Ο ογκολόγος και βιοηθικός Zeke Emanuel αμφισβητεί τις τάσεις της βιομηχανίας ευεξίας και παρουσιάζει έξι απλούς κανόνες που, σύμφωνα με τα επιστημονικά δεδομένα, μπορούν να συμβάλουν σε μια πιο υγιή και μακρά ζωή. Μεταξύ αυτών και το παγωτό.
Η κριτική στη βιομηχανία της ευεξίας
Μπορεί ένα παγωτό να έχει θέση σε έναν υγιεινό τρόπο ζωής; Ο Zeke Emanuel, ένας από τους πλέον γνωστούς γιατρούς και συμβούλους πολιτικής υγείας στις ΗΠΑ, υποστηρίζει πως ναι. Στο νέο του βιβλίο παρουσιάζει έξι βασικούς κανόνες για καλύτερη υγεία και μεγαλύτερη διάρκεια ζωής, απορρίπτοντας ακριβές και αμφιλεγόμενες πρακτικές ευεξίας που, όπως λέει, στερούνται επιστημονικής τεκμηρίωσης.
Ο Zeke Emanuel, ογκολόγος και βιοηθικός που συμμετείχε ως σύμβουλος στη διαμόρφωση του Affordable Care Act επί προεδρίας Obama, δηλώνει ότι το νέο του βιβλίο γεννήθηκε από την απογοήτευσή του απέναντι στη σύγχρονη βιομηχανία ευεξίας.
Όπως εξηγεί, η αγορά κατακλύζεται από ακριβά προϊόντα και υπηρεσίες που υπόσχονται αντιγήρανση και καλύτερη υγεία χωρίς να υπάρχουν επαρκή κλινικά δεδομένα που να στηρίζουν τους ισχυρισμούς αυτούς. Ανάμεσα στα παραδείγματα που αναφέρει βρίσκονται οι νέες θεραπείες με πεπτίδια, οι ολόσωμες διαγνωστικές σαρώσεις και διάφορα συμπληρώματα που προωθούνται ως «μαγικές λύσεις».
Αντί για πολύπλοκες παρεμβάσεις, ο Emanuel προτείνει μια επιστροφή στις βασικές συνήθειες που έχουν αποδειχθεί ωφέλιμες για την υγεία.
Το «παράδοξο του παγωτού» που προκαλεί συζητήσεις
Παρότι ο τίτλος του βιβλίου Eat Your Ice Cream: Six Simple Rules for a Long and Healthy Life έχει χιουμοριστική διάθεση, ο συγγραφέας επικαλείται επιστημονικά στοιχεία που έχουν κινήσει το ενδιαφέρον των ερευνητών.
Σύμφωνα με τον ίδιο, ορισμένες μελέτες έχουν δείξει ότι όσοι καταναλώνουν συστηματικά παγωτό παρουσιάζουν χαμηλότερο κίνδυνο εμφάνισης μεταβολικών διαταραχών, παρά την υψηλή περιεκτικότητα του προϊόντος σε ζάχαρη και λιπαρά.
Οι επιστήμονες έχουν αποκαλέσει αυτό το εύρημα «παράδοξο του παγωτού», ενώ δεδομένα που δημοσιεύθηκαν το 2015 υποδηλώνουν ότι τόσο το παγωτό όσο και τα γαλακτοκομικά προϊόντα γενικότερα συνδέονται με μικρότερη πιθανότητα εμφάνισης διαβήτη τύπου 2.
Βέβαια, ο Emanuel επισημαίνει ότι οι έρευνες καταγράφουν συσχετίσεις και όχι απαραίτητα σχέση αιτίας και αποτελέσματος.
Ο Mel Brooks κλείνει τα 100 – Το μυστικό που τον κρατά υγιή και ευτυχισμένο
Ο ρόλος των γαλακτοκομικών και της υγείας του εντέρου
Ένας πιθανός μηχανισμός που εξηγεί τα ευρήματα αφορά την πρωτεΐνη ορού γάλακτος (whey protein), η οποία φαίνεται να συμβάλλει στη ρύθμιση της γλυκόζης στο αίμα.
Παράλληλα, ο γιατρός δίνει ιδιαίτερη έμφαση στις φυτικές ίνες και στις τροφές που έχουν υποστεί ζύμωση, καθώς θεωρεί ότι η καλή λειτουργία του μικροβιώματος του εντέρου αποτελεί σημαντικό παράγοντα για τη συνολική υγεία.
«Η εξέλιξη θα τα είχε εξαφανίσει αν δεν υπήρχε λόγος να βρίσκονται εκεί», αναφέρει χαρακτηριστικά για τα βακτήρια του εντέρου.
Όπως εξηγεί, τρόφιμα όπως το γιαούρτι, το cottage cheese, τα σκληρά τυριά, το kimchi και το ξινολάχανο μπορούν να βοηθήσουν στη διατήρηση ενός πιο υγιούς μικροβιώματος.
Παρά τα ενθαρρυντικά ευρήματα για παράδειγμα για το γιαούρτι, οι ειδικοί επισημαίνουν ότι καμία μεμονωμένη τροφή δεν μπορεί να θεωρηθεί από μόνη της «ασπίδα» απέναντι στον διαβήτη. Αντίθετα, η προστασία φαίνεται να προκύπτει από ένα συνολικά υγιεινό διατροφικό πρότυπο, σε συνδυασμό με επαρκή ύπνο, σωματική δραστηριότητα και έλεγχο του σωματικού βάρους.
Γιατί ο ύπνος δεν πρέπει να παραμελείται
Στις βασικές συνήθειες που συνδέονται με την υγεία περιλαμβάνονται επίσης η σωματική δραστηριότητα, οι κοινωνικές σχέσεις και ο ποιοτικός ύπνος.
Ο Emanuel επικαλείται πρόσφατη μελέτη που έδειξε ότι ακόμη και έξι εβδομάδες ανεπαρκούς ύπνου μπορεί να οδηγήσουν σε αύξηση του σωματικού βάρους, καθώς επηρεάζονται οι ορμόνες που ρυθμίζουν την όρεξη.
«Γνωρίζουμε ότι, βιολογικά, ο ύπνος είναι σημαντικός. Γνωρίζουμε ότι είναι σημαντικός για τον καθαρισμό του εγκεφάλου — για να αδειάζει τα “σκουπίδια”, ας το πούμε έτσι. Γνωρίζουμε ότι είναι σημαντικός για την παγίωση των μακροπρόθεσμων αναμνήσεων. Γνωρίζουμε ότι είναι σημαντικός για την επιδιόρθωση του DNA».
Για τον λόγο αυτό, θεωρεί ότι ο ύπνος δεν πρέπει να αντιμετωπίζεται ως κάτι δευτερεύον στην καθημερινότητα.
Η συμβουλή που διχάζει: «Μην συνταξιοδοτείστε»
Ανάμεσα στις προτάσεις του, εκείνη που προκαλεί τις περισσότερες αντιδράσεις είναι η άποψη ότι οι άνθρωποι δεν θα πρέπει να εγκαταλείπουν εντελώς την ενεργό δραστηριότητα.
Κατά τον Emanuel, η εργασία προσφέρει δομή, πρόγραμμα, κοινωνικές επαφές και πνευματικά ερεθίσματα. Η απώλεια όλων αυτών χωρίς κάποια εναλλακτική δραστηριότητα μπορεί να επηρεάσει αρνητικά τη γνωστική λειτουργία.
Έρευνα του UC Davis έχει δείξει ότι όσοι αισθάνονται πως η ζωή τους έχει ισχυρό σκοπό εμφανίζουν χαμηλότερο κίνδυνο γνωστικής έκπτωσης.
Ο ίδιος προτείνει τον εθελοντισμό, τη συμμετοχή σε λέσχες, μαθήματα ή άλλες οργανωμένες δραστηριότητες που διατηρούν το άτομο κοινωνικά και πνευματικά ενεργό.
Οι κανόνες του Zeke Emanuel για μακροζωία
Ανάμεσα στις βασικές αρχές που προτείνει ξεχωρίζουν:
- Αποφυγή καπνίσματος και ατμίσματος.
- Περιορισμός της κατανάλωσης αλκοόλ.
- Αποφυγή επικίνδυνων και απερίσκεπτων συμπεριφορών.
- Συχνή κοινωνική αλληλεπίδραση και συζήτηση με άλλους ανθρώπους.
- Διατήρηση της πνευματικής περιέργειας και της διά βίου μάθησης.
- Κατανάλωση ισορροπημένων γευμάτων χωρίς υπερβολές.
- Τακτική αερόβια άσκηση και ενδυνάμωση.
- Ποιοτικός και επαρκής ύπνος.
Η σημασία της ισορροπίας
Παρά τον προκλητικό τίτλο του βιβλίου, το βασικό μήνυμα του Emanuel δεν είναι ότι το παγωτό αποτελεί «μυστικό» της μακροζωίας. Αντίθετα, υποστηρίζει ότι η καλή υγεία χτίζεται μέσα από απλές καθημερινές συνήθειες που εφαρμόζονται σταθερά για χρόνια.
Μακροζωία: Τα δυο πιο αποτελεσματικά μυστικά των υπεραιωνοβίων, σύμφωνα με μελέτη
Όσο για το παγωτό, ο ίδιος παραδέχεται ότι το απολαμβάνει ιδιαίτερα και αποκαλύπτει πως η αγαπημένη του γεύση για αυτό το καλοκαίρι είναι η σοκολάτα με φουντούκι. Όπως όμως τονίζει, η απόλαυση πρέπει πάντα να συνοδεύεται από μέτρο.