητική, επομένως αναδεικνύει συσχετίσεις, αλλά δεν αποδεικνύει σχέση αιτίας και αποτελέσματος. Βασίστηκε επίσης σε στοιχεία που δήλωσαν οι ίδιοι οι συμμετέχοντες, με γενικές περιγραφές των ωρών κατανάλωσης τροφής. Επομένως, δεν αποκλείεται άλλοι παράγοντες να επηρεάζουν τη συσχέτιση.
Ο Wilechansky συμμετέχει πλέον σε κλινική μελέτη του OHSU, η οποία θα εξετάσει αν η μετατόπιση των γευμάτων νωρίτερα μέσα στην ημέρα μπορεί να οδηγήσει σε μετρήσιμες βελτιώσεις σε ασθενείς με λιπώδη νόσο του ήπατος.
«Είναι σημαντικό να θυμόμαστε ότι, από τους ανθρώπους που εμφανίζουν λιπώδη νόσο του ήπατος, μόνο ένα μικρό ποσοστό θα αναπτύξει σοβαρές μορφές της πάθησης, όπως η κίρρωση», συμπληρώνει ο Wilechansky. «Παρ’ όλα αυτά, το βασικό συμπέρασμα είναι ότι η αποφυγή κατανάλωσης θερμίδων για αρκετές ώρες πριν από τον ύπνο μπορεί να είναι ωφέλιμη».
Λίπος στο συκώτι: Ποια διατροφή το μειώνει έως και κατά 67%
Η αλλαγή της ώρας των γευμάτων μπορεί, άλλωστε, να είναι πιο εύκολη από μια ριζική αλλαγή των διατροφικών συνηθειών. Ίσως μια χρήσιμη κίνηση για την υγεία του ήπατος να είναι να αφήνετε περισσότερο χρόνο ανάμεσα στο τελευταίο γεύμα και τον ύπνο.
Πηγές: ScienceDaily, Clinical Gastroenterology and Hepatology, PubMed, Life Cycle, PubMed