Το λίπος στην κοιλιά αρχίζει να αυξάνεται μετά τα 30 σε πολλούς και πολλές – ακόμη και όταν οι διατροφικές συνήθειες και η ρουτίνα γυμναστικής παραμένουν ίδιες. Γαστρεντερολόγος εξηγεί γιατί το σπλαχνικό λίπος γίνεται ολοένα και πιο δύσκολο να ελεγχθεί όσο μεγαλώνουμε, πώς συνδέεται με τη μεταβολική υγεία και πώς μπορούμε να το μειώσουμε ρεαλιστικά.
5 ασκήσεις που εξαφανίζουν το «σωσίβιο» πιο γρήγορα από τους κοιλιακούς μετά τα 50
Γιατί το λίπος στην κοιλιά γίνεται πιο δύσκολο να χαθεί μετά τα 30
Η απώλεια περιττού λίπους γύρω από την κοιλιά είναι ένας κοινός στόχος για τη νέα χρονιά, όμως για πολλούς άνω των 30, φαίνεται αισθητά πιο δύσκολο από ό,τι παλαιότερα. Ο Dr Saurabh Sethi, γαστρεντερολόγος με έδρα την Καλιφόρνια και εκπαίδευση στα AIIMS, Harvard και Stanford Universities, εξήγησε σε ανάρτησή του στο Instagram ότι μετά την ηλικία των 30, το λίπος στην κοιλιά μπορεί να αυξάνεται ακόμη και χωρίς αλλαγές στη διατροφή ή στη ρουτίνα.
«Τα ίδια τρόφιμα οδηγούν σε περισσότερο λίπος στην κοιλιά. Οι ίδιες προπονήσεις δίνουν λιγότερα αποτελέσματα», σημείωσε σύμφωνα με το Hindustan Times, και πρόσθεσε ότι ακόμη και λίγα «cheat days» μπορεί να έχουν πολύ μεγαλύτερο αντίκτυπο από ό,τι παλαιότερα. Σύμφωνα με τον ίδιο, δεν είναι τυχαίο, αλλά αποτέλεσμα συγκεκριμένων φυσιολογικών αλλαγών που υφίσταται το σώμα με την ηλικία.
Σχέση σπλαχνικού λίπους και ηλικίας
Σύμφωνα με μελέτη του 2025 με τίτλο The relationship between visceral fat accumulation and risk of cardiometabolic multimorbidity: The roles of accelerated biological aging, το υψηλότερο σπλαχνικό λίπος (μετρημένο μέσω του body roundness index) συνδέθηκε ισχυρά με αυξημένο μακροπρόθεσμο κίνδυνο εμφάνισης πολλαπλών καρδιομεταβολικών νοσημάτων, και αυτή η συσχέτιση ήταν ισχυρότερη από εκείνη που παρατηρήθηκε με τον δείκτη μάζας σώματος. Η μελέτη διαπίστωσε επίσης ότι η επιταχυνόμενη βιολογική γήρανση εξηγούσε εν μέρει αυτή τη σχέση, υποδηλώνοντας ότι τόσο το αυξημένο σπλαχνικό λίπος όσο και η ταχύτερη βιολογική γήρανση αυξάνουν μαζί τον κίνδυνο καρδιομεταβολικής πολυνοσηρότητας.
Άλλες έρευνες δείχνουν σταθερά ότι το σπλαχνικό λίπος τείνει να αυξάνεται με την ηλικία, ακόμη και όταν το σωματικό βάρος παραμένει το ίδιο. Καθώς οι άνθρωποι μεγαλώνουν, το λίπος ανακατανέμεται από κάτω από το δέρμα προς την κοιλιακή κοιλότητα, μια αλλαγή που συνδέεται με τις φυσιολογικές διαδικασίες της γήρανσης, τις ορμονικές μεταβολές και τη μείωση της μυϊκής μάζας.
Πρόσφατες μελέτες συμπεραίνουν ότι:
- Το σπλαχνικό λίπος αυξάνεται σταθερά από τη μέση ηλικία και μετά, τόσο στους άνδρες όσο και στις γυναίκες
- Η αύξηση μπορεί να είναι σημαντική μέσα στις δεκαετίες, ακόμη και χωρίς αύξηση βάρους
- Το υποδόριο λίπος μπορεί να μειώνεται ενώ το σπλαχνικό λίπος αυξάνεται
- Η ίδια η γήρανση προάγει την αποθήκευση λίπους στην κοιλιακή περιοχή, όχι μόνο οι παράγοντες του τρόπου ζωής
29χρονη με υπερβολικό λίπος στην κοιλιά έλαβε διάγνωση για σπάνια πάθηση: «Πίστευα ότι είχα παχύνει»
Γιατί μπορεί να αυξάνεται το λίπος στην κοιλιά μετά τα 30
Απώλεια μυϊκής μάζας
«Μετά τα 30, χάνουμε φυσιολογικά το 3-8% της μυϊκής μάζας ανά δεκαετία», ανέφερε ο Dr Sethi. Η μειωμένη μυϊκή μάζα οδηγεί το σώμα να καίει λιγότερες θερμίδες σε κατάσταση ηρεμίας. Η ημερήσια κατανάλωση ενέργειας μειώνεται σημαντικά ακόμη και αν το σώμα χάσει μόλις ένα κιλό μυϊκού ιστού. Αυτό συμβαίνει επειδή οι μύες διαχειρίζονται περίπου το 70-80% της διάθεσης της γλυκόζης. «Όταν η μυϊκή μάζα μειώνεται, η γλυκόζη παραμένει στο αίμα για περισσότερο χρόνο και είναι πιο πιθανό να αποθηκευτεί ως κοιλιακό λίπος», λέει ο ειδικός.
Μείωση της ευαισθησίας στην ινσουλίνη
Με την ηλικία, η ευαισθησία του σώματος στην ινσουλίνη μειώνεται με ρυθμό 4-5% ανά δεκαετία. Αυτό σημαίνει ότι η κατανάλωση της ίδιας ποσότητας υδατανθράκων όπως παλαιότερα προκαλεί μεγαλύτερες αυξήσεις στο σάκχαρο, οι οποίες με τη σειρά τους οδηγούν σε ταχύτερη αποθήκευση λίπους, ιδιαίτερα γύρω από τη μέση.
Ορμονικές μεταβολές
Μετά την τέταρτη δεκαετία της ζωής, τα επίπεδα της αυξητικής ορμόνης, της τεστοστερόνης και των οιστρογόνων μειώνονται, ενώ τα επίπεδα της κορτιζόλης αυξάνονται. «Αυτός ο συνδυασμός ευνοεί την αποθήκευση βαθιού κοιλιακού λίπους», τόνισε ο Dr Sethi.
Ως αθροιστικό αποτέλεσμα όλων αυτών των αλλαγών, το σπλαχνικό λίπος συσσωρεύεται ταχύτερα από το υποδόριο λίπος. «Αυτό το λίπος περιβάλλει τα όργανα και επιδεινώνει την αντίσταση στην ινσουλίνη και τη φλεγμονή», δήλωσε ο ειδικός. Επισήμανε ότι οι επιπτώσεις είναι πιο έντονες εάν ένα άτομο πάσχει από λιπώδες ήπαρ, προδιαβήτη ή διαβήτη, ή έχει υψηλά τριγλυκερίδια, καθώς η αντίσταση στην ινσουλίνη ωθεί περισσότερο λίπος προς την κοιλιά και το ήπαρ.
Σημάδια που μπορεί να δείχνουν ότι ο μεταβολισμός επιβραδύνει
- Αύξηση του μεγέθους της κοιλιάς παρά το σταθερό βάρος
- Πτώση ενέργειας το απόγευμα
- Πιο έντονες λιγούρες για ζάχαρη
- Φούσκωμα μετά την κατανάλωση υδατανθράκων
- Αύξηση λίπους στο πάνω μέρος της κοιλιάς
Συμβουλές για να χάσετε λίπος από την κοιλιά
- Εξασφαλίστε επαρκή πρόσληψη πρωτεΐνης. Το σώμα χρειάζεται περίπου 1,2-1,6 g πρωτεΐνης ανά κιλό σωματικού βάρους την ημέρα
- Συμμετέχετε σε προπόνηση ενδυνάμωσης τουλάχιστον τρεις φορές την εβδομάδα
- Περπατάτε καθημερινά για να βελτιώσετε την ευαισθησία στην ινσουλίνη
- Κοιμηθείτε 7-8 ώρες κάθε ημέρα
Πηγές: Hindustan Times, PMC, PMC, PubMed, Frontiers, Edith Cowan University