Έως το τέλος του 2026 αναμένεται να ολοκληρωθεί η διασύνδεση και των 120 νοσοκομείων. Νέα δικαιώματα και προκλήσεις για τους ασθενείς.
Σημαντικά βήματα στον ψηφιακό μετασχηματισμό της υγείας καταγράφονται με τη διασύνδεση 100 από τα 120 νοσοκομεία της χώρας με τον Εθνικό Ηλεκτρονικό Φάκελο Υγείας, ενώ στόχος είναι η ολοκλήρωση της διαδικασίας έως το τέλος του 2026.
Τα παραπάνω ανέφερε η Νίκη Τσούμα, Διευθύνουσα Σύμβουλος της Η.Δ.Υ.Κ.Α. Μ.Α.Ε., κατά την ομιλία της στο 15ο Πανελλήνιο Συνέδριο Ασθενών, που διοργάνωσε η Ένωση Ασθενών Ελλάδας.
Η Νίκη Τσούμα, αναφέρθηκε στις δυνατότητες του MyHealth, στην αξιοποίηση εργαλείων τεχνητής νοημοσύνης και στην υποχρέωση καταχώρισης των αποτελεσμάτων των διαγνωστικών εξετάσεων στον φάκελο. Υπογράμμισε ότι οι ψηφιακές εφαρμογές πρέπει να σχεδιάζονται με τη συμμετοχή των ασθενών, ενώ η τεχνητή νοημοσύνη οφείλει να υποστηρίζει και όχι να υποκαθιστά την ιατρική κρίση.
Τι περιλαμβάνει ο Εθνικός Ηλεκτρονικός Φάκελος Υγείας
Ο Εθνικός Ηλεκτρονικός Φάκελος Υγείας είναι η συστηματοποιημένη συλλογή πληροφοριών υγείας ασθενών του ιστορικού και της κατάστασης υγείας ενός πολίτη και πληθυσμού, που είναι ηλεκτρονικά αποθηκευμένες σε ψηφιακή μορφή. Τα αρχεία μοιράζονται μέσω συνδεδεμένων στο δίκτυο, επιχειρησιακών συστημάτων πληροφοριών ή άλλων δικτύων και ανταλλαγών πληροφοριών.
Ο Εθνικός Ηλεκτρονικός Φάκελος Υγείας περιλαμβάνει μια σειρά δεδομένων, συμπεριλαμβανομένων δημογραφικών στοιχείων, ιατρικού ιστορικού, φαρμάκων και αλλεργιών, εμβολιασμού, αποτελεσμάτων εργαστηριακών εξετάσεων, ακτινολογικών εικόνων, ζωτικών σημείων, προσωπικών στατιστικών, όπως ηλικία και βάρος και πληροφορίες χρέωσης.
Αντλεί στοιχεία ασθενούς από επιμέρους πηγές δεδομένων του συστήματος υγείας (ΕΟΠΥΥ, ΠΦΥ, Ηλεκτρονική Συνταγογράφηση, Νοσοκομεία, Διαγνωστικά Κέντρα, Ιδιώτες ιατρούς, ιδιωτικές ΜΥ, Κεντρικό αποθετήριο ιατρικών εξετάσεων, κεντρικό αποθετήριο απεικονιστικών εξετάσεων, μητρώα ασθενών, κ.λ.π.). Μέσα από την εφαρμογή δίνεται η δυνατότητα στην ιατρική κοινότητα και στους πολίτες, να έχουν πλήρη πρόσβαση στο σύνολο των ιατρικών δεδομένων.
Οφέλη για τους πολίτες
- Πλήρης πρόσβαση στο ιατρικό ιστορικό: Συγκεντρωμένες όλες οι πληροφορίες υγείας σε ένα ασφαλές ψηφιακό περιβάλλον.
- Ευκολία και ταχύτητα: Πρόσβαση στα δεδομένα από οπουδήποτε και οποτεδήποτε μέσω της εφαρμογής MyHealth και της πλατφόρμας ehealthrecord.gr.
- Ενδυνάμωση και αυτοδιαχείριση: Καλύτερος έλεγχος της υγείας και ενεργός ρόλος στη λήψη αποφάσεων.
- Βελτιωμένη επικοινωνία: Άμεση και αποτελεσματική επικοινωνία με τους ιατρούς.
- Ψηφιακοί βοηθοί: Υποστήριξη από τεχνολογία Τεχνητής Νοημοσύνης για την καλύτερη διαχείριση της υγείας.
Οφέλη για τους γιατρούς
- Ολοκληρωμένη εικόνα του ασθενούς: Άμεση πρόσβαση σε όλο το ιατρικό ιστορικό των ασθενών (διαγνώσεις, φαρμακευτική αγωγή, νοσηλείες, επεμβάσεις) συγκεντρωμένα σε ένα σημείο.
- Βελτίωση της κλινικής πρακτικής: Εξοικονόμηση πολύτιμου χρόνου
- Ενίσχυση της συνεργασίας: Εύκολη και ασφαλής ανταλλαγή πληροφοριών με άλλους γιατρούς για συντονισμένη και αποτελεσματική φροντίδα.
Εθνικός υπερυπολογιστής «Δαίδαλος»
Ο Νίκος Βασιλάκης, συνεργάτης του ιδιαίτερου γραφείου του Ειδικού Γραμματέα Τεχνητής Νοημοσύνης, κατά την ομιλία του στο συνέδριο παρουσίασε τις δυνατότητες του εθνικού υπερυπολογιστή «Δαίδαλος» για την έρευνα και την καινοτομία στην υγεία.
Επισήμανε, ωστόσο, ότι η αποτελεσματική αξιοποίηση της τεχνητής νοημοσύνης προϋποθέτει αξιόπιστα, αντιπροσωπευτικά και διαλειτουργικά δεδομένα, ώστε να αποφεύγονται μεροληψίες και αποσπασματικές εφαρμογές.
Προστασία των ευαίσθητων δεδομένων υγείας
Η Μίνα Μπουμπάκη, Προϊσταμένη Τμήματος Ηλεκτρονικών Υπηρεσιών Υγείας του Υπουργείου Υγείας, παρουσίασε τα νέα δικαιώματα που προβλέπει ο Ευρωπαϊκός Χώρος Δεδομένων Υγείας (EHDS), όπως η δωρεάν πρόσβαση των πολιτών στα δεδομένα τους, η δυνατότητα διόρθωσης και ελέγχου της πρόσβασης σε αυτά και, υπό προϋποθέσεις, η εξαίρεση από τη δευτερογενή χρήση τους.
Αναφέρθηκε επίσης στην προετοιμασία μεταβατικού νομοθετικού πλαισίου για τη χρήση δεδομένων υγείας στην έρευνα, τονίζοντας τη σημασία συμμετοχής των εκπροσώπων ασθενών στη διακυβέρνησή τους.
Στα ζητήματα βιοηθικής επικεντρώθηκε ο Δρ Θεόδωρος Τροκάνας, επιστημονικός συνεργάτης της Εθνικής Επιτροπής Βιοηθικής και Τεχνοηθικής, υπογραμμίζοντας την ανάγκη ενημερωμένης συναίνεσης, διαφάνειας και σαφούς κατανομής ευθύνης κατά τη χρήση τεχνητής νοημοσύνης σε ιατρικές αποφάσεις.
Τόνισε ότι η ανθρώπινη εποπτεία παραμένει απαραίτητη και ότι πρέπει να διασφαλίζεται η προστασία των ευαίσθητων δεδομένων υγείας από απαγορευμένες χρήσεις, ιδίως από ασφαλιστικές εταιρείες, τράπεζες και εργοδότες.
Από την πλευρά των ασθενών, ο Δημήτρης Κοντοπίδης, μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου της Ένωσης Ασθενών Ελλάδας, υπογράμμισε ότι η επιτυχία της ψηφιακής υγείας πρέπει να αποτυπώνεται σε λιγότερη γραφειοκρατία, μικρότερες αναμονές και καλύτερη ποιότητα ζωής, μέσα από την αξιοποίηση δεικτών PROMs και PREMs.
Προειδοποίησε για τον κίνδυνο ψηφιακού αποκλεισμού και πρότεινε να καταγράφεται υποχρεωτικά στα παραδοτέα των δημόσιων ψηφιακών έργων η συμμετοχή των εκπροσώπων ασθενών και ο βαθμός ενσωμάτωσης των προτάσεών τους, ώστε ο ρόλος τους να αποκτήσει μετρήσιμο αντίκτυπο.
Η πρόκληση για την επόμενη ημέρα δεν είναι απλώς να ψηφιοποιηθεί το σύστημα υγείας, αλλά να αποδεικνύεται ότι η ψηφιοποίηση βελτιώνει την ποιότητα, την ασφάλεια και την ισότητα στην περίθαλψη.